dzisiaj: 7 września 2010
w Esensjopedii w Esensji w Google
Zobacz koniecznie: Książki są odlotowe!  –  Esensja

Techno-thriller

Bardzo trudno tę książkę zakwalifikować do konkretnego gatunku; trochę w niej powieści sensacyjnej, troche historyczno-szpiegowskiej. Właściwie są to dwie powieści, precyzyjnie przeplecione ze sobą tak, że w każdym momencie jest zachowany suspens.

Neal Stephenson
‹Cryptonomicon›

EKSTRAKT:100%
TytułCryptonomicon
Tytuł oryginalnyCryptonomicon
AutorNeal Stephenson
PrzekładWojciech M. Próchniewicz
Wydawca Prószyński i S-ka
ISBN-1083-7255-908-2
Format704s; 167 mm x 234 mm
Data wydania23 listopada 2001
WWWPolska strona
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Bardzo trudno tę książkę zakwalifikować do konkretnego gatunku; trochę w niej powieści sensacyjnej, troche historyczno-szpiegowskiej. Właściwie są to dwie powieści, precyzyjnie przeplecione ze sobą tak, że w każdym momencie jest zachowany suspens. Pierwsza z nich to powieść historyczna osadzona w okresie drugiej wojny światowej, której wojna jest głównym, ale nie jedynym tematem; druga zaś to współczesna powieść o biznesie wysokich technologii, nieco podobna do wydanych w Polsce "Poddanych Microsoftu" czy też "Gry w krzemowe kości". W tej drugiej mamy kapitalny, mocno podlany ironią obraz życia w amerykańskich środowiskach akademickim i hi-techu, a zwłaszcza w tyglu kulturowym Seattle. Archetypiczna jest otwierająca wątek współczesny rozmowa inżyniera z postmodernistą, lepiej takiego konfliktu światopoglądów pokazać się nie da.
Głównych bohaterów jest czterech: sierżant Robert Shaftoe USMC, porucznik cesarskiej piechoty morskiej Goto Dengo, Lawrence Pritchard Waterhouse - muzyk i kryptolog, oraz jego wnuk Randall Lawrence Waterhouse - haker i biznesmen. Bohaterów drugoplanowych jest legion. Stephenson zarzeka się w nocie na wstępie, że książka nie jest powieścią z kluczem, co nie znaczy że nie można odgadnąć pochodzenia niektórych postaci czy anegdot. Jednakże cały główny wątek złota jest fikcyjny.
Książka bowiem w jednej z warstw jest bezpośrednim zapożyczeniem pierwszego pojawienia się kryptologii w literaturze - "Złotego Żuka" Poego. U Poego dzielny bohater odszyfrowuje odnalezioną tajemniczą wiadomość opisującą położenie pirackiego skarbu; w "Cryptonomiconie" skarbów jest kilka, także kryptologia to nie jest już prymitywny szyfr z czasów Poego.
Ale głównym bohaterem tej książki jest Informacja, jej przesyłanie, ochrona i wpływ na ludzi. Informacja, która zmienia przebieg wojen, informacja, która może stać się elektronicznymi pieniędzmi, którą trzeba chronić najlepszymi szyframi i bunkrami zdolnymi przetrwać wojnę jądrową. Zaraz za informacją, bohaterami ksiażki są maszyny informację przetwarzające, od kalkulatorów na karty perforowane do współczesnych komputerów. Bohaterem jest także Wojna jako zjawisko zmieniające świat, tu można szukać paraleli do "Tęczy Grawitacji" Pynchona, Stephenson niewatpliwie w jakimś stopniu na Pynchonie się wzoruje.
Proza jest gęsta, szybka, cztery główne wątki to właściwie migawki z życia bohaterów oddzielone sporymi przedziałami czasowymi, widzimy tylko momenty kluczowe. To jednak powoduje, że książkę trzeba czytać z dużą uwagą rekonstruując sobie to, co działo się z bohaterami ′pomiędzy ujęciami′. Ksiązka jest gęsta faktograficznie i oczekuje od czytelnika przynajmniej podstawowej znajomości wydarzeń drugiej wojny światowej. Nie jest to książka dla masowego odbiorcy, także chociażby ze względu na znajdujące się w niej wzory matematyczne i wykresy oraz źródlo programu w PERLu. Dla kogo jest ta książka? Dla pokolenia Internetu, ludzi którzy Sieć tworzyli, którzy w niej zyją. Komputerowców, cypherpunków, wizjonerów - bo jest o nich.
I jest ta książka czymś jeszcze. Fikcyjny "Cryptonomicon" to ostateczna skarbnica ludzkiej wiedzy na temat kryptografii. Powieśc "Cryptonomicon" to także fabularyzowany przewodnik po bezpieczeństwie informacji, wplecione w akcję są omówienia i fabularne demonstracje rozmaitych technik informacyjnych, ataków i sposoby obrony przed nimi - jest TEMPEST czyli phreaking van Ecka, analiza ruchu, wykorzystanie kanału podprogowego i wiele innych. W jakimś aspekcie książka uczy tego paranoicznego podejścia, na którym opiera się techniczne bezpieczeństwo. W załączniku znajduje się opis stworzonego przez zawodowego kryptografa algorytmu szyfrującego Solitaire, którego używać można przy użyciu kartki, ołówka i talii kart (chociaż oczywiście komputerem jest dużo wygodniej); w książce posługują się nim bohaterowie.
A poza tym wszystkim to pasjonująca powieść; i pomimo, że liczy ponad 700 stron, to zamykając ją ma się poczucie niedosytu - tyle kwestii pozostało niewyjaśnionych. Jakie dane zakodowano na złotych arkuszach z Leibnitzarchiv? Co dalej ze złotem z dżungli? Czym jest Sociestas Eruditorum? Pytania można mnożyć.
Na koniec kilka słów o tłumaczeniu; niezręcznie krytykować tłumaczenie, które w nielicznych szczegółach samemu się konsultowało, ale też nie o te szczegóły chodzi. Stephenson jest dobrym stylistą języka angielskiego i potrafi dobrze dobierać sposób pisania do sytuacji - rozmowy biznesowe i rozważania Randy′ego przepełnione są sarkastycznynm cytowaniem biznesowego żargonu, narracja Lawrence′a, to sposób myślenia człowieka oderwanego od rzeczywistości, Goto Dengo i Bobby Shaftoe są opisywani i myślą językiem żołnierskim. W polskim przekładzie to niestety nie ocalało. Cała książka jest przetłumaczona potocznym, rubasznym stylem, nie odpowiadającym właściwie żadnemu z oryginalnych. Szkoda.
Podobnie nie przetrwał oryginalny skład: w wydaniu amerykańskim cytaty z elektronicznych listów, stron WWW i podobne są złożone czcionką nieproporcjonalną (Lucida Typewriter), jak ekran terminala; dodatkowo tytuły rozdziałów dziejących się współcześnie są złożone inną czcionką niż tych, których akcja toczy się podczas drugiej wojny światowej. Obu tych rzeczy brakuje w polskim wydaniu - cytaty z mediów elektronicznych złożono proporcjonalną Helveticą, co niszczy cały efekt estetyczny. Jeśli do tego uwzględnimy, że piękne amerykańskie wydanie w twardej oprawie i obwolucie kosztuje około 80 złotych, a polskie - paperback - dwadzieścia złotych mniej, to warto zastanowić się przez chwilę, które wybrać.
Tak czy owak, pozycja obowiązkowa dla miłośników epickiej literatury.
koniec
1 maja 2002
dodajdo

Komentarze

W chwili obecnej nie ma żadnych komentarzy. Twój może być pierwszy!

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Najnowsze

Ten okrutny XX wiek: Bezlitosna wojna o Pacyfik
Miłosz Cybowski

7 IX 2010

„Rzeź na morzu” Marka Feltona oferuje czytelnikowi wgląd w okrucieństwa japońskiej marynarki wojennej popełnione podczas drugiej wojny światowej na Pacyfiku. Mogło by się wydawać, iż sama tematyka wystarczy do stworzenia wciągającego opracowania, pełnego faktów i dawno zapomnianych wydarzeniami z tego okresu. Niestety, nie jest to książka idealna.

więcej »

Mariaż „Dnia Szakala” z „Psychozą”
Sebastian Chosiński

6 IX 2010

Z okazji zbliżającej się wielkimi krokami kolejnej edycji wrocławskiego Międzynarodowego Festiwalu Kryminału, którego jednym z gości będzie Norweg Jo Nesbø, Wydawnictwo Dolnośląskie wznowiło „Czerwone Gardło” – trzecią książkę z serii przygód komisarza Harry’ego Hole. W 2004 roku uznano ją „norweskim kryminałem wszech czasów”. Może i słusznie, tyle że wydany trzy lata później „Pierwszy śnieg” jest jeszcze lepszy…

więcej »

Bojowe nastolatki, czyli bez wampirów ani rusz
Miłosz Cybowski

3 IX 2010

Są książki dla dzieci i młodzieży, które również starsi bardzo chętnie czytają. Są książki, które mimo powielania tych samych schematów prezentują się bardzo ciekawie. Są książki, w których obecność wampirów i innych istot nadnaturalnych nie jest jedynie zasłoną dymną dla miałkiej fabuły. Niestety, „Miasto popiołów” Cassandry Clare nie ma w sobie żadnej z tych cech.

więcej »

Polecamy

Zobacz też

Inne recenzje

Jubileusz: Ranking Esensji – najlepsze książki pięciolecia

Rozszyfrować świat
— Eryk Remiezowicz

Tegoż twórcy

Książki kwartału: Jesień 2009
— Esensja

Siła spokoju
— Daniel Markiewicz

Esensja czyta: Grudzień 2009
— Jędrzej Burszta, Jakub Gałka, Anna Kańtoch, Marcin T.P. Łuczyński, Daniel Markiewicz, Beatrycze Nowicka, Monika Twardowska-Wągrowska, Mieszko B. Wandowicz, Konrad Wągrowski

Nominacje do Książki Roku 2009
— Esensja

Prezenty świąteczne: 100 książek, które powinieneś położyć pod choinką
— Esensja

Do księgarni marsz: Październik 2009
— Esensja

Nagrody Locusa 2009

Hugo 2009 – nominacje

Nominacje do Nagrody im. Arthura C. Clarke’a 2009

Teologia Matrixa
— Michał Foerster

Tegoż autora

Ramota
— Janusz A. Urbanowicz

Loser fiction
— Janusz A. Urbanowicz

Kryminał czarny jak węgiel
— Eryk Remiezowicz, Janusz A. Urbanowicz

Postludzkość w świętym gaju
— Janusz A. Urbanowicz

Terminator: Domknięcie
— Janusz A. Urbanowicz

O jedną planetę za daleko
— Janusz A. Urbanowicz

Inna wojna
— Janusz A. Urbanowicz

Kronika zmiany
— Janusz A. Urbanowicz

Okładki: Blurb blurb
— Janusz A. Urbanowicz

Pierwsza krew
— Janusz A. Urbanowicz

Copyright © 2000-2010 – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.