Nie jest to zbiór przypadkowo dobranych opowiadań, ale umiejętnie skonstruowana całość, spięta dwoma klamrami – otwierającym zbiorek „Szach…” oraz zamykającym „…mat”, ustanawiającymi, dosłownie i w przenośni, reguły rządzące grą-opowieścią. Przeważająca większość utworów (o wyjątkach później) w pesymistycznym tonie odmalowuje specyfikę życia szarych obywateli, przykutych do pracy za biurkiem, w ciasnym boksie, w otoczeniu złośliwych współpracowników i nieczułego szefostwa. Monotonia zostaje przerwana za sprawą sił nienaturalnych, nierzadko – diabelskich, wodzących na pokuszenie słabych psychicznie, wynagradzających tych najbardziej bezdusznych bądź dotąd wyciszonych psychopatów. Zakłócenie codziennego porządku skutkuje odsłonięciem najgorszych brudów; w opowiadaniach Małeckiego prawdziwie przerażające nie są duchy, demony czy diabelskie psy, ale zwyczajni ludzie. Nie jest to może odkrywcza myśl, niemniej jednak Małecki potraktował ją dość świeżo, wykazując się przy tym zapędami moralizatorskimi, nierzadko odmalowując świat jedynie w kontrastowej czerni i bieli. Urzędnicy żerują na naiwnych klientach, ci z kolei traktują ich z arogancką wyższością, a każdy stara się wywindować na oszustwach, wzajemnym zwodzeniu, ciągłej pogoni za pieniądzem.