Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
dzisiaj: 28 czerwca 2017
w Esensjopedii w Esensji w Google

Tu miejsce na labirynt…: Międzynarodowa improwizowana interakcja

Esensja.pl
Esensja.pl
Switchback to kolejny projekt, który współtworzy jeden z najbardziej obecnie znanych polskich muzyków ze świata jazzu improwizowanego, klarnecista Wacław Zimpel. Poza nim w składzie znaleźli się jeszcze jeden Niemiec oraz dwóch Amerykanów. Muzyka zawarta na debiutanckim (koncertowym) albumie zatytułowanym po prostu „Switchback” to stuprocentowy free jazz z naleciałościami ethno-folkowymi.

Switchback

EKSTRAKT:90%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułSwitchback
Wykonawca / KompozytorSwitchback
Data wydania16 kwietnia 2015
NośnikCD
Czas trwania57:32
Gatunekjazz
EAN5907529223284
Wyszukaj wMatras.pl
Wyszukaj wKumiko.pl
Wyszukaj w
Wyszukaj wAmazon.co.uk
Zobacz w
Utwory
CD1
1) Four are One11:52
2) Switchback20:29
3) Night Shift on Red Planet13:43
4) Elegant Beauty11:29
Słuchając debiutu kwartetu Switchback, na myśl przychodzi w zasadzie jedno tylko pytanie: Dlaczego?! Dlaczego tak fantastyczny materiał czekał na publikację przez dwa lata (i – gwoli ścisłości – jeden miesiąc)? Tyle bowiem czasu minęło od jego rejestracji podczas ostatniego występu pierwszej trasy koncertowej zespołu, który odbył się 8 marca 2013 roku w drezdeńskim klubie Tonne, do chwili gdy dzięki staraniom specjalizującej się w muzyce jazzowej poznańskiej wytwórni Multikulti Project trafił on w formie płyty kompaktowej na sklepowe półki. Z drugiej strony można jednak stwierdzić, że lepiej późno niż wcale. I tym razem stwierdzenie to nie jest jedynie czczą retoryką. Gdyby album „Switchback” nigdy nie ujrzał światła dziennego, świat free jazzu byłby uboższy o krążek, którego zawartość ociera się o arcydzieło. Swoją drogą to kolejny taki projekt, w który zaangażowany jest polski klarnecista Wacław Zimpel, ostatnio jedna z naszych największych muzycznych gwiazd eksportowych. Który jednak prawdopodobnie nigdy nie dorówna na Zachodzie i w Stanach Zjednoczonych popularnością Tomaszowi Stańce czy Leszkowi Możdżerowi – nie dlatego, że jest od nich mniej utalentowany, ale z tego powodu, że od lat pozostaje wierny swojej niszy i – przynajmniej na razie – nie wykazuje większej chęci na podbój mainstreamu.
Zimpel ma już na koncie między innymi współpracę z amerykańskim saksofonistą Kenem Vandermarkiem (w grupach The Resonance Ensemble i Reed Trio) oraz jego dwoma rodakami: klarnecistą Perrym Robinsonem i perkusistą Michaelem Zerangiem („Yemen. Music of the Yemenite Jews”, 2012); poza tym prowadzi również kilka własnych formacji, jak The Light („The Light”, 2007; „Afekty”, 2009), Undivided („The Passion”, 2010; „Moves Between Clouds”, 2011), Hera („Hera”, 2010; „Where My Complete Beloved Is”, 2011; „Seven Lines”, 2013), Wacław Zimpel Quartet („Stone Fog”, 2013), a ostatnio jeszcze To Tu Orchestra („Nature Moves”, 2014). Jak widać, jest wyjątkowo zapracowanym artystą. Mimo to przed dwoma laty znalazł czas, aby pokierować kolejnym zespołem. Mając jednak możność współpracować z takimi muzykami, jacy stanęli na scenie obok niego pod szyldem Switchback, grzechem byłoby nie skorzystać z okazji. Pochodzący z niemieckiej Kolonii perkusista Klaus Kugel znany jest Zimplowi z Undivided i Quartetu; grywa on także z innymi polskimi jazzmanami, jak chociażby z akordeonistą Robertem Kusiołkiem („Nuntium”, 2011; „The Universe”, 2014). Dwaj pozostali muzycy kwartetu pochodzą natomiast zza Atlantyku: czarnoskóry kontrabasista Hilliard Greene (między innymi The Charles Gayle Trio) związany jest ze sceną nowojorską, a saksofonista Mars Williams – z chicagowską (NRG Ensemble, Vandermark 5, Audio One).
Cała czwórka ma więc już ogromne doświadczenie sceniczne, co zresztą wyraziście przełożyło się na efekt artystyczny. Dowodem na to cztery rozbudowane, w pełni improwizowane kompozycje, które umieszczone zostały na albumie „Switchback”. Zawiera on materiał zarejestrowany podczas szóstego (i zarazem ostatniego) koncertu w ramach minitrasy, która w marcu 2013 roku objęła Polskę, Belgię, Austrię i Niemcy. Muzycy mieli zatem wcześniej możliwość zgrać się, choć – z drugiej strony – na tym poziomie wykonawczym pewnie nie był to warunek konieczny odniesienia sukcesu. Wsłuchując się w materiał z płyty, trudno orzec, czy trafiła nań całość. Otwierająca krążek kompozycja „Four are One” – biorąc pod uwagę, że to występ na żywo, co oznaczało, że artyści musieli wyjść na scenę, sięgnąć po instrumenty, dać sobie sygnał do startu – zaczyna się dość niespodziewanie, jakby od środka. Z miejsca atakują nas dźwięki saksofonu Marsa Williamsa, który uderza z pełną mocą, bez cienia wahania. Kiedy później dołącza do niego klarnet Zimpla, wpływa łagodząco na brzmienie. Obaj muzycy nie boją się improwizacji, wręcz przeciwnie – przekraczając kolejne granice, poszukując nowych dróg, czują się jak ryby w wodzie. Ale co najważniejsze, ich eksploracje robią wrażenie bardzo zwartych, granych w stanie silnego skupienia. Owszem, dają się ponieść emocjom, ale ani przez chwilę nie przestają słuchać siebie nawzajem; pozostają w ciągłej interakcji, podrzucają sobie kolejne pomysły do rozwinięcia. Po tym chociażby znać prawdziwych mistrzów!
Muzyczne peregrynacje Williamsa i Zimpla nie byłyby jednak możliwe bez wsparcia ze strony sekcji rytmicznej; Greene i Kugel tworzą parę, która nie starając się wybijać przed solistów (chyba że wyraźnie zostają do tego zaproszeni), dba o to, by mieli oni zabezpieczone tyły, by mogli w każdej chwili odwołać się do odpowiednich podziałów rytmicznych i harmonicznych. Bywa więc, że saksofonista przywołuje ducha Johna Coltrane’a („Four are One”), a klarnecista szuka inspiracji w muzyce etnicznej (vide najdłuższy na płycie fragment zatytułowany… „Switchback”). A i to nie wszystko. Początek „Switchback” zdradza też fascynację rockiem (chciałoby się dodać: gotyckim bądź progresywnym), w każdym razie instrumenty dęte serwują tu dźwięki urzekające pięknem, ale i zniewalające niepokojem, zaskakująco rzadko słyszalne w wykonaniu artystów freejazzowych. W dalszej części nie jest już, co prawda, tak nastrojowo, ale klimat pozostaje, o co dba głównie wybijający się na plan pierwszy kontrabasista i dodający mu otuchy na klarnecie Zimpel. Z czasem muzycy, w tym również Williams i Kugel, podkręcają tempo i krzeszą z siebie coraz więcej energii – w efekcie prowadzi ich to do szaleńczej improwizacji, która jawi się jako prawdziwa eksplozja nieposkromionej wyobraźni. Po takiej erupcji musi nastąpić wyciszenie! I tak też się dzieje: Mars odbywa kolejną, bardzo subtelną, podróż w lata 60. XX wieku, dając tym samym czas klarneciście, by przygotował zespół do następnej ekskursji.
„Night Shift on Red Planet” otwiera partia klarnetu, do którego dołącza saksofon. Obaj instrumentaliści starają się prowadzić ze sobą dialog; niekiedy przetwarzają i rozwijają wymyślone przez drugiego motywy, nakręcając się wzajemnie. Ale to ten rodzaj rywalizacji, z którego rodzi się nowa jakość. Nawet jeżeli na końcu drogi jest – po raz kolejny – kakofonia dźwięków. Najważniejsze jednak, że nie dominuje ona nad całością, jest nie celem, ale etapem w dotarciu do celu. Poza tym Williams i Zimpel idealnie wyczuwają momenty, kiedy należy spuścić z tonu, dać odetchnąć sobie, kolegom z sekcji rytmicznej, jak również słuchaczom. W ich muzyce nie chodzi przecież o to, aby zdruzgotać odbiorcę, lecz dostarczyć mu materiał do głębszej refleksji. Świetnie w tej roli sprawdza się zamykający płytę „Elegant Beauty”, w którym Greene gra na kontrabasie smyczkiem, a Kugel wzbogaca brzmienie perkusjonaliami. Można to odczytać jako ukłon w stronę wielbicieli muzyki klasycznej. Lecz inni także dostają to, co lubią najbardziej: jest więc w tym utworze kolejna dynamiczna improwizacja z wyeksponowanymi saksofonem i klarnetem, ale również – na zakończenie (ku wyciszeniu emocji) – kilkuminutowa sekwencja folkowa, w której Williams i Zimpel sięgają po mniej charakterystyczne instrumenty dęte, jak hinduska algoza czy różnego rodzaju flety.
Z okazji wydania albumu w kwietniu tego roku kwartet udał się w kolejną trasę po Europie (obejmującą Niemcy, Austrię i Ukrainę). Raczej nie należy mieć wątpliwości, że i te występy były rejestrowane. A skoro tak, to jest zapewne szansa na dokumentującą ją płytę. Obyśmy tylko nie musieli czekać na nią dwa lata!
koniec
28 maja 2015
Skład:
Mars Williams – saksofony (sopraninowy, sopranowy, altowy, tenorowy), flety, kalimba
Wacław Zimpel – klarnety (altowy, kontrabasowy), algoza, flety
Hilliard Greene – kontrabas
Klaus Kugel – perkusja, instrumenty perkusyjne
dodajdo

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Najnowsze

Tu miejsce na labirynt…: Gdy już wszyscy opuszczą prywatkę…
Sebastian Chosiński

27 VI 2017

Jakiś czas temu robiliśmy w „Esensji” przegląd skandynawskich nowości (free)jazzowych opublikowanych przez lizbońską wytwórnię Clean Feed. Minęło kilka miesięcy i okazało się, że do tematu trzeba powrócić. W ostatnich tygodniach ukazało się bowiem kilka kolejnych płyt, które zasługują na szczególną uwagę. Na pierwszy ogień idzie debiutancki album norweskiego kwartetu Rune Your Day. Nie znacie? Tak Wam się tylko wydaje.

więcej »

Tu miejsce na labirynt…: Noise rock vs. free jazz
Sebastian Chosiński

22 VI 2017

Jazz to współczesny muzyczny odpowiednik lingua franca. Zwłaszcza free jazz pełni rolę uniwersalnego języka, którym bez trudu mogą porozumieć się artyści wywodzący się z różnych kręgów kulturowych i regionów geograficznych. Praktycznym tego przykładem jest między innymi funkcjonowanie projektu Lean Left, który tworzą Amerykanin, Norweg, Holender i Anglik. Na płycie „I Forgot to Breathe” wszyscy mówią jednak jednym głosem.

więcej »

Tu miejsce na labirynt…: Zbyt leniwi, by poddać się panice
Sebastian Chosiński

20 VI 2017

To już nasze trzecie w ostatnich miesiącach podejście do twórczości norweskiego gitarzysty (i klawiszowca) Stephana Meidella. A jest to wynikiem jego niezwykłej pracowitości. Oprócz albumu solowego i trzeciej płyty formacji Cakewalk w tym roku ukazała się także nowa produkcja współtworzonego przez Skandynawa międzynarodowego projektu jazzowo-rockowego Velkro – „Too Lazy to Panic”.

więcej »

Polecamy

Gdy już wszyscy opuszczą prywatkę…

Tu miejsce na labirynt…:

Gdy już wszyscy opuszczą prywatkę…
— Sebastian Chosiński

Noise rock vs. free jazz
— Sebastian Chosiński

Zbyt leniwi, by poddać się panice
— Sebastian Chosiński

Raz na kilka lat
— Sebastian Chosiński

Bo wszyscy Szwedzi to jedna rodzina…
— Sebastian Chosiński

Mokradła we mgle
— Sebastian Chosiński

Widok z góry najwyższej
— Sebastian Chosiński

Ku chwale Katalonii
— Sebastian Chosiński

„Czarna śmierć” i „trzy szóstki”
— Sebastian Chosiński

Patrząc w przyszłość z głową w przeszłości
— Sebastian Chosiński

Zobacz też

Z tego cyklu

Gdy już wszyscy opuszczą prywatkę…
— Sebastian Chosiński

Noise rock vs. free jazz
— Sebastian Chosiński

Zbyt leniwi, by poddać się panice
— Sebastian Chosiński

Raz na kilka lat
— Sebastian Chosiński

Bo wszyscy Szwedzi to jedna rodzina…
— Sebastian Chosiński

Mokradła we mgle
— Sebastian Chosiński

Widok z góry najwyższej
— Sebastian Chosiński

Ku chwale Katalonii
— Sebastian Chosiński

„Czarna śmierć” i „trzy szóstki”
— Sebastian Chosiński

Patrząc w przyszłość z głową w przeszłości
— Sebastian Chosiński

Tegoż autora

„Boskość” niejedno ma oblicze
— Sebastian Chosiński

East Side Story: (Nie) chcieć, (nie) żyć, (nie) kochać
— Sebastian Chosiński

Kapitan Żbik: Nadzorca z trzeciego planu
— Sebastian Chosiński

Non omnis moriar: Wspiąć się na najwyższy szczyt
— Sebastian Chosiński

Zbrodniarz i panna
— Sebastian Chosiński

Okazja czyni tchórza
— Sebastian Chosiński

Historia w obrazkach: Ręka w rękę z „czerwonymi”
— Sebastian Chosiński

Kapitan Żbik: Syn i córka leśnika
— Sebastian Chosiński

East Side Story: Przejście przez ogień
— Sebastian Chosiński

Non omnis moriar: Romantyk jazzowej gitary
— Sebastian Chosiński

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.