Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 27 maja 2020
w Esensji w Esensjopedii

Igor Kopyłow
‹Rżew›

EKSTRAKT:50%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułRżew
Tytuł oryginalnyРжев
ReżyseriaIgor Kopyłow
ZdjęciaGarik Żamgarian, Jewgienij Kordunski
Scenariusz
ObsadaSiergiej Żarkow, Iwan Batariew, Oleg Gajanow, Arsienij Siemionow, Grigorij Niekrasow, Aleksandr Arawuszkin, Piotr Łogaczew, Dan Rozin, Aleksandr Bucharow, Igor Grabuzow, Aleksandr Gorbatow, Aleksandr Płaksin, Andriej Korowniczenko, Daniła Woropajew
MuzykaMaksim Koszewarow, Aleksandr Majew
Rok produkcji2019
Kraj produkcjiRosja
Czas trwania118 min
Gatunekwojenny
Zobacz w
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj wAmazon.co.uk
Wyszukaj / Kup

East Side Story: „Operacja Mars” na ekranie
[Igor Kopyłow „Rżew” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
Rosjanie to od wielu lat mistrzowie kina wojennego. Na dodatek w krajach poradzieckich temat ten wciąż jest żywy. Każdego roku powstają dziesiątki nowych filmów (kinowych i telewizyjnych) o Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej. Premiera większości z nich planowana jest zazwyczaj na maj. Z „Rżewem” Igora Kopyłowa było inaczej. W kinach pojawił się on prawie pół roku temu – głównie po to, aby uświetnić kolejną rocznicę „Operacji Mars”.

Sebastian Chosiński

East Side Story: „Operacja Mars” na ekranie
[Igor Kopyłow „Rżew” - recenzja]

Rosjanie to od wielu lat mistrzowie kina wojennego. Na dodatek w krajach poradzieckich temat ten wciąż jest żywy. Każdego roku powstają dziesiątki nowych filmów (kinowych i telewizyjnych) o Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej. Premiera większości z nich planowana jest zazwyczaj na maj. Z „Rżewem” Igora Kopyłowa było inaczej. W kinach pojawił się on prawie pół roku temu – głównie po to, aby uświetnić kolejną rocznicę „Operacji Mars”.

Igor Kopyłow
‹Rżew›

EKSTRAKT:50%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułRżew
Tytuł oryginalnyРжев
ReżyseriaIgor Kopyłow
ZdjęciaGarik Żamgarian, Jewgienij Kordunski
Scenariusz
ObsadaSiergiej Żarkow, Iwan Batariew, Oleg Gajanow, Arsienij Siemionow, Grigorij Niekrasow, Aleksandr Arawuszkin, Piotr Łogaczew, Dan Rozin, Aleksandr Bucharow, Igor Grabuzow, Aleksandr Gorbatow, Aleksandr Płaksin, Andriej Korowniczenko, Daniła Woropajew
MuzykaMaksim Koszewarow, Aleksandr Majew
Rok produkcji2019
Kraj produkcjiRosja
Czas trwania118 min
Gatunekwojenny
Zobacz w
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj wAmazon.co.uk
Wyszukaj / Kup
W czasach Polski Ludowej radzieckie kino wojenne było nad Wisłą stale obecne – i to zarówno na dużym, jak i na małym ekranie. Prezentowano filmy kiepskie, sztampowe, do bólu propagandowe, ale także prawdziwe arcydzieła, zdobywające najważniejsze laury na światowych festiwalach. Wiele tytułów do dzisiaj pozostaje w pamięci starszego pokolenia, jak na przykład „Lecą żurawie” (1957) Michaiła Kałatozowa, „Los człowieka” (1959) i „Oni walczyli za Ojczyznę” (1975) Siergieja Bondarczuka, „Ballada o żołnierzu” (1959) i „Czyste niebo” (1961) Grigorija Czuchraja, „Pokój przychodzącemu na świat” (1961) Aleksandra Ałowa i Władimira Naumowa, „Dziecko wojny” (1962) Andrieja Tarkowskiego, „Ojciec żołnierza” (1964) Reza Czcheidzego, „Próba wierności” (1971) i „Dwadzieścia dni bez wojny” (1976) Aleksieja Germana, „Tak tu cicho o zmierzchu” (1972) Stanisława Rostockiego, „Wniebowstąpienie” (1976) Łarisy Szepitko, wreszcie „Idź i patrz” (1985) Elema Klimowa. To obrazy, które po dziś dzień wywołują emocje – wzruszają do łez, każą zastanowić się nad kondycją rodzaju ludzkiego. I wcale, co najistotniejsze, nie gloryfikują komunizmu czy stalinizmu.
Po upadku Związku Radzieckiego tradycja kręcenia monumentalnych filmów wojennych w Rosji nie zamarła. Choć trudniej jest już o arcydzieła tej miary, co wyżej wymienione. Od czasu do czasu trafiają się jednak obrazy, które można polecić z czystym sumieniem. Jak chociażby „Kryptonim Gwiazda” (2002) Nikołaja Lebiediewa, „Kukułka” (2002) Aleksandra Rogożkina, „Nasi” (2004) Dmitrija Mieschijewa, „Żyj i pamiętaj” (2008) Aleksandra Proszkina, „Twierdza brzeska” (2010) Aleksandra Kotta, „We mgle” (2012) Siergieja Łoznicy, „Bitwa o Sewastopol” (2015) Siergieja Mokrickiego. Niestety, omawiany dzisiaj „Rżew” Igora Kopyłowa do nich nie należy. Ale w myśl powiedzenia, że „na bezrybiu i rak ryba”, nie mając wielkiego wyboru, sięgam dzisiaj po tę właśnie produkcję. Zazwyczaj każdego roku, w kwietniu bądź na początku maja, ma swoją premierę kilka nowych opowieści o Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej. Nie tym razem jednak. Wprawdzie w telewizji zaroiło się od poświęconych temu tematowi seriali (vide „Alosza” i „Dziadek Morozow” Jurija Popowicza, „Dywersant. Krym” Dmitrija Iosifowa, „Potężna broń” Jurija Liejzerowa, „Tłumaczenie z niemieckiego” Andrieja Marmontowa i Władimira Kilburga, „Czołgista” Aleksandra Jefremowa i Jeleny Michajłowej, w końcu ukraiński „Ostatni dzień wojny” Witalija Waszczenki), lecz wśród dzieł kinowych – z oczywistych powodów – zapanowała posucha.
„Rżew” nie jest najgorętszą premierą. Film trafił do kin rosyjskich na początku grudnia ubiegłego roku, w tym czasie kiedy siedemdziesiąt siedem lat wcześniej trwała „Operacja Mars”, czyli ofensywa wojsk radzieckich na zaciekle broniony przez Wehrmacht tak zwany występ rżewski (zaczęła się 25 listopada, a zakończyła 23 grudnia 1942 roku). Jednym z uczestników tych wydarzeń był przyszły pisarz dwudziestodwuletni Wiaczesław Kondratjew (1920-1993). W 1958 roku został on absolwentem Moskiewskiego Instytutu Poligraficznego i od tamtej pory pracował jako artysta-grafik. Pisał natomiast – od początku lat 50. – do szuflady. Pierwsze opowiadanie, „Saszka”, opublikował dopiero w 1979 roku. Uznano je za bardzo udane i już dwa lata później przeniesiono na ekran (zrobił to Aleksandr Surin). Inne dzieła prozatorskie Kondratjewa już tak chwalone przez krytyków nie były. Często wracał do tych samych wątków, ale stylistycznie stawał się ponoć coraz bardziej niechlujny. Być może właśnie dlatego nowela „Zapłacić krwią”, która miała swój pierwodruk w czasopiśmie „Znamia” w 1991 roku, musiała czekać na ekranizację prawie trzydzieści lat. Aż pochylił się nad nią Igor Kopyłow. Ciekawostką pozostaje fakt, że w napisach filmu nie ma informacji, kto jest właściwym autorem scenariusza – przypisano go ostatecznie autorowi pierwowzoru literackiego, który nie żyje od dwudziestu siedmiu lat.
Nazwisko reżysera nie wróżyło najlepiej. Igor Kopyłow (rocznik 1967) to wprawdzie bardzo pracowity twórca, ale będący jedynie typowym telewizyjnym rzemieślnikiem (co złośliwsi mogliby uznać, że wręcz wyrobnikiem). Można przekonać się o tym, sięgając po takie jego sensacyjno-obyczajowe produkcje, jak „W twoich oczach”, „Cztery oczy”, „Silna” (wszystkie z 2011 roku) czy – zrealizowane rok później – „Kozak” i „Mechanik”. „Rżew” to jego pierwszy w karierze obraz, który został skierowany do dystrybucji kinowej, choć oglądając go odnosi się wrażenie, że pierwotnie chyba wcale nie takie było jego przeznaczenie. Zdjęcia kręcono zimą 2018 roku na poligonie wojskowym pod Petersburgiem. Żeby uwiarygodnić fabułę, producenci przekonywali, że na planie filmowym panowały podobne warunki atmosferyczne do tych sprzed prawie ośmiu dekad, co oznaczałoby, że pracowano w temperaturze ponad trzydziestu stopni na minusie. Internauci szybko jednak skontrowali te doniesienia, podkreślając, że w europejskiej części Rosji ani zimą 2017, ani zimą 2018 roku nie było tak niskich temperatur.
I właśnie ta ściema producentów oddaje trochę charakter „Rżewa”. W wielu momentach jego twórcy bowiem udają. Udają, że nakręcili film kinowy. Udają, że nakręcili film realistyczny. Udają, że to, co widać na ekranie, mogło mieć swoje odzwierciedlenie w rzeczywistości. Nic z tych rzeczy. Dzieło Kopyłowa robi wrażenie jedynie przez pierwszy kwadrans, kiedy obserwujemy na ekranie bohaterski szturm krasnoarmiejców na zajętą przez Niemców wieś Owsiannikowo. Pokazano go w sposób bardzo widowiskowy, ale i naturalistyczny; na dodatek rozegrano ją w nadzwyczaj szybkim tempie, w czym wydanie pomógł odpowiedni montaż (Siergiej Eisenstein byłby zapewne zachwycony). Niestety, na tym kończą się ewidentne plusy dzieła Igora Kopyłowa. W czasie ataku ginie połowa żołnierzy kompanii, co źle wróży na przyszłość. Dowództwo, głównie podpułkownik Maczichin, jest bowiem przekonane, że Niemcy będą próbowali odzyskać straconą pozycję. Tylko jak ją obronić, nie mając do dyspozycji ani odpowiedniej ilości broni, ani dział artyleryjskich, ani nawet ludzi?
Dowódca zarządza więc ściągnięcie niemieckich ciężkich karabinów maszynowych z pola bitwy. To ryzykowne, bo wróg wciąż ostrzeliwuje to miejsce, ale czerwonoarmiści nie mają wyboru. Dzięki temu udaje się jako tako obsadzić główne punkty oporu. Naziści, zdając sobie sprawę z beznadziejnej sytuacji kompanii, wysyłają nad wieś samolot zwiadowczy, z którego zrzucają propagandowe ulotki. Zachęcają one do zdrady, swą swoistą przepustką na drugą stronę. Widząc z oddali, co się dzieje, dowództwo wysyła do wsi lejtnanta Rykowa, enkawudzistę, który ma wszelkimi metodami zapobiec potencjalnym dezercjom. To wywołuje niesnaski i niemal prowadzi do tragedii. A wszystko w obliczu spodziewanego w każdej chwili ataku Niemców. Fabuła „Rżewa” zamyka się w mniej więcej dwudziestu czterech godzinach i zawiera wszystko, co – zgodnie z wytycznymi władz rosyjskich – powinien zawierać współcześnie zrealizowany film o Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej. Mamy w nim więc obraz bezprzykładnego męstwa żołnierzy. Mamy porozumienia ponad podziałami, obok siebie walczą bowiem starzy i młodzi (vide siedemnastoletni Wiktor Somow), wykształceni (politruk Zorin) i kryminaliści (Kostia Karcew). Ba! nawet Rykow ostatecznie okazuje się „czekistą z ludzką twarzą” i składa ofiarę krwi (wcześniej podobne obrazki widzieliśmy chociażby w „Trzech dni do wiosny”, „Bez pożegnania” czy „Ratować Leningrad!”). Już jakiś czas temu skończyły się czasy, w którym można było pokazać enkawudzistę jako bohatera jednoznacznie negatywnego.
Prawdziwe zdumienie budzi jednak postać dowódcy kompanii (ani razu nie pada w filmie jego nazwisko), który w złości znajduje w sobie odwagę, aby wystąpić przeciwko – mówiąc delikatnie, nie do końca przemyślanym – rozkazom wydawanym zarówno przez Rykowa, jak i… podpułkownika Maczichina. Trochę to zbyt piękne, aby mogło być prawdziwe. Ale skoro ktoś chce w to wierzyć… Wspomnianego właśnie bohaterskiego dowódcę zagrał Siergiej Żarkow („Widzę cel”, „Związek Ocalenia”), Maczichina – Oleg Gajanow („Gogol. Straszna zemsta”), Karcewa – Iwan Batariew („Dwudziestu ośmiu panfiłowców”), najstarszego żołnierza w oddziale, nazywanego Ojczulkiem – Aleksandr Arawuszkin („Żyła sobie baba”, „Iwan”), a mającego wątpliwości co do sensu dalszego oporu prostego Własiuka – Piotr Łogaczew („Na końcu świata”). Za ścieżkę dźwiękową, która wpada jednym, a wylatuje drugim uchem, odpowiada – zaprawiony w produkcjach telewizyjnych – duet Maksim Koszewarow i Aleksandr Majew („Doświadczenie”, „Rusałka. Jezioro martwych”). Zadowoleni ze swojej pracy mogą być za to operatorzy: Ormianin Garik Żamgarian („Klucz Salamandry”) i uczący się przy nim fachu Jewgienij Kordunski. Im należą się największe brawa – za sekwencję otwierającą „Rżew”!
koniec
10 maja 2020

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Projekt Błękitna Księga, sez. 2 odc. 2: Dowody na istnienie UFO
Marcin Mroziuk

25 V 2020

Druga część opowieści o wydarzeniach w Roswell okazuje się nawet jeszcze bardziej zajmująca niż pierwsza, gdyż tym razem napięcie kilkukrotnie osiągnie naprawdę wysoki poziom, a w pewnym momencie kapitan Quinn i doktor Hynek znajdują się po przeciwnych stronach barykady, widzowie zaś wcale nie mają pewności, który z nich ma rację.

więcej »

East Side Story: Z góry czasami widać lepiej
Sebastian Chosiński

24 V 2020

Pochodząca z Ukrainy reżyserka Oksana Karas nie miał dotąd większych możliwości przebicia się w Polsce. Owszem, jej filmy od czasu do czasu pokazywane są na festiwalach, lecz żaden, jak do tej pory, nie stał się u nas przebojem. Na to samo nie może również liczyć dramat „Ponad niebem”, który – nawiązując do klasyki literatury rosyjskiej XIX wieku – mówi o jak najbardziej współczesnych (aczkolwiek uniwersalnych) problemach.

więcej »

Projekt Błękitna Księga, sez. 2 odc. 1: W Mekce wyznawców teorii spiskowych
Marcin Mroziuk

22 V 2020

Trzeba przyznać, że drugi sezon „Projektu Błękitna Księga” rozpoczyna się od mocnego uderzenia. Michael Quinn i J. Allen Hynek udają się bowiem do miejsca, które rozpala wyobraźnię nie tylko zagorzałych tropicieli UFO. Tak, dobrze myślicie – chodzi o Roswell w stanie Nowy Meksyk.

więcej »

Polecamy

Zobacz też

Z tego cyklu

Z góry czasami widać lepiej
— Sebastian Chosiński

Kopciuszek z „kałachem” w ręku
— Sebastian Chosiński

Na kurzej stopie
— Sebastian Chosiński

Uważaj, z kim podróżujesz!
— Sebastian Chosiński

A gdyby im się udało…
— Sebastian Chosiński

Czarna Pantera z Moskwy
— Sebastian Chosiński

A mógł do końca życia grać w szachy
— Sebastian Chosiński

Droga przez mękę
— Sebastian Chosiński

Czasami lepiej wcale się nie budzić
— Sebastian Chosiński

Inwazja śmie(r)ci z kosmosu
— Sebastian Chosiński

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.