Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
dzisiaj: 20 sierpnia 2017
w Esensjopedii w Esensji w Google

Odwrócić lustereczko

Esensja.pl
Esensja.pl
Z książki „Bystre zwierzę” wynika, że nie tylko człowiek jest istotą myślącą, świadomą i racjonalną. Wiemy to od niedawna, za sprawą stosowania nowych metod badawczych. Zatem najwyższy czas na aktualizację naszej wiedzy o zwierzętach.

Frans de Waal
‹Bystre zwierzę›

EKSTRAKT:80%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułBystre zwierzę
Tytuł oryginalnyAre We Smart Enough to Know How Smart Animals Are?
Data wydania15 września 2016
Autor
PrzekładŁukasz Lamża
Wydawca Copernicus Center Press
ISBN978-83-7886-237-6
Format430s. 140×215mm; oprawa twarda
Cena49,90
WWW
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wKumiko.pl
Wyszukaj wMatras.pl
Wyszukaj w
Zobacz w
To już piąta książka Francisa de Waala, pochodzącego z Holandii biologa. Jest on znanym popularyzatorem nauki, a przede wszystkim – badaczem dziedziczonych i nabytych zachowań zwierząt. Inspiracja do spojrzenia na ich świat innym okiem niż zwykle to czynimy jest przewodnią ideą jego książek. Chodzi o zauważenie, że zachowania człowieka – bądź co bądź, także zwierzęcia – wcale nie różnią się aż tak bardzo od pozostałych gatunków. W związku z tym, w świecie zoologii my, ludzie nie mamy absolutnie podstaw, żeby zadzierać nosa!
Dziedzina, którą zajmuje się de Waal jest stosunkowo nowa, rozwija się od około dwudziestu lat. Autor zarysowuje – w przystępny i popularyzatorski sposób – filary nauki, którą proponuje nazwać kognitywistyką ewolucyjną czyli badaniami procesów poznawczych ludzi i zwierząt z perspektywy ewolucyjnej. To stosunkowo nowe podejście, definiujące proces uczenia się nie jako „bodźcowanie” (z zewnątrz), ale jako gromadzenie przydatnych informacji i wiedzy, jak je wykorzystać, gdy będzie to potrzebne. Uczenie się jest zatem narzędziem interakcji ze światem oraz swoistym „przetwarzaniem danych”. Jak się okazuje, nie tylko umysł człowieka jest do tego zdolny.
Frans de Waal specjalizuje się w badaniach zachowania i procesów poznawczych ssaków naczelnych, ale w „Bystrym zwierzęciu” nie ogranicza się jedynie do opisów eksperymentów z ich udziałem. Bohaterami naukowych opowieści autora są także „niższe” małpy, słonie, konie, delfiny, psy, ptaki (najbardziej inteligentne z nich to krukowate), a także ośmiornice. Sympatycznym uzupełnieniem treści książki są odręczne rysunki autora, ilustrujące niektóre doświadczenia.
„Bystre zwierzę” to również ciekawie nakreślony problem tzw. ciągłości ewolucyjnej między ludźmi i zwierzętami. De Waal poddaje pod refleksję próby „wyrywania umysłu ludzkiego ze szponów biologii” i próbuje pokazać, że umysł ludzi w gruncie rzeczy nie jest aż tak wyjątkowy (w świecie zwierząt) jak nam się wydaje. Cała książka pełna jest interesujących i niebanalnych argumentów popartych badaniami naukowymi. Znakomicie pokazane są na przykład sytuacje dowodzące, że zwierzęta nie myślą „tu i teraz” (jak na ogół się sądzi), ale mają doskonałe poczucie przeszłości (gromadzą doświadczenia) i z wyprzedzeniem planują swoje czynności, co dowodzi, że mają poczucie przyszłości. Również interesująco pokazane są obrazy dotyczące samoświadomości zwierząt.
Do zbudowania „potocznego” (już znacznie zdezaktualizowanego) obrazu umysłów i możliwości zwierząt przyczyniły się wcześniej doświadczenia z nimi, prowadzone w duchu tzw. behawioryzmu, czyli modelu „bodziec-reakcja”, którego najbardziej znanym przykładem jest legendarny pies Pawłowa. De Waal wskazuje, że w sytuacjach testowych ludzie nierzadko miewali nieuzasadnioną przewagę w porównaniu ze zwierzętami i przytacza wiele przykładów eksperymentów, pozwalających zgodzić się nam z jego stanowiskiem.
Obecny dynamiczny rozwój etologii jest uwarunkowany między innymi tym, że badacze zmieniają metody badawcze – i to przyczynia się do rewidowania w dużym stopniu naszej wiedzy o zwierzętach. Prześledzenie tego podczas lektury książki jest frapujące, pozwala też dostrzec uniwersalny sens nauki, czasem niewolnej od podążania fałszywym tropem. Autor świetnie pokazuje, jakie zmiany dokonały się w podejściu badawczym etologów, którzy coraz częściej prowadzą udane badania z udziałem innych gatunków zwierząt niż tylko ssaki naczelne. Chodzi przede wszystkim o zbudowanie jednolitej teorii, która dotyczy wszelkiego typu zjawisk poznawczych występujących w przyrodzie. W książce zadziwiają nie tylko możliwości zwierząt (proszę zwrócić uwagę na ośmiornicę!), ale też pomysłowość badaczy planujących poszczególne eksperymenty.
„Bystre zwierzę” przekonuje nas, że wcale nie jest tak łatwo dokonać porównań między człowiekiem a zwierzęciem, a wszelkie wartościowanie jest zbyt daleko idącym i krzywdzącym uproszczeniem. De Waal podkreśla nie tylko, że rozpoznanie tego, co odróżnia nas od zwierząt, jest „intelektualną ślepą uliczką”, ale kwituje to w taki sposób: „jakimi przedziwnymi jesteśmy zwierzętami, jeśli jedyne pytanie, jakie przychodzi nam do głowy w związku z naszym miejscem w świecie, to: >Lustereczko, powiedz przecie, kto jest najmądrzejszy na świecie?<” Proponuje w związku z tym ogłosić moratorium na tezy o ludzkiej wyjątkowości i odejść od „międzygatunkowych przechwałek”, jak to ujmuje. Czas odwrócić to symboliczne „lustereczko” od nas, ludzi, wręczyć je zwierzętom i cierpliwie zaobserwować, ile wspaniałych rzeczy potrafią z nim zrobić.
koniec
21 kwietnia 2017
dodajdo

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Najnowsze

O dziewczynie, która chciała wiedzieć
Beatrycze Nowicka

20 VIII 2017

Jak przyjemnie natrafić na książkę, która choć napisana z myślą o nastoletnim odbiorcy, nie jest infantylna. „Drzewo kłamstw” Frances Hardinge to osadzony w dziewiętnastowiecznej Anglii kryminał z elementem nadnaturalnym i starannie poprowadzonym wątkiem obyczajowym.

więcej »

Moda na krzesanie, odcinki 403-492
Beatrycze Nowicka

19 VIII 2017

„Krwawe zwierciadło” Brenta Weeksa to przykład tego, jak autorzy psują własne cykle. Choć, trzeba przyznać, jest to jednak pewna umiejętność – napisać niemal siedemsetstronicową powieść pozbawioną istotnych wydarzeń.

więcej »

Miejsce na Ziemi
Joanna Kapica-Curzytek

18 VIII 2017

„Więźniowie geografii” Tima Marshalla pokazują, że w światowej polityce ukształtowanie przestrzeni, cechy krajobrazu oraz surowce naturalne mają ogromną wagę i nie można ich lekceważyć. Czynniki te mogą być dla ludzi wielką szansą lub przekleństwem.

więcej »

Polecamy

Czy można wyrosnąć z Tomka?

Wilmowski po latach:

Czy można wyrosnąć z Tomka?
— Wojciech Gołąbowski

Wyprawa ratunkowa jak wycieczka krajoznawcza
— Wojciech Gołąbowski

Dla czytelnika dorastającego z bohaterem
— Wojciech Gołąbowski

W nieznane, ale z kobietami
— Wojciech Gołąbowski

W klimatach szpiegowskich
— Wojciech Gołąbowski

Tajemniczo, ale i irytująco
— Wojciech Gołąbowski

Ło Indianerach
— Wojciech Gołąbowski

Mniej encyklopedii, więcej akcji
— Wojciech Gołąbowski

Początek średnio udany
— Wojciech Gołąbowski

Zobacz też

Tegoż twórcy

Między Bogiem a małpą
— Daniel Markiewicz

Tegoż autora

Miejsce na Ziemi
— Joanna Kapica-Curzytek

Kolory etyki
— Joanna Kapica-Curzytek

Poznawać fizykę z miłością
— Joanna Kapica-Curzytek

Czas niedoskonały i niedokonany
— Joanna Kapica-Curzytek

Więcej niż sport
— Joanna Kapica-Curzytek

Niech żyją księgarnie!
— Joanna Kapica-Curzytek

Już w niedalekiej przyszłości…?
— Joanna Kapica-Curzytek

Uciekłam
— Joanna Kapica-Curzytek

„Mam w domu szafę bardzo starą…”
— Joanna Kapica-Curzytek

Życie może być piękne
— Joanna Kapica-Curzytek

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.