Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
dzisiaj: 26 marca 2017
w Esensjopedii w Esensji w Google

Następca Josepha Conrada

Esensja.pl
Esensja.pl
Autobiografia, wydana z okazji setnej rocznicy urodzin autora, dokumentuje jego ciekawą życiową drogę – ze wsi na ziemi dobrzyńskiej do doktoratu na brytyjskiej uczelni. „Na szali losu” przypomina nam sylwetkę pisarza, o którym niewiele osób dzisiaj pamięta.

Jerzy Pietrkiewicz
‹Na szali Losu›

EKSTRAKT:70%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułNa szali Losu
Data wydania6 października 2016
Autor
Wydawca Iskry
ISBN978-83-244-0452-0
Format300s. 150×235mm; oprawa twarda
Cena34,90
Gatunekbiograficzna / wywiad / wspomnienia, non-fiction
WWW
Wyszukaj wMadBooks.pl
Kup wSelkar.pl: 29,47 zł
Wyszukaj wKumiko.pl
Wyszukaj wMatras.pl
Kup wTaniaKsiążka.pl: 26,18 zł
Wyszukaj w
Zobacz w
To pierwsze polskie wydanie książki, która po angielsku ukazała się w 1993 roku. Miał to być pierwszy z planowanych dwóch tomów autobiografii Jerzego Pietrkiewicza. Niestety – druga część nigdy nie powstała. Pisarz zdołał doprowadzić opowieść o swoim życiu do przełomowego dla niego roku 1953, kiedy ukazała się drukiem jego pierwsza książka napisana w języku angielskim.
Życie i twórczość Pietrkiewicza przypada na bardzo burzliwe historyczne czasy. Najpierw – lata międzywojenne, dzieciństwo i szkoła. „Czasy przedtechnologiczne”, jak nazywa je autor. Lata dorastania na wsi zostały opisane przez Pietrkiewicza z dużą dozą realizmu, to bardzo interesująca opowieść zawierająca wiele unikalnych szczegółów, dzisiaj już całkowicie zapomnianych. Zdrowy chłopski rozsądek doświadczonych przez trudy życia ludzi mieszał się ze światem magii i zdarzeń nadprzyrodzonych.
Pisarz w wieku czternastu lat został sierotą, a swój sukces w edukacji zawdzięczał talentowi i pracowitości. Na studia wyjechał do Warszawy, gdzie spędził stosunkowo spokojne twórcze i owocne trzy lata przed wybuchem drugiej wojny światowej. Tam też miał miejsce jego debiut poetycki. Autor związał się ze środowiskiem literackim tzw. autentystów (pisarzy wywodzących się ze środowisk wiejskich).
Wojenna zawierucha zaprowadziła Pietrkiewicza do Anglii. Autor z wieloma szczegółami opisuje całą obfitującą w różne zdarzenia drogę od przekroczenia granicy z Rumunią. 22 czerwca 1940 roku po raz pierwszy, jak wspomina, „pił [angielską] herbatę z mlekiem” i nie znał języka. Wtedy jeszcze nie przypuszczał, że pozostanie w Wielkiej Brytanii na zawsze i że jego osoba wniesie istotny intelektualny dorobek do życia Polaków na emigracji.
„Na szali losu” przynosi nam opisy dramatycznych realiów wojny, którą autor spędził w Londynie oraz smutnych i trudnych lat powojennych. Pietrkewicz podjął studia na uniwersytecie St. Andrews w Szkocji. Budzi podziw, w jak krótkim czasie opanował on język angielski. Jeszcze na pierwszych latach studiów z trudem przedzierał się przez bariery obcego języka, a w stosunkowo krótkim czasie doszedł do stopnia doktora. Obowiązki naukowe łączył z pracą wydawcy i autora antologii poezji polskiej we własnym tłumaczeniu na angielski. Jerzy Pietrkiewicz ma ogromne zasługi w promowaniu polskiej literatury w Wielkiej Brytanii. Przez niemal trzydzieści lat wykładał też literaturę polską na Uniwersytecie Londyńskim. Jako twórca przez wiele lat był związany z paryską „Kulturą”, na łamach której publikował swoje utwory.
Bardzo szkoda, że autor (zmarły w 2007 roku) nie zdołał już napisać drugiej części swoich wspomnień. Byłoby niezwykle ciekawie dowiedzieć się, jakie uczucia towarzyszyły Pietrkiewiczowi gdy z biegiem lat zaczęły się zmieniać polityczne realia w Polsce. Pisarz bardzo żywo interesował się losem naszego kraju. Żal też, że nie zdążył napisać o swojej przyjaźni z Karolem Wojtyłą – papieżem Janem Pawłem II. Był tłumaczem jego poezji na język angielski.
Można powiedzieć, że Pietrkiewicz przerwał swoje wspomnienia w jednym z najciekawszych momentów swojego życia: chwili debiutu jako angielskojęzyczny powieściopisarz (w Wielkiej Brytanii używał łatwiejszego dla obcokrajowców nazwiska – Peterkiewicz). Poznajemy tu jeszcze historię powstania jego pierwszej książki, napisanej po angielsku, „The knotted cord” [Sznur z węzłami]. Powieść odniosła sukces, a z czasem powstało sześć kolejnych.
Bardzo ciekawy jest wstęp Rafała Moczkodana, literaturoznawcy i historyka literatury. Autor zwraca uwagę na ważniejsze miejsca w autobiografii, porządkuje też fakty z życia i twórczości Pietrkiewicza. Lecz nie tylko – bo ujawnia w nim też jego młodzieńcze nacjonalistyczne sympatie z czasów warszawskich (i epizod publikowania tekstów antysemickich). Sam Pietrkiewicz jednak w wielu miejscach (również w wywiadach) dystansował się od tych poglądów, z perspektywy lat doskonale rozumiejąc, że warszawskie lata były „latami młodzieńczej pychy” i okresem ulegania „arogancji ideologii”.
W autobiografii można natomiast znaleźć fragmenty świadczące o tym, że autor bardzo wyraziście czuł się Europejczykiem – i do tej tożsamości niejednokrotnie w autobiografii nawiązuje. Urodzony w Polsce, emigrant w Wielkiej Brytanii, z czasem „adoptował” jeszcze jedną ojczyznę – hiszpańską Grenadę, dokąd bardzo chętnie wyjeżdżał, a pod koniec życia zamieszkał na stałe (i tam też powstała jego autobiografia).
Mamy polskie tłumaczenia większości angielskich powieści oraz niektórych prac krytycznoliterackich Pietrkiewicza. Pierwsze wydanie u nas „Na szali losu” wypełnia więc istotną lukę. Zawarty jest w niej obraz i intelektualny klimat polskiej emigracji w Wielkiej Brytanii. Powstał autoportret człowieka, który nie zważając na trudne okoliczności, zdołał znaleźć w obcym świecie swoje miejsce i w pewnym sensie dołączyć na równych prawach do „obcej” społeczności. Nazywano Pietrkiewicza następcą Josepha Conrada, obu łączyło to, że tworzyli zasługujące na uwagę utwory w przyswojonym przez siebie języku. Niestety, Jerzy Pietrkiewicz nie jest w Polsce szeroko znany. Lecz nigdy nie jet za późno, by odkrywać wybitne, zasłużone dla kultury osobistości i przywracać im należne w niej miejsce.
koniec
24 listopada 2016
dodajdo

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Najnowsze

Mała Esensja: W starym domu
Marcin Mroziuk

25 III 2017

„Niedokończony eliksir nieśmiertelności” z pewnością ma szansę podbić serca młodych czytelników, gdyż Katarzyna Majgier stworzyła wciągającą opowieść, w której fantastyka idealnie współgra z poczuciem humoru.

więcej »

Reguły dzielenia
Joanna Kapica-Curzytek

24 III 2017

„Ukryte działania” wypełniają znaczną lukę w wiedzy o historii i realiach Stanów Zjednoczonych XX wieku. USA jawią się nam tutaj jako kraj, dla którego priorytetem jest postęp technologiczny i dominacja w świecie, a jednocześnie jako społeczeństwo – mocno sprzeniewierza się ideałom równości i demokracji.

więcej »

W nieznanym świecie
Katarzyna Piekarz

23 III 2017

Siri Pettersen kolejny raz zabiera nas do świata Ym. Czy „Zgnilizna” utrzymała poziom poprzedniej książki, a może okazała się lepsza? Czas poznać dalsze losy Hirki.

więcej »

Polecamy

Czy można wyrosnąć z Tomka?

Wilmowski po latach:

Czy można wyrosnąć z Tomka?
— Wojciech Gołąbowski

Wyprawa ratunkowa jak wycieczka krajoznawcza
— Wojciech Gołąbowski

Dla czytelnika dorastającego z bohaterem
— Wojciech Gołąbowski

W nieznane, ale z kobietami
— Wojciech Gołąbowski

W klimatach szpiegowskich
— Wojciech Gołąbowski

Tajemniczo, ale i irytująco
— Wojciech Gołąbowski

Ło Indianerach
— Wojciech Gołąbowski

Mniej encyklopedii, więcej akcji
— Wojciech Gołąbowski

Początek średnio udany
— Wojciech Gołąbowski

Zobacz też

Tegoż autora

Reguły dzielenia
— Joanna Kapica-Curzytek

Kto jest po czyjej stronie?
— Joanna Kapica-Curzytek

Złożony świat poezji
— Joanna Kapica-Curzytek

Krople deszczu przed huraganem
— Joanna Kapica-Curzytek

Coś innego zamiast ślubu, kredytu i kupienia psa
— Joanna Kapica-Curzytek

Historia pewnego porwania
— Joanna Kapica-Curzytek

Trzeba pozostać tu, na Ziemi
— Joanna Kapica-Curzytek

Powieść o misiu (prawie) bez misia
— Joanna Kapica-Curzytek

Między Wietnamem a Francją
— Joanna Kapica-Curzytek

Liczą się drobiazgi
— Joanna Kapica-Curzytek

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.