Oto kamyk uruchamia lawinę – wskutek świństwa popełnionego przez gubernatorskiego synalka, żyjąca we względnym spokoju kraina Imeskaria na nowo zajmie się ogniem. Dojdzie do morderstwa, zapłoną stosy, a legendarny bohater zmuszony zostanie do powrotu z azylu. Nie przez wszystkich będzie witany z radością – nie ma dla niego miejsca pośród ludzi o skarlałych sercach, pełnych kompleksów i obaw o swoją pozycję. I tak z drobnych niegodziwości, z małych nieporozumień, z ludzkiej słabości, sztucznie napuszonej dumy i nieusprawiedliwionych złośliwości – z tego lęgną się nieszczęścia i tragedie. Nie znajdzie się niziołek, który zaniesie te człecze przywary i ciśnie do wulkanu, żaden rycerz w lśniącej zbroi nie ubije gadziny, po śmierci której zaświeciłoby słoneczko (choć, owszem, niegodziwcy zawisną). W „Ostatnim smoku” ratowanie księżniczki nie oznacza wspinania się po jej warkoczu na wysoką wieżę. I nawet księżniczka to w końcu pojmuje.

Polityczna zawierucha, straszący z tytułu (i ładnej okładki) damoklesowy smok – okazujący się zresztą zwierciadłem ludzkiej duszy – to wszystko w zasadzie nieważne: na pierwszy plan wysuwają się nieporadne związki uczuciowe bohaterów, wystawiane – a jakże – na ciężkie próby. Znać tu dojrzałość autorki, piszącej o sprawach damsko-męskich (czy raczej chłopsko-babskich?) ze swobodą i zdrowym poczuciem humoru, choć gdy trzeba – i z należytą czułością. Jest w tym i zasługa aktorów grających w Surmikowym przedstawieniu, nakreślonych wprawną, ostrą kreską. W rękach autorki postacie już niemal archetypowe (księżniczka, która musi dojrzeć; cyniczna kobieta po przejściach i takiż stary wojak-kawaler; powracający po latach legendarny heros) nabierają ciała. Czuje się ich krew i kości, przejmuje losem, załamuje ręce nad głupimi (i jakże bezczelnie ludzkimi!) posunięciami i z zapartym tchem czyta dalej, pełnym obaw o okrutny los, jaki szykuje im świat i jaki szykują sobie sami.

Nadzieja w tym jedynie, że bohaterowie się w końcu porozumieją. Czy będą żyli długo? Szczęśliwie? Na to wygląda (jakaż to odmiana po dylogii!), ale w krainie zręcznie wykreowanej przez Iwonę Surmik nie można być tego do końca pewnym. Można jednak w to wierzyć.