Zdaniem J.K. Rowling, autorki powieści o Harrym Potterze, Lewis ukarał w ten sposób Zuzannę za to, że: „odkryła seks”. Przez to ostatnie pisarka rozumie kwintesencję dorosłości. Przejawem poznania własnej seksualności są wspomniane pończochy i szminka. Jest to mocne stwierdzenie, tym bardziej, że Rowling – jak pisze dla „Timesa” Lev Grossman – nie przeczytała w całości cyklu narnijskiego.

Jeszcze dalej w oskarżeniach idzie Philip Pullman. Jego trylogia „Mroczne materie” to zdaniem krytyków anty-Lewisowski cykl. Poza tym Pullman napisał w 1998 roku artykuł zatytułowany „Ciemna strona Narnii”. Zarzuca w nim Lewisowi mizoginizm, niechęć do seksu i syndrom Piotrusia Pana. A także propagandę „w służbie nienawidzącej życie ideologii”, którą – można przeczytać między wierszami – jest chrześcijaństwo.

Do dyskusji włączył się także inny pisarz, Neil Gaiman. W tomie „Rzeczy ulotne” znajdziemy opowiadanie pod tytułem „Problem Zuzanny”. Autor przedstawia tam podstarzałą, zgorzkniałą kobietę, która cierpi na traumę jeszcze z czasów dzieciństwa. Jej rodzina zginęła podczas wypadku kolejowego. Bohaterka odczuwa owo wydarzenie jako porzucenie i wykluczenie z jakiejś innej, lepszej rzeczywistości. Tak mogłaby się czuć dorosła Zuzanna, której Lewis nie chciał w swojej dziecięcej Narnii.

Opowiadanie jest słabe, natomiast ciekawe są wnioski zeń płynące. Przede wszystkim widać, że autor patrzy na cykl Lewisa z perspektywy dorosłego czytelnika, powiela zarzuty stawiane przez Rowling czy Pullmana. Sytuacja przypomina trochę zarzuty katolickich czytelników, że Harry Potter nawołuje do kultu szatana.

Italo Calvino w „Wykładach amerykańskich” stwierdza, że: „Wobec mitów pośpiech nie jest wskazany”. Podobnie rzecz ma się z krytyką autora „Opowieści z Narnii”. Nie mam zamiaru bronić Lewisa przed streszczonymi wyżej zarzutami. Myślę natomiast, że baśń – podobnie jak mit – nie jest prostym obrazem, który można bez większych problemów przełożyć na współczesny język. To raczej czytelnik powinien spróbować zrozumieć mowę mitu, wejść w jego realia.

Narnię należy rozważać z punktu widzenia dziecka, a nie dorosłego, jak to czynią krytycy Lewisa. W takim świecie dorosłość jest rzeczywiście czymś niezrozumiałym, trudno od małej Łucji wymagać, żeby wolała wspomniane szminki i pończochy nad zabawę w magicznej krainie. Baśń nie odnosi się do naszego świata, tylko do swojego.

Gaiman próbował w swoim opowiadaniu pokazać psychologiczny rys Zuzanny wykluczonej z Narnii. Przypomina to trochę zabawy freudystów w tłumaczenie mitów. To znaczy, bardzo ładnie to wygląda, ale tak naprawdę nie ma większego związku z rzeczywistością. Bo czy słynny kompleks Edypa odpowiada na pytanie o przyczynę nieszczęść króla Aten?

Żeby uwiarygodnić odpowiednio cierpienie Zuzanny, Gaiman musiał przenieść punkt ciężkość z wykluczenia z Narnii na traumę po śmierci bliskich. Dzięki temu opowiadanie staje się bardziej wiarygodne, ale jednocześnie odchodzi od tekstu Lewisa. W którym to śmierć rodziny Pevensie była jedynie marginalnym wydarzeniem, wtrętem pozwalającym dzieciom na zawsze zamieszkać w Narnii. Tak więc krytyka Lewisa odbywa się nie na gruncie jego opowiadań, ale ze współczesnego punktu widzenia.

Problem Zuzanny rzeczywiście istnieje, jest ich nawet kilka. Lewis popełnił w „Opowieściach…” sporo błędów, jednak krytyka nie może być oderwana od realiów tekstu. Jeden z czytelników Umberto Eco zarzucił pisarzowi, że w „Wahadle Foucaulta” popełnił gafę. Otóż, narrator podczas opisywania włamania do Conservatoire des Arts et Métier nie wspomina ani słowem o szalejącym obok tego dnia w prawdziwym świecie potężnym pożarze. Owszem, odpowiedział Eco, gdyby to był reportaż, mielibyśmy do czynienia z poważnym błędem. W świecie powieści – nie.