Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 16 grudnia 2017
w Esensji w Esensjopedii

Stambuł – stolica świata

Esensja.pl
Esensja.pl
Turecki noblista wraca po sześciu latach z nową powieścią. „Dziwna myśl w mej głowie” ogólnie może się podobać, ale też – może zniechęcić bezlitosną rozwlekłością.

Orhan Pamuk
‹Dziwna myśl w mej głowie›

EKSTRAKT:60%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułDziwna myśl w mej głowie
Tytuł oryginalnyKafamda Bir Tuhaflık
Data wydania5 listopada 2015
Autor
PrzekładPiotr Kawulok
Wydawca Wydawnictwo Literackie
ISBN978-83-08-06041-4
Format700s. 145×207mm; oprawa twarda
Cena49,90
Gatunekobyczajowa
WWW
Wyszukaj wMadBooks.pl
Kup wSelkar.pl: 70,97 zł
Wyszukaj wKumiko.pl
Wyszukaj wMatras.pl
Wyszukaj w
Zobacz w
Bohater powieści, Mevlut Karataş „urodził się w 1957 roku na zachodnim krańcu Azji. Gdy miał dwanaście lat, przyjechał do Stambułu, stolicy świata, i zamieszkał tam na stałe” – tak zaczyna się ta monumentalna powieść. Ma cechy Bildungsromanu, rodzinnej sagi, a na podobieństwo „Buddenbrooków” Manna – w szerszej perspektywie dokumentuje także schyłek pewnej epoki w rozwoju cywilizacyjnym Turcji. W „Dziwnej myśli w mej głowie” mamy Stambuł na przełomie XX i XXI wieku. Orhan Pamuk opisuje zmieniające się realia społeczno-kulturowe miasta, w którym zanika znana od lat tradycyjna kultura, a coraz częściej wdziera się w życie mieszkańców Stambułu nowoczesność. Autor nawiązuje także do ważnych w życiu kraju wydarzeń historycznych i politycznych, widać, jak ważna jest dla niego postać Atatürka, reformatora i pierwszego prezydenta Turcji.
Mevlut utrzymuje się ze sprzedaży jogurtu i buzy, popularnego tam napoju ze sfermentowanej kukurydzy, podawanego z cynamonem i zapiekaną ciecierzycą. Zaczynał jako młody chłopiec pod opieką ojca. Jest ulicznym sprzedawcą, przemierza Stambuł pieszo, odwiedza mieszkania swoich klientów i przygląda się miastu z perspektywy nie przypadkowego przechodnia, ale kogoś, kogo miasto chroni i żywi. Z czasem jednak zachodzą radykalne zmiany. Klienci coraz częściej zaopatrują się w jogurt w sklepie, picie buzy też wychodzi z mody. Coraz trudniej się utrzymać. Mevlut szuka nowych sposobów na życie – z różnym powodzeniem.
Poznajemy nie tylko losy Mevluta, ale całej licznej rodziny – jego i jego żony, o imieniu Rayiha. Historia zawarcia ich małżeństwa (na początku książki) należy do najlepiej opowiedzianych w tej powieści. Pamuk ma dar pisania z tym specyficznym poczuciem humoru, które wywołuje uśmiech, ale z nutą zadumy. Bohaterami są też liczni krewni i znajomi Mehluta. Autor w dosyć nietypowej formie pozwala im dojść w powieści do głosu, co daje nam dużo szerszą orientację, jeśli chodzi o przebieg wydarzeń. Jednak takie „osobiste” podejście do każdego z bohaterów nie jest specjalnie pogłębione psychologią postaci.
Trudno oczywiście streścić w kilku zdaniach wszystko, co zawiera „Dziwna myśl w mej głowie”, tyle jest tu wątków i wydarzeń. Trzeba przede wszystkim zwrócić uwagę na fascynujące opisy codzienności tureckiej ulicy – przechadzamy się po dzielnicach modernizującego się Stambułu i z roku na rok dostrzegamy dokonujące się w tym mieście zmiany. Symboliczne w tym kontekście staje się zakończenie książki, gdzie czytamy o świetle bijącym nocami od wieżowców, „z których każdy był iluminowany jak meczet (…)”. Nie ulega wątpliwości, że pisarz kocha miasto, o którym pisze, jest w stanie też wiele Stambułowi wybaczyć.
Z zainteresowaniem także prześledzimy rodzinne perypetie bohaterów. Nie brakuje tu problemów. Dla nas pewną egzotyką będzie specyfika aranżowanych małżeństw, relacje między kobietami a mężczyznami, opisy wielu codziennych problemów, które są rozwiązywane w sposób odmienny niż nasz, ze względu na inne realia kulturowe. Z upływem czasu zmieniają się tradycje i obyczaje. Córki Mevluta kształcą się i dostają się na studia. Jeden z przyjaciół Mevluta, żyjący ze starszą od siebie kobietą, nie naraża się już na gniew i ostracyzm rodziny. Nie jest to jednak całkowite uzachodnienie, jak chcieliby niektórzy entuzjaści nowych czasów – Pamuk delikatną kreską odgranicza to, co w jego rodzimej kulturze pozostaje jednak niezmienne.
A do tych specyficznych rzeczy należą też kwestie, którymi trudno się chwalić. Turecka ulica to miejsce, gdzie dochodzi do zawierania podejrzanych interesów, kombinuje się na wszystkie strony (czy skądś to znamy?) Niezrównane są opisy nielegalnego podłączania się do prądu i „ujęcie historyczne” tego procederu – tu znów wychodzi na jaw zarówno komizm, jak i etnograficzny temperament Pamuka. Osoby z kręgu Mevluta zajmują się tropieniem elektrycznych „przekrętów” i egzekwowaniem należności. Kwitnie korupcja.
Niestety, słabą stroną powieści jest to, że liczy ona niemal 700 stron i im dalej, tym trudniej się przez nią przedrzeć. Krótko mówiąc, treść powieści jest nieźle przemyślana, widać tu wysoki literacki poziom oraz dobry warsztat autora. Gorzej natomiast z formą. Brakuje wyraźniej nuty przewodniej, zmian tempa narracji i emocji, nawet chyba, niestety, ostatecznej redakcji rękopisu, aby nadać wszystkiemu jako-taki kształt. Oczywiście „Dziwna myśl w mej głowie” to nie powieść akcji, strony nie muszą przewracać się same. Ale i tak jest zanadto rozwlekła, nierzadko nużąca, dlatego jej przeczytanie z uwagą wymaga pokładów cierpliwości i wysiłku. Ale na pewno warto go podjąć. Obraz Stambułu („stolicy świata”!), wyłaniający się z powieści, ma w sobie nieodparty urok. Spotkamy tu ciekawych, nietuzinkowych bohaterów.
„Dziwna myśl w mej głowie” aspiruje do tego, by być (na wzór książek amerykańskiego pisarza Jonathana Franzena) wielką powieścią turecką. I Franzenowi, i Pamukowi nie wszystko się w tym przedsięwzięciu udaje, ale też zadanie jest nad wyraz ambitne, poprzeczka jest ustawiona wysoko. Dlatego też nie jest przecież tak, że jeśli chwilami robi się nudno, to całą rzecz trzeba wyrzucić do kosza. Nie wyrzucajcie – przeczytajcie.
koniec
12 kwietnia 2016
dodajdo

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Najnowsze

Niekonsekwentna miłość
Joanna Sapa

16 XII 2017

Na okładce miotełka z szufelką. Angielski tytuł o francuskiej treści. Włoskie, w swym rodowodzie, sonety dedykowane francuskim postmodernistom. Czy mimo takiej niekonsekwencji można jeszcze zakochać się w poetyckim tomiku „french love”?

więcej »

Morderstwa i medycyna
Joanna Kapica-Curzytek

15 XII 2017

O „Obsesji” można mówić tylko dobrze. Jak na kryminał przystało, książka trzyma w napięciu, jest tu spora dawka humoru, a nawet okruchy medycznej wiedzy.

więcej »

Wszędzie dobrze, ale w domu najlepiej
Marcin Mroziuk

14 XII 2017

W „Winlandii” z prawdziwym zainteresowaniem śledzimy przebieg obfitujących w przygody wypraw głównego bohatera do odległych krain, ale w powieści George’a Mackaya Browna znacznie ważniejsza okaże się podróż zupełnie innego rodzaju.

więcej »

Polecamy

Inne strony świata

Po trzy:

Inne strony świata
— Beatrycze Nowicka

I jeszcze jeden tom…
— Beatrycze Nowicka

Transfuzje duszy
— Beatrycze Nowicka

Tropem jednorożca
— Beatrycze Nowicka

Inteligentne i inspirujące
— Beatrycze Nowicka

Za Stumilowym Lasem i Doliną Muminków
— Beatrycze Nowicka

Blask jasnych łun
— Beatrycze Nowicka

Dla niefantastów lubiących wyzwania
— Beatrycze Nowicka

Fantastyczne antologie
— Beatrycze Nowicka

Nie tylko wiedźmin
— Beatrycze Nowicka

Zobacz też

Inne recenzje

Esensja czyta: Październik 2016
— Miłosz Cybowski, Joanna Kapica-Curzytek, Jarosław Loretz, Marcin Mroziuk, Joanna Słupek, Agnieszka ‘Achika’ Szady, Konrad Wągrowski

Tegoż twórcy

Ojco- i synobójstwa
— Marcin Mroziuk

Miasto, pamięć i melancholia
— Joanna Kapica-Curzytek

Przyjaciel jest jak my sami
— Michał Foerster

Co to jest historia
— Michał Foerster

Esensja czyta: III kwartał 2008
— Michał Foerster, Jakub Gałka, Anna Kańtoch, Michał Kubalski, Daniel Markiewicz, Paweł Sasko, Konrad Wągrowski, Marcin T. P. Łuczyński

Zbrodnia w miniaturze
— Michał Foerster

Tegoż autora

Morderstwa i medycyna
— Joanna Kapica-Curzytek

Umowa z wydawcą to umowa
— Joanna Kapica-Curzytek

Drzwi do krainy fantazji
— Joanna Kapica-Curzytek

Demokracja – demokracją, ale…
— Joanna Kapica-Curzytek

Sceny z życia okołoksiążkowego
— Joanna Kapica-Curzytek

O (nie)odkrywaniu Ameryki
— Joanna Kapica-Curzytek

Ile jest takich gwiazd na świecie?
— Joanna Kapica-Curzytek

Kij w mrowisko
— Joanna Kapica-Curzytek

Miłosny trójkąt i zbyt wiele niespodzianek
— Joanna Kapica-Curzytek

Trzy osoby
— Joanna Kapica-Curzytek

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.