Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 21 listopada 2017
w Esensji w Esensjopedii

Komiksy

Magazyn CLXXI

Podręcznik

Kulturowskaz MadBooks Skapiec.pl

Nowości

komiksowe

więcej »

Zapowiedzi

komiksowe

więcej »

Historia w obrazkach: Miejsce, gdzie wojna jest jak chleb powszedni

Esensja.pl
Esensja.pl
Bliski Wschód jak był przed półwieczem, tak jest nadal jednym z najbardziej zapalnych punktów globu. W tym regionie krzyżują się bowiem interesy polityczne i gospodarcze światowych mocarstw, na które na dodatek nakładają się waśnie izraelsko-arabskie. Historię tego obszaru w skondensowany sposób przedstawia komiksowa seria Jean-Pierre’a Filiu i David B. zatytułowana „Najlepsi wrogowie”.

David B., Jean-Pierre Filiu
‹Najlepsi wrogowie #2: Historia relacji pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Bliskim Wschodem. Część druga 1953-1984›

EKSTRAKT:80%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułNajlepsi wrogowie #2: Historia relacji pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Bliskim Wschodem. Część druga 1953-1984
Scenariusz
Data wydaniapaździernik 2016
RysunkiDavid B.
Wydawca Kultura Gniewu
CyklNajlepsi wrogowie
ISBN9788364858451
Cena39,90
Gatunekhistoryczny
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl: 32,97 zł
Wyszukaj wKumiko.pl
Wyszukaj w
Wyszukaj wAmazon.co.uk
Zobacz w
To nie jest typowy komiks! Nie należy spodziewać się po nim klasycznej fabuły, której emanacją byłyby przygody kilku wybranych bohaterów. To popularnonaukowy wykład historyczno-politologiczny ilustrowany eksperymentalnymi rysunkami. Za ten pierwszy odpowiada Jean-Pierre Filiu – historyk i dyplomata (specjalizujący się w krajach arabskich), wykładowca w paryskim Instytucie Nauk Politycznych; za drugie – David B. (a w rzeczywistości Jean-François Beauchard), autor cenionych w naszym kraju „Rycerzy świętego Wita” (1996-2003), „Uzbrojonego ogrodu i innych historii” (2006) oraz mającego premierę w najbliższych dniach „Hasiba i królowej węży” (2015-2016). Wiele mówiący jest także, charakterystyczny dla prac naukowych, podtytuł dzieła: „Historia relacji pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Bliskim Wschodem”, idealnie zresztą streszczający jego treść. Wydana w Polsce przed czterema laty (a w oryginale francuskim w 2011 roku) część pierwsza cyklu obejmowała lata 1783-1953, czyli długi okres od pierwszych toczonych na Morzu Śródziemne walk okrętów amerykańskich z berberyjskimi piratami po obalenie w Iranie skonfliktowanego z szachem Mohammadem Rezą Pahlavim premiera Mohammada Mossadegha.
Część druga przedstawia w skondensowany sposób historię Bliskiego Wschodu w ciągu kolejnych trzech dekad – do połowy lat 80. ubiegłego wieku. W porównaniu z poprzednim tomem to bardzo krótki zakres czasowy, ale mnogość istotnych dla losów całego świata wydarzeń, jakie miały wtedy miejsce, jest odwrotnie proporcjonalna. Punkt wyjścia jest następujący: Nowy (od 1953 roku) prezydent Stanów Zjednoczonych generał Dwight Eisenhower decyduje się dać odpór rosnącym wpływom Związku Radzieckiego w regionie i nawiązuje kontakty z nowym (również od 1953 roku) władcą Arabii Saudyjskiej, królem Saudem. W tym samym czasie w Egipcie ma miejsce przewrót wojskowy, który toruje drogę do prezydentury generałowi Gamalowi Abdelowi Naserowi, pierwotnie głoszącemu poglądy nacjonalistyczne, później jednak przechodzącemu coraz odważniej na pozycje panarabistyczne i socjalistyczne, co z kolei prowadzi do ostrego konfliktu z Izraelem. Momentem przełomowym jest wojna o znacjonalizowany przez Nasera Kanał Sueski, która z jednej strony skutkuje zbliżeniem z Syrią (vide powołanie do życia Zjednoczonej Republiki Arabskiej), z drugiej – rodzi spór z wrogim wszelkim ideom lewicowym królem Jordanii Husajnem I.
Filiu stara się jak najprościej, przy zachowaniu chronologii (co jednak nie zawsze jest możliwe), przedstawiać najważniejsze dla Bliskiego Wschodu wydarzenia. W tym celu dzieli komiks na cztery rozdziały, które – niekiedy wbrew zawężającym tematykę tytułom – stanowią punkt wyjścia do znacznie ogólniejszych rozważań. Kluczowy dla zrozumienia całości jest rozdział otwierający tom („Sześć dni”), poświęcony stoczonej w czerwcu 1967 roku tak zwanej „wojnie sześciodniowej”, w której naprzeciw siebie stanęły armia izraelska oraz wojska koalicji arabskiej (Egiptu, Syrii, Iraku i Jordanii). Żydowskie zwycięstwo – i to odniesione w ekspresowym tempie – wywołało szok wśród Arabów i jednocześnie stało się – z różnych powodów – zarzewiem kolejnych wojen w regionie. Izrael opanował wówczas między innymi półwysep Synaj i Strefę Gazy (zajmowaną wcześniej przez Egipt), Wzgórza Golan (należące do Syrii) oraz wschodnią Jerozolimę i Zachodni Brzeg Jordanu (znajdujące się w rękach jordańskich). Zmiany terytorialne wywołały masowy eksodus Palestyńczyków do Jordanii i Libanu, poczucie upokorzenia zaowocowało natomiast zmianą taktyki walki prowadzonej przez – utworzoną w połowie lat 60. – Organizację Wyzwolenia Palestyny (z Jasirem Arafatem na czele), której głównym orężem stał się na długie lata terroryzm.
Działania OWP prowadziły z kolei do ostrych podziałów w świecie arabskim, nie wszyscy bowiem akceptowali nowe metody walki. Jak chociażby król Husajn, który ostatecznie zdecydował się na krwawą rozprawę z palestyńskimi fedainami, co przedstawione zostało w rozdziale „Między dwiema wojnami”. W nim także mowa jest o kolejnym – wygranym przez państwo żydowskie – zbrojnym konflikcie izraelsko-arabskim, nazywanym wojną Jom Kippur (październik 1973). Gdy pięć lat później doszło do pojednania pomiędzy Kairem a Tel Awiwem, mogło się wydawać, że wszystko zmierza ku lepszemu. I wtedy nastąpiło kolejne tąpnięcie – słabnący z roku na rok coraz bardziej autorytarny reżim szacha Rezy Pahlaviego został obalony przez rewolucjonistów pod wodzą ajatollaha Ruhollaha Chomejniego (rozdział „Rok 1979”), co doprowadziło do napięć pomiędzy Iranem a Stanami Zjednoczonymi i jednocześnie stało się zarzewiem trwającej prawie dekadę wojny Iranu z Irakiem. Także w tym rozdziale Filiu i David B. na krótko przenoszą czytelników do Afganistanu, gdzie właśnie ma miejsce interwencja radziecka.
Ostatni fragment „Najlepszych wrogów” dotyczy skomplikowanej sytuacji w targanym od połowy lat 70. wojną domową Libanie („Liban 1982-1984”). Wywołały ją niesnaski pomiędzy miejscowymi chrześcijanami a rosnącymi w siłę uchodźcami palestyńskimi. Nie bez powodu właśnie tym wątkiem Francuzi zamykają drugą część swojej opowieści. Konflikt wokół Bejrutu ogniskuje bowiem zainteresowanie praktycznie wszystkich bliskowschodnich graczy – bezpośrednio ingerowali w niego Syryjczycy i Irańczycy (popierając milicje szyickie), bierny nie pozostał także Izrael, w końcu interweniowały siły międzynarodowe (amerykańskie, francuskie, włoskie i brytyjskie). Mimo to – a może właśnie dlatego – wojna tliła się aż do 1990 roku (a przecież i dzisiaj jeszcze Liban nie zalicza się do państw stabilnych). Ale o tym Filiu i David B. opowiadają prawdopodobnie w trzeciej odsłonie swego historyczno-rysunkowego wykładu-eseju, obejmującej lata 1984-2013, która czeka dopiero na polską edycję.
Zadanie, jakie postawili przed sobą francuscy autorzy, było karkołomne. Ale wybrnęli z niego obronną ręką. Raz, że potrafili dokonać odpowiedniej selekcji materiału (można podejrzewać, że tym, który bezlitośnie ciął wywody Filiu, był Beauchard), który następnie połączyli ze sobą na tyle logicznie, że wyszła im nie tylko spójna, ale również niezwykle wciągająca narracja. Dwa, że opowieść ta doczekała się bardzo oryginalnego opracowania graficznego. David B. ma swój charakterystyczny styl, wypracowany przez lata. Przystępując do pracy nad „Najlepszymi wrogami”, zdołał już dopracować go do perfekcji. Stąd niemal każdy kadr to osobne dzieło sztuki komiksowej. I nie ma w tym za grosz przesady. Wynika to z formy opowieści. Rysunki są bowiem dopełnieniem (popularno)naukowego wywodu – ilustrują konkretną ideę, wypowiedź, zdarzenie. Często by to zrobić, grafik może posłużyć się zaledwie jednym ujęciem. To z kolei wymusza na nim „gęstość” przekazu, co jest typowe dla twórców plakatów bądź – choć rzadziej – karykatur. Beauchard nasyca więc swoje kadry symboliką, nierzadko posiłkując się przy tym całą masą szczegółów. Dynamizuje to narrację, sprawiając przy tym, że od komiksu naprawdę trudno się oderwać.
Dzieło Filiu i Davida B. wpisuje się w szerszą politykę wydawniczą Kultury Gniewu. Warto więc sięgnąć także po inne, pokrewne tematycznie, komiksy tego wydawnictwa, jak chociażby „Arab przyszłości” (2014) Riada Sattoufa, który – przynajmniej częściowo – przenosi nas do Syrii rządzonej przez Hafiza al-Asada (pojawiającego się także w „Najlepszych wrogach”), czy opowiadające o pogrążonym w konflikcie Bejrucie „Gry jaskółek” (2007) Zeiny Abirached. Idealnie dopełniają one wykład francuskich autorów o skomplikowanych współczesnych relacjach amerykańsko-izraelsko-arabskich.
koniec
5 lipca 2017
dodajdo

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Najnowsze

Krąg śmierci
Paweł Ciołkiewicz

20 XI 2017

„Shi ki” to nowa mroczna opowieść grozy w ofercie wydawnictwa Waneko. Podczas upalnego lata w małej wiosce położonej gdzieś w górach zaczynają umierać ludzie. Czy w Sotobie rozpoczyna się jakaś epidemia? A może wyjaśnienie zagadki jest znacznie bardziej złowieszcze?

więcej »

Kobieta kobiecie półwilkiem
Agnieszka ‘Achika’ Szady

19 XI 2017

W alternatywnym świecie, gdzie magia i technika często zlewają się w jedno, rozgrywa się skomplikowana akcja, w której nigdy nie można być do końca pewnym wrogów ani przyjaciół… ani nawet samej siebie. Komiks „Monstressa” jest kwintesencją okrutnego piękna, a secesyjna kreska zadziwiająco dobrze komponuje się z ponurymi, ziemistymi lub stalowoszarymi barwami.

więcej »

Marvel: Przeczytać Panterę i zapomnieć
Piotr ‘Pi’ Gołębiewski

18 XI 2017

Czarna Pantera to jeden z najpopularniejszych bohaterów komiksów za Wielką Wodą. U nas znany jest jednak przede wszystkim z ról epizodycznych. Sytuację tę miał naprawić dwudziesty pierwszy tom Kolekcji Superbohaterowie Marvela. Cóż, nie udało się.

więcej »

Polecamy

Przeczytać Panterę i zapomnieć

Marvel:

Przeczytać Panterę i zapomnieć
— Piotr ‘Pi’ Gołębiewski

Pokręcony komiks
— Piotr ‘Pi’ Gołębiewski

Warlock raz jeszcze
— Piotr ‘Pi’ Gołębiewski

Człowiek pociągający za sznurki
— Piotr ‘Pi’ Gołębiewski

Pogromca – moja miłość
— Piotr ‘Pi’ Gołębiewski

Mroczna strona Marvela
— Piotr ‘Pi’ Gołębiewski

I ty możesz zostać arachnoidem
— Piotr ‘Pi’ Gołębiewski

Oto wizja wpadki
— Piotr ‘Pi’ Gołębiewski

Głos suwerena wysłuchany
— Piotr ‘Pi’ Gołębiewski

Ogniu krocz za mną
— Piotr ‘Pi’ Gołębiewski

Zobacz też

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.