Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 16 sierpnia 2022
w Esensji w Esensjopedii

Oliver Stone
‹Aleksander›

EKSTRAKT:40%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułAleksander
Tytuł oryginalnyAlexander
Dystrybutor Monolith, SPI
Data premiery1 stycznia 2005
ReżyseriaOliver Stone
ZdjęciaRodrigo Prieto
Scenariusz
ObsadaAnthony Hopkins, Rosario Dawson, Jared Leto, Colin Farrell, Angelina Jolie, Val Kilmer, Jonathan Rhys-Meyers, Gary Stretch, Ian Beattie, Monica Zamora, Connor Paolo, Christopher Plummer, Tim Pigott-Smith
MuzykaVangelis
Rok produkcji2004
Kraj produkcjiHolandia, Niemcy, USA, Wielka Brytania
Czas trwania175 min
WWW
Gatunekdramat, historyczny
Zobacz w
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj wAmazon.co.uk
Wyszukaj / Kup

Podręcznik ilustrowany: Jak Aleksander pokonał Stone’a
[Oliver Stone „Aleksander” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
Aleksander Macedoński wielkim wodzem na pewno był. Potwierdza się to nawet teraz, tysiące lat po jego panowaniu, kiedy wrócił i okazał się tym bardziej niepokonany, bo zwyciężył tych, którzy go nieudolnie próbowali wskrzesić. Oliver Stone wziął sobie bardzo do serca swój wizerunek artysty, próbując ulepić wielką historyczną postać według własnych interpretacji. Za dużo w jego filmie Stone’a, za mało Aleksandra.

Ewa Drab

Podręcznik ilustrowany: Jak Aleksander pokonał Stone’a
[Oliver Stone „Aleksander” - recenzja]

Aleksander Macedoński wielkim wodzem na pewno był. Potwierdza się to nawet teraz, tysiące lat po jego panowaniu, kiedy wrócił i okazał się tym bardziej niepokonany, bo zwyciężył tych, którzy go nieudolnie próbowali wskrzesić. Oliver Stone wziął sobie bardzo do serca swój wizerunek artysty, próbując ulepić wielką historyczną postać według własnych interpretacji. Za dużo w jego filmie Stone’a, za mało Aleksandra.

Oliver Stone
‹Aleksander›

EKSTRAKT:40%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułAleksander
Tytuł oryginalnyAlexander
Dystrybutor Monolith, SPI
Data premiery1 stycznia 2005
ReżyseriaOliver Stone
ZdjęciaRodrigo Prieto
Scenariusz
ObsadaAnthony Hopkins, Rosario Dawson, Jared Leto, Colin Farrell, Angelina Jolie, Val Kilmer, Jonathan Rhys-Meyers, Gary Stretch, Ian Beattie, Monica Zamora, Connor Paolo, Christopher Plummer, Tim Pigott-Smith
MuzykaVangelis
Rok produkcji2004
Kraj produkcjiHolandia, Niemcy, USA, Wielka Brytania
Czas trwania175 min
WWW
Gatunekdramat, historyczny
Zobacz w
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj wAmazon.co.uk
Wyszukaj / Kup
Co się dzieje na polu bitwy, kiedy wódz zostanie zabity? Wojsko idzie w rozsypkę i nikt nie jest w stanie zapanować nad sytuacją, mimo że tysiące żołnierzy nadal żyje. Podobna zasada działa wobec filmu: reżyser rozczarowuje, na nic się zdadzą wysiłki ekipy. To, co w “Aleksandrze” najbardziej kuleje, to scenariusz i reżyseria, dzieła samego Stone’a. I po cóż nam reszta: przepiękna, bogata scenografia oraz kostiumy, niezłe aktorstwo, ciekawe zdjęcia nagrodzonego na festiwalu Camerimage Rodrigo Prieto? Dowódca nie podołał i zniszczył wysiłek utalentowanych ludzi filmu. Natarczywie przedstawia widzowi swoją własną wizję historii, wynosząc przy tym Aleksandra pod niebiosa i natychmiast strącając go stamtąd przez nadanie mu cech zagubionego śmiertelnika. Według reżysera w umyśle genialnego władcy egzystowały obok siebie chęć zdobycia chwały większej od mitycznych herosów i strach przed zaborczą mamusią połączony z piętnem po tyrańskim tatusiu. Dostajemy w ten sposób tak zamotany obraz Aleksandra, że nawet sam twórca się w nim pogubił.
Mniejsze rzeczy trzeba poświęcać dla większych (Arystoteles)
Przy wygórowanych ambicjach, jakie wyraźnie opętały Stone’a, łatwo o przedobrzenie. Reżyser marzył o filmowej wersji życia macedońskiego wodza od dawna, chciał wielkiej opowieści pełnej szczegółów antycznego świata. Tak wiele aspektów próbował zawrzeć w swoim filmie, że poćwiartował go na niespójne fragmenty. Raz długo gadają o chwale, zwycięstwie, strachu i bogach, a raz oglądamy skondensowane do formy pigułki wyczyny Aleksandra. Bitwa pod Issos czy zajęcie Egiptu nie wydały się naszemu artyście na tyle ważne, aby poświęcić im więcej uwagi niż słowo od narratora. Widać większe znaczenie dla bohatera miały pretensjonalne igraszki z egzotyczną Roksaną. Nie wiem doprawdy, kto w Hollywood wymyślił, że kobiety starożytności miały w zwyczaju zachowywać się jak Amazonki i zwykły wymachiwać sztyletem przed nosem kochanka. To kolejny taki motyw w kinie (identyczny był w “Troi” Petersena).
Wielki artysta Stone chyba nie wierzy w widza, a daje tego dowód w dopowiadaniu wszystkiego do końca. Zapatrzył się w swoją wizję historii, przez co odziera film z sugestii czy subtelnych aluzji. Kawa na ławę! Nie może być żadnych wątpliwości, co wykładowca Stone chciał powiedzieć swoim wiercącym się nieustannie uczniom. A można być przy oglądaniu tej produkcji bardzo niespokojnym. Można się nawet obrazić, bo podobny brak jakichkolwiek niedomówień prawie oskarża widza o głupotę. Historyczne przemowy łatwo znaleźć w byle podręczniku lub filmie dokumentalnym. Zachodzi paradoks, bo z jednej strony otrzymujemy próbę zgłębienia fenomenu starożytnego władcy, a z drugiej wciska się nam wykłady, kiedy jaka bitwa miała miejsce. To o co wreszcie chodzi? Gdyby pomyślano o tworzywie, na jakim spisana zostaje historia Aleksandra, postawiono na logikę i spójność, generalne wrażenie byłoby znacznie lepsze. Ale twórca “JFK” wolał napchać do swojego scenariusza jak najwięcej elementów, scen czy przemówień. Widać zrobił film dla siebie, żeby nasycić oczęta prywatną, wystawną ilustracją do jakiejś ulubionej biografii Aleksandra Wielkiego.
Chaotyczna konstrukcja produkcji ustawia wszystko w ciągu przyczynowo-skutkowym. Kiedy tytułowego bohatera nękają wyrzuty sumienia, natychmiast podstawione zostają nam pod nos wydarzenia będące punktem zapalnym dla reakcji psychologicznych. Retrospekcje, przenoszenie się ciągle z miejsca na miejsce wybija film z rytmu, powodując rozkład fabuły na pomniejsze wątki nie składające się w interesującą całość. Można potraktować te zabiegi jak symbol artystycznej wolności, ale w takim razie powinniśmy przeklinać taką wolność. Do jednego obrazu włożono dwie monumentalne bitwy o diametralnie różnym poziomie. Gaugamela powinna zapisać się w historii kina jako kolejne wielkie osiągnięcie w dziedzinie filmowej batalistyki. Zachwycające zdjęcia z lotu ptaka, w niektórych ujęciach drżąca od tętentu kopyt kamera, rytmiczna muzyka Vangelisa i techniczne podejście do taktyki wojennej Macedończyków zaowocowało przytłaczającą swym ogromem bitwą. Właśnie w tej scenie nieznośnie jęcząca muzyka wspomnianego Vangelisa nabiera wigoru i pozwala się dobrze odbierać. Przez większość obrazu pompatycznie przynudza, zbyt przygnębiająco lub zbyt beztrosko.
Drugie starcie ma miejsce w Indiach. Rozchybotana kamera tym razem lata wszędzie, tylko nie tam, gdzie powinna. Zgiełk, ryk słoni. Widz może czuć się tylko oszołomiony, dzięki czemu natychmiast docenia wcześniejsze fragmenty filmu. Zapomniano o inwencji, która jest niezbędna przy namnożeniu scen batalistycznych w dzisiejszym kinie. Wystarczy wspomnieć majstersztyki z “Gladiatora”, “Władcy pierścieni” czy “Braveheart”. W “Aleksandrze” wszechobecny chaos znów jest górą.
Tytułowy bohater przez cały czas pozostaje taką samą zagadką jaką był na początku seansu. Twórcy “Aleksandra” opowiedzieli nam jego historię i czyny, ale chcąc przedstawić osobowość władcy, stworzyli większy zamęt niż rys psychologiczny. Oglądamy człowieka o rozbudowanym charakterze, silnie przesiąkniętym spojrzeniem współczesnych. Zabieg ten okazuje się nie próbą zgłębienia myśli Aleksandra, ale właśnie prezentacją stosunku dzisiejszego świata do historycznego. Kolejna gmatwanina objawia się w jednoczesnej przestrzenności i płaskości ja wielkiego wodza. Aleksander pragnie sukcesu i zwycięskiej chwały, symbolizuje życiowego wędrowca, który w swoim zagubieniu podąża za niezdefiniowanym szczęściem i spokojem. Ucieka przed koszmarami dzieciństwa, podążającymi za nim nawet po śmierci ojca, z dala od matki. W ostatnich scenach mówi o wolnym świecie bez granic. Ale czy Aleksander rzeczywiście miał tak skomplikowaną motywację dla swoich czynów? Twierdzenie, że wybitna jednostka posiada jednocześnie wielkie plany na przyszłość i altruistyczne spojrzenie na realia ją otaczające z pewnością podlega polemice. Jednak reżyser wybrał taką wizję Aleksandra i miał do tego prawo. Szkoda tylko, że zbudował jego osobowość z wielu, często przeciwstawnych cech, ale nie znalazł dla nich wszystkich przekonującego uzasadnienia.
Ciekawie interpretuje postać Aleksandra Colin Farrell. Aktor potwierdza, że jest w doskonałej formie, najkorzystniej wypadając w scenach zbiorowych. Pozbywa się wtedy wbudowanej w scenariusz hollywoodzkiej sztuczności i emanuje charyzmą, jaką mógł posiadać słynny Macedończyk. Ustępuje mu nijaki Jared Leto w roli Hefajstona, z którym Farrell miał szansę stworzyć piękny duet. W związku z tym wątkiem rozśmiesza skandal wywołany włączeniem do obrazu hipotezy o biseksualizmie Aleksandra. Jego związek z Hefajstonem bardziej przypomina miłość do brata niż związek homoseksualny. Ale nie od dziś wiadomo, że choćby plotka o poruszeniu w kinie takich kwestii prowadzi do wydumanego skandalu, będącego najlepszą reklamą.
Wśród aktorów nie wolno pominąć Angeliny Jolie, której nieco przesadzona, w zamierzeniu makiaweliczna gra okazuje się tylko przyciągającym wzrok dodatkiem, a nie przykładem pełnowartościowego aktorstwa. Niemniej, po średnich rólkach w “Co za życie” czy żałosnych wyczynach w “Kolebce życia” rola Olimpias jest wyrazista i wyróżniająca się w męskim towarzystwie.
Cnotę widać wyraźniej w czynach niż w ich braku (Arystoteles)
Jednak aktorzy nie stworzą dobrego filmu swoimi staraniami. Potrzebują jeszcze scenariusza, słów, którym nadaliby kształt. Obsada Stone’a dostała aż zanadto. Ciągłe gadanie o odwadze i wielkości Aleksandra, ubieranie jednej myśli w kilka niepotrzebnych zdań zmniejsza dramaturgię obrazu. O macedońskim władcy stanowiły czyny, nie słowa. Niestety, Stone uważa inaczej.
Odwaga jest to wiedza o tym, czego się bać trzeba, a czego nie (Platon)
Znany twórca poszedł za daleko i z bólem stwierdzam, że zmarnował ogromny potencjał historycznego opowiadania. W niektórych momentach czuć rękę prawdziwego Stone’a, nie opętanego myślą stworzenia dzieła, tylko po prostu dobrego filmu. Przy śmierci wielkiego Dariusza, perskiego króla, zawiera nawet motyw vanitas vanitatum, czasem udaje mu się wytworzyć konieczne napięcie, nieźle prowadzi aktorów. To dlaczego chciał być zbyt odważny i przesadzić z bujnością życia Aleksandra? Przesadzić, ale wciąż budując opowieść mało dynamicznie, prawie nudnie? Bo “fortuna sprzyja odważnym”, czyż nie? Widać nie zawsze.
koniec
6 stycznia 2005

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Lista śmierci: Odc. 6. Wielka ucieczka
Marcin Mroziuk

15 VIII 2022

Wprawdzie zamach na Steve’a Horna się powiódł, ale w efekcie główny bohater znajduje się w nie lada opałach, bo teraz krok w krok za nim podąża Tony Layun, który w dodatku korzysta z każdego możliwego wsparcia. Co ciekawe twórcy serialu nie tylko postarali się, aby obserwowanie tego pościgu dostarczyło widzom sporo emocji, ale wykorzystują te wydarzenia do ukazania nieco bardziej ludzkiego oblicza Jamesa Reece’a.

więcej »

East Side Story: Krwawiący i płonący step
Sebastian Chosiński

14 VIII 2022

Przed ośmioma laty kazachska reżyserka Marina Kunarowa nakręciła wyjątkowo nieudane kino akcji pod postacią „Polowania na Ducha”. Na szczęście kolejny jej projekt to film z zupełnie innego wymiaru. W „Płaczu Wielkiego Stepu” postanowiła bowiem zmierzyć się z tragiczną historią swojej ojczyzny i tym samym oddać hołd ponad ośmiu milionom Kazachów, którzy stracili życie w wyniku głodu i represji w latach 20. i 30. XX wieku.

więcej »

Peryferia: Odc. 2. Nie ma ucieczki od przeznaczenia
Marcin Mroziuk

12 VIII 2022

Mogłoby się wydawać, że upadek w bezdenną przepaść powinien nieuchronnie zakończyć się śmiercią. Szybko przekonamy się jednak, że w przypadku dziury na polu Abbottów tak się nie dzieje. Nieco więcej na temat właściwości tego niezwykłego obiektu dowiadujemy się dopiero pod koniec odcinka.

więcej »

Polecamy

Kevin Smith. Sprzedawcy 2

Do sedna:

Kevin Smith. Sprzedawcy 2
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Jay i Cichy Bob kontratakują
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Dogma
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. W pogoni za Amy
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Szczury z supermarketu
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Sprzedawcy
— Marcin Knyszyński

Richard Kelly. Pułapka
— Marcin Knyszyński

Richard Kelly. Koniec świata
— Marcin Knyszyński

Richard Kelly. Donnie Darko
— Marcin Knyszyński

Alejandro González Iñárritu. Zjawa
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Inne recenzje

Chłopiec i jego koń
— Agnieszka Szady

Tegoż twórcy

Scenariusz dla otępiałych
— Gabriel Krawczyk

Stępiony pazur
— Ewa Drab

SPF – Subiektywny Przegląd Filmów (2)
— Jakub Gałka

Powrót idioty
— Katarzyna Bluszcz

Urodzeni bohaterowie
— Urszula Lipińska

Tegoż autora

Szybciej. Głośniej. Więcej zębów
— Ewa Drab

Samochody (nie) latają
— Ewa Drab

Kreacja automatyczna
— Ewa Drab

PR rządzi światem
— Ewa Drab

(I)grać i (wy)grać z czasem
— Ewa Drab

Llewyn Davis jest palantem
— Piotr Dobry, Ewa Drab, Grzegorz Fortuna

Wszyscy jesteśmy oszustami
— Ewa Drab

Rzut kośćmi i sekrety Freuda
— Ewa Drab

Kto się boi Vina Diesla?
— Ewa Drab

Duch z piwnicy
— Ewa Drab

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.