Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 19 stycznia 2018
w Esensji w Esensjopedii

Komiksy

Magazyn CLXXII

Konkursy

Podręcznik

Kulturowskaz MadBooks Skapiec.pl

Nowości

komiksowe

więcej »

Zapowiedzi

komiksowe

więcej »

Najlepsze komiksy 2017 roku - nominacje

Esensja.pl
Esensja.pl
Jak co roku, przedstawiamy Wam listę najlepszych premier komiksowych minionych 12 miesięcy zdaniem redakcji Esensji. W tym roku wybraliśmy 30 pozycji, na które będziecie mogli zagłosować, by ustalić listę czytelniczą.
WASZ EKSTRAKT:
90,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
Absolutna klasyka komiksu dla dorosłych autorstwa Jean Claude′a Foresta (scenarzysta Rozbitków czasu). Bohaterka wzorowana na postaciach granych przez Brigitte Bardot. Spopularyzowana w słynnym filme Rogera Vadima. Debiut w Polsce.
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
Słynna seria przygodowa, która szturmem zdobyła uznanie czytelników a z autorów uczyniła gwiazdy komiksu europejskiego. Tytułowemu bohaterowi, byłemu policjantowi Interpolu towarzyszą na pokładzie „Kormorana” zrzędliwy szyper Barney Jordan oraz zaradny Djinn, mały hinduski sierota. Płyną ku ryzykownym przygodom, wplatują się w kłopoty oraz zabierają nas na wycieczkę ku osobliwym miejscom. Przemierzają otwarte morza, egzotyczne brzegi i dalekie kraje, gdzie zagrożenie zawsze na nich czyha.
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
Komiks wygląda niepozornie. Niezbyt duży format, miękka okładka a na niej dwóch uśmiechniętych facetów w pomarańczowych wdziankach. A w środku? Prawdziwa gratka dla wielbicieli s-f z lekkim przymrużeniem oka.
WASZ EKSTRAKT:
80,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
Nie oczekujcie onirycznych klimatów i wielotorowych wątków, w jakie obfituje najbardziej znane dzieło François Bourgeona, trylogia „Towarzysze zmierzchu”. Nie oznacza to jednak, że mamy do czynienia z pozycją prostacką. Wręcz przeciwnie, dzięki doskonałemu zaprezentowaniu postaci drugoplanowych (moją faworytką jest pokręcona Ajeja) i przede wszystkim niesamowicie barwnie przedstawionym relacjom społecznym, jakie obowiązują na plancie, na której uwięziona jest Cyann, całość czyta się z zapartym tchem i podziwem dla wyobraźni twórców.
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
O Daredevilu Briana Michaela Bendisa zrobiło się głośno w polskim światku komiksowym na długo przed jego publikacją. Na szczęście komiks wreszcie się ukazał. Nasz recenzent ocenił go na 100%. Bez wątpienia żaden fan opowieści superbohaterskich nie będzie tą lekturą zawiedziony.
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
Dwa tomy mangi „Do Adolfów” Osamu Tezuki to bez wątpienia jedna z najważniejszych publikacji komiksowych, jakie ukazały się na naszym rynku w ostatnich latach. Monumentalne dzieło podejmuje niezwykle istotną problematykę, ale jednocześnie nie przytłacza czytelnika. Japoński „Bóg Mangi” znalazł idealną równowagę pomiędzy dobrą, dynamiczną sensacyjno-szpiegowską opowieścią i socjologiczno-filozoficznym esejem na temat ludzkiej natury oraz kształtujących ją okoliczności. Dzięki temu antywojenne przesłanie mangi pozostaje nadal aktualne i przekonujące.
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
„Fairy Tail” to dynamiczna i zabawna opowieść stanowiąca zaproszenie do zwariowanego świata, pełnego magii i szalonych czarodziejów. Na podstawie lektury pierwszego tomu można powiedzieć, że warto z tego zaproszenia skorzystać.
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
Seria „Bone” autorstwa Jeffa Smitha doczekała się już miana komiksu kultowego. Dziesięć nagród Eisnera i jedenaście nagród Harveya, robi swoje. Trzynaście lat po opublikowaniu jej ostatniego zeszytu dostajemy wreszcie możliwość samodzielnego sprawdzenia, czy wszystkie te zachwyty są uzasadnione.
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
„Grzech pierworodny” jawi się jako najlepszy crossover od lat. Przemyślany i poprowadzony tak umiejętnie, że od początku do końca trzyma w napięciu. Komiks bardzo dobrze prezentuje się też od strony wizualnej. Zwłaszcza kadry na Księżycu, gdzie Mike Dedatio idealnie uchwycił grę cieni.
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
Premierowy tom głośnej, wielokrotnie nagradzanej (m.in. Nagrodą Eisnera czy Harveya) serii komiksowej, w której przyglądamy się codziennemu życiu najnormalniejszego z Avengers. Clint Barton, czyli tytułowy Hawkeye, nie ma żadnych supermocy – po prostu jest świetnym łucznikiem. Superbohaterski komiks, który da się czytać bez poczucia zażenowania i totalnego zagubienia wynikającego z braku możliwości połapania się we wszystkich wątkach.
WASZ EKSTRAKT:
100,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
„Kolor z innego wszechświata” w interpretacji Tanabe Gou stanowi interesującą adaptację dzieła Lovecrafta. Autorowi udało się odtworzyć atmosferę narastającego lęku oraz sprzecznej z naturą grozy. Mieszanka przerażenia i zniechęcenia, jaka staje się udziałem rodziny Gardnerów została ukazana w bardzo sugestywny sposób.
WASZ EKSTRAKT:
100,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
Komiks Jiro Taniguchiego opowiada o tym, o czym komiksy zazwyczaj milczą. Nie znajdziemy tu spektakularnych pojedynków, epickich bitew. Nie ma tu również miejsca dla chwackich superbohaterów i ponętnych heroin. Zamiast tego obserwujemy człowieka, który po prostu spaceruje i podziwia piękno otaczającego go świata.
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
Zgodnie z intencjami twórców „Irena” to komiks będący przede wszystkim opowieścią o duchu walki Ireny Sendlerowej – uznanej za Sprawiedliwą wśród Narodów Świata, działaczki ruchu oporu, która podczas drugiej wojny światowej ocaliła życie około dwóch i pół tysiąca żydowskich dzieci. Korzystając z dostępnych materiałów Jean-David Morvan, Séverine Tréfouël oraz David Evrard stworzyli adresowaną nie tylko do młodszego czytelnika, poruszającą historię prawdziwej bohaterki.
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
„Klatki” to komiks niełatwy i niejednoznaczny. Jednak dzięki niesamowitej oprawie graficznej i specyficznej narracji opowieść o twórczych mękach i dyskusjach na temat sztuki jest bardzo angażująca, niemal hipnotyzująca. Autor umiejętnie przeplata sekwencje poetyckie, filozoficzne i refleksyjne z tymi nieco bardziej sensacyjnymi i tajemniczymi, dzięki czemu nieustannie zaskakuje czytelnika i utrzymuje go w stanie napięcia.
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
„Kongo” to w gruncie rzeczy bardzo nieskomplikowany komiks – zarówno od strony grafiki, narracji, jak i fabuły. Rysowany bardzo klasycznie, ołówkiem, starannie i dokładnie, bez efekciarstwa, z ambicją precyzyjnego odzwierciedlenia fabuły i afrykańskich realiów. Narracja również jest nieskomplikowana, liniowa, bez eksperymentów. Fabułą opowiada o kilku miesiącach pracy Józefa Konrada Korzeniowskiego na statku pływającym rzeką Kongo, pracy, która dała inspirację do późniejszego napisania „Jądra ciemności”. Komiks jest precyzyjną, do bólu rzeczową opowieścią o utracie złudzeń Korzeniowskiego, który podczas swej pracy odkrywa prawdę o obliczu belgijskiego kolonializmu i doznaje kontaktu z czymś, co bez wielkiej przesady można nazwać piekłem na ziemi. „Kongo” to z pozoru prosta opowieść biograficzna, w rzeczywistości jednak mocne świadectwo czasów koszmaru, które na zawsze zostało czarną plamą na belgijskiej historii.
WASZ EKSTRAKT:
70,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
Album Lone Sloane jest uznawany za dzieło przełomowe, zachwyca stroną graficzną. Autor zrezygnował w nim z ciasnych małych kadrów, a plansze komiksowe przypominają dzieła sztuki. Twórcą Lone Sloane’a jest jedna z największych gwiazd komiksu francuskiego, urodzony w 1944 roku Philippe Druillet, autor m.in. albumów Salambo, La Nuit czy Nosferatu, a także współzałożyciel legendarnego magazynu „Métal Hurlant”.
WASZ EKSTRAKT:
70,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
Jeśli ktoś nie przepada za klasycznym, miejscami przegadanym s-f narysowanym klasyczną, nieco może odskulową kreską, to po „Luca Orienta” sięgać nie powinien. Pozostali – jak najbardziej, bo intryga komiksu wciąga, a grafika cieszy oko. Komiks ma już swoje lata, ale czyta się go całkiem sprawnie.
WASZ EKSTRAKT:
90,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
„Mechaniczna ziemia” to nie tylko prowadzona w szaleńczym tempie akcja i piękne rysunki. Komiks można bowiem także odczytywać, jako metaforę współczesnego świata. Według takiej interpretacji wszyscy dziś płyniemy takim Mekatonem, a różni specjaliści nie pozwalają nam się nudzić, ani też zadawać pytań o sens tej zabawy i możliwości rezygnacji.
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
„Miesiąc miodowy na safari” Jesse Jacobsa to jedna z najoryginalniejszych historii komiksowych wydanych w ostatnich latach. Z jednej strony odjechana, psychodeliczna historia science fiction, a z drugiej zjadliwa satyra na konsumpcjonizm możnych tego świata. Niebagatelną rolę odgrywa tu rysunek. Całość narysowana jest nieskomplikowaną kreską, wyłącznie w zieleni, postacie są dosyć schematyczne, co kontrastuje z złożonymi wizjami pozaziemskiej przyrody. Wiele kadrów, ale i całych stron, pozbawionych dialogów, pokazuje obcy świat – plątaniny pnączy, dziwaczne roślinno-zwierzęce stworzenia, nierzadko w skomplikowanych geometrycznych kształtach. Jacobsowi udaje się nie lada sztuka – jego świat, choć rysowany bez specjalnej szczegółowości, budzi niepokój u czytelnika. Rysownik wyraźnie zdaje sobie sprawę z tego, jakie elementy mogą budzić u odbiorcy jeśli nie odrazę, to przynajmniej powodować, by czuł się nieswojo. i nie waha się tego wykorzystywać. W efekcie odczucia czytelnika tego albumu wciąż oscylują między ciekawością, rozbawieniem i nieokreślonym uczuciem dyskomfortu – co też z pewnością czyni „Miesiąc miodowy na safari” jedną z najciekawszych komiksowych propozycji tego roku.
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
„Monstressa” jest kwintesencją okrutnego piękna, a secesyjna kreska zadziwiająco dobrze komponuje się z ponurymi, ziemistymi lub stalowoszarymi barwami. To, co rzuca się w oczy już od pierwszej chwili, to przepiękne rysunki. Przepiękne, ale też straszne, bo ten komiks jest mroczny i krwawy.
WASZ EKSTRAKT:
100,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
Ku uciesze fanów twórczości samotnika z Providence, Tanabe Gou kontynuuje swoją przygodę z utworami Lovecrafta. Manga Tanabe Gou pozostaje godną polecenia wariacją na Lovecraftowskie tematy. Twórca umiejętnie przenosi specyficzną prozę samotnika z Providence na komiksowe plansze nadając jej nieco bardziej dynamiczny charakter i dodając do niej niezwykle efektowną wizualnie, gotycką stylistykę.
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
„Niezwykła podróż” to inspirowana twórczością Juliusza Verne’a opowieść o perypetiach dwójki wyjątkowo zdolnych dzieci. Noemi i Emilien dostają szansę uczestniczenia w niesamowitych i niebezpiecznych przygodach, z której oczywiście ochoczo korzystają. Komiks ten to pozycja obowiązkowa dla wszystkich miłośników niesamowitych i tajemniczych opowieści przygodowych, wypełnionych niesamowitymi machinami i oryginalnymi wynalazkami rodem ze steampunkowego arsenału. Wartka narracja współgra tu z przepięknymi rysunkami.
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
W „Odrodzeniu” Tim Seeley łączy kryminał z fantastyką, rozrywkę z wielowątkową, rozbudowaną fabułą, makabrę z rodzinnym i społecznym dramatem oraz czarnym humorem. Spiętrzające się zagadki i małomiasteczkowa atmosfera niczym z prozy Stephena Kinga i serialu „Twin Peaks”, w połączeniu z galerią nietuzinkowych bohaterów i niecodziennie ogranym motywem zombie, dają piorunujący efekt, który dodatkowo potęgują wyśmienite rysunki Mike’a Nortona. Nowatorskie podejście Tima Seeleya do – mogłoby się wydawać zgranego już tematu żywych trupów – sprawia, że komiks czyta się doskonale a bogata galeria zróżnicowanych postaci gwarantuje dalsze atrakcje
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
„Powstanie. Film Narodowy” to z jednej strony jeden z najśmieszniejszych komiksów ostatnich miesięcy, z drugiej niesamowicie aktualna bezwzględna satyra na współczesne pojmowanie roli kultury przez politycznych prominentów. Rysowane przez Jacka Świdzińskiego jak zwykle w minimalistycznej formie dzieło jest absolutnie przejrzyste, gdy chodzi o przekaz i obiekty szyderstwa, bawi galerią typów, dialogami i cytatami (które mogłyby wejść do powszechnego użytku) i zaskakuje przewrotną puentą. Świdziński jawi się jako mistrz komiksowej narracji – potrafi dowcip podać w bezpośrednim cytacie, w przemilczeniu, w wielokrotnym powtórzeniu statycznego kadru, w drobnych zmianach kolejnych kadrów, potrafi wrzucić żart jednym mocny stwierdzeniem, ale też dochodzić do pointy przez kilka stron. Nie udało się może nakręcić zapowiadanego Metafilmu Narodowego (choć zakończenie jest groteskowym i ironicznym triumfem produkcji), ale z pewności „Powstaniem” zbliżyliśmy się do stworzenia Narodowego Metakomiksu.
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
„Saga Winlandzka” to bez wątpienia jedna z ciekawszych mang opublikowanych w tym roku na naszym rynku. Makoto Yukimura dba o najdrobniejsze detale, dzięki czemu jego opowieść oferuje nie tylko rozrywkę na najwyższym poziomie, ale ma również walor edukacyjny. Znajdą tu także coś dla siebie ci, którzy cenią sobie wiarygodnych bohaterów oraz pełne emocji relacje między nimi.
WASZ EKSTRAKT:
60,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
Scenki z życia osiedla czyta się jak fascynujący socjologiczno-filozoficzny traktat o współczesnym, konsumpcyjnym społeczeństwie dyscyplinarnym, który mógłby wyjść spod pióra Michela Foucaulta lub Jeana Baudrillarda, gdyby ci zamiast pisać sążniste traktaty, zdecydowali się na rysowanie komiksów.
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
„Totalnie nie nostalgia. Memuar” to niezwykła, autobiograficzna opowieść Wandy Hagedorn o kobietach, które walczą o swoją przestrzeń w rodzinie i społeczeństwie. Dorastająca Wanda, najstarsza z czterech sióstr, oprowadza nas po swojej rodzinie. Opowiada o podporządkowanej, ale walczącej o niezależność matce, wyemancypowanej babce i siostrach, które w różny sposób radzą sobie z patriarchalną opresją. Błyskotliwa i iskrząca ciętym dowcipem powieść graficzna, jakiej jeszcze nie czytaliście i nie oglądaliście. PRL w rysunku Jacka Frąsia bywa krainą dzieciństwa, ciepłą i radosną ale i przerażającą, i upokarzającą. W świecie „Totalnie nie nostalgii” sąsiadują ze sobą wata cukrowa, dziecięce wygłupy, poważne lektury i cierpienia, których żadna dziewczynka nie powinna zaznać.
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
Denis Bajram postanowił kontynuować swój cykl rozpoczęty bardzo udanym „Universal War One”. Czytelnik dostaje prawdziwą ucztę zarówno od strony wizji swojego świata, jak i kompozycji poszczególnych stron. Kwestią czasu jest, gdy tym komiksem zainteresuje się kino.
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
Gilles Chaillet po raz kolejny potwierdza, że historia może być fascynująca. Wysyłając stworzoną przez siebie postać w niebezpieczne miejsca i powierzając jej do wypełnienia delikatne misje, autor tworzy pasjonujące narracje, w których zdarzenia i postaci historyczne są nie tylko tłem, ale odgrywają pierwszoplanowe role. Co więcej, udowadnia, że bohaterem opowieści historycznej nie zawsze musi być dzielny rycerz. Vasco Baglioni pozornie nie jest materiałem na herosa.
WASZ EKSTRAKT:
70,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
Jim Starlin tworząc Adama Warlocka był w szczytowej formie. Przed chwilą doprowadził do reanimacji innego kosmicznego herosa – Kapitana Marvela i to samo postanowił zrobić z tą postacią. Nie chciał jednak powielać swoich pomysłów i poszedł inną drogą niż w przypadku przedstawiciela rasy Kree. To już nie była kosmiczna i futurystyczna wariacja na biblijne tematy, a dość ponura refleksja o religiach i mechanizmach ich funkcjonowania, polegających głównie na zniewoleniu i indoktrynowaniu myślących inaczej. W efekcie otrzymaliśmy jeden z najjaśniejszych momentów w historii Marvela.
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
Gdyby okazało się, że kinowa wersja przygód Wonder Woman jest totalną klapą, można śmiało sięgnąć po niniejszy zbiór w celu odtrutki, aby zatrzeć złe wrażenia. Ponieważ jednak ci, co oglądali film, twierdzą, że jest niezły, powiemy tylko, że propozycja Egmontu to porcja wyśmienitego czytadła na najwyższym poziomie, po które śmiało mogą sięgnąć zarówno znawcy tematu, by docenić inwencję scenarzysty, jak również ci, którzy dopiero rozpoczynają swoją przygodę w świecie DC.
• • •
Zagłosuj TUTAJ.
koniec
9 stycznia 2018
dodajdo

Komentarze

Dodaj komentarz

Przepraszamy – w związku z trwającymi właśnie pracami technicznymi komentowanie zostało chwilowo wstrzymane.

Najnowsze

Kadr, który…: Duchy, zjawy, upiory
Agnieszka ‘Achika’ Szady

18 I 2018

„Ostatni przystanek” to komiks z nieznanego w Polsce cyklu „Sinister i Dexter”, którego bohaterami są dwaj zawodowi zabójcy. Ta konkretna historyjka (opublikowana w czasopiśmie Super Boom w styczniu 1999 roku) ma mikroskopijną fabułę, za to imponującą warstwę wizualną.

więcej »

Po komiks marsz: Styczeń 2018
Esensja Komiks

12 I 2018

Pierwszy komiksowy miesiąc Anno Domini 2018 zapowiada się atrakcyjnie. Nas bardzo cieszy kolejny album z przygodami Binio Billa ale każdy znajdzie coś dla siebie.

więcej »

Pożegnania 2017 (1)
Jarosław Loretz

12 I 2018

Przypomnijmy sobie, kto odszedł w roku 2017. Dziś miesiące styczeń-marzec.

więcej »

Polecamy

Koniec nieskończoności

Marvel:

Koniec nieskończoności
— Piotr ‘Pi’ Gołębiewski

Nieskończoność megalomanii
— Piotr ‘Pi’ Gołębiewski

Ostatnie łowy doktora Octopusa
— Piotr ‘Pi’ Gołębiewski

Przeczytać Panterę i zapomnieć
— Piotr ‘Pi’ Gołębiewski

Pokręcony komiks
— Piotr ‘Pi’ Gołębiewski

Warlock raz jeszcze
— Piotr ‘Pi’ Gołębiewski

Człowiek pociągający za sznurki
— Piotr ‘Pi’ Gołębiewski

Pogromca – moja miłość
— Piotr ‘Pi’ Gołębiewski

Mroczna strona Marvela
— Piotr ‘Pi’ Gołębiewski

I ty możesz zostać arachnoidem
— Piotr ‘Pi’ Gołębiewski

Zobacz też

Inne recenzje

Iść, ciągle iść…
— Paweł Ciołkiewicz

Ciężkie jest życie bankiera
— Paweł Ciołkiewicz

Nie przegap: Grudzień 2017

Kadr, który…: Duch zmarłego boga
— Agnieszka ‘Achika’ Szady

Sztuka narodowa musi dawać po pysku. Metakomiks narodowy
— Konrad Wągrowski

Prawdziwy wojownik nie potrzebuje miecza
— Paweł Ciołkiewicz

Po komiks marsz: Grudzień 2017
— Esensja Komiks

Mroczny świat
— Paweł Ciołkiewicz

Niech żyje bal
— Paweł Ciołkiewicz

Nie przegap: Listopad 2017
— Esensja

Tegoż twórcy

Marvel: Koniec nieskończoności
— Piotr ‘Pi’ Gołębiewski

Hell’s Kitchen to ja!
— Paweł Ciołkiewicz

Marvel: Nieskończoność megalomanii
— Piotr ‘Pi’ Gołębiewski

Radzę ci dobrze: Nie wkurzaj Kurdy’ego!
— Sebastian Chosiński

Marvel: Warlock raz jeszcze
— Piotr ‘Pi’ Gołębiewski

Anonimowi bohaterowie
— Paweł Ciołkiewicz

Parszywa eskadra
— Marcin Osuch

Paryskie perypetie
— Paweł Ciołkiewicz

Nadciąga tornado
— Paweł Ciołkiewicz

Nienawiść do robotów
— Paweł Ciołkiewicz

Tegoż autora

10 najładniejszych okładek „Thorgala”
— Esensja

Wielki Ranking komiksów Thorgala
— Esensja

Ranking Thorgala – dziś trzecia dziesiątka
— Esensja

Komiksowy patronat
— Esensja

Najlepsze komiksy 2014 roku
— Esensja

Wybieramy komiks roku 2014 – nominacje
— Esensja

Pomóż przy wydaniu przygód Tajfuna
— Esensja

Najlepsze komiksy 2013 r.
— Esensja

Tytus we wspomnieniach
— Esensja

Papcio Chmiel kończy 90 lat!
— Esensja

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.