Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 6 grudnia 2020
w Esensji w Esensjopedii

‹Nieświadomi›

EKSTRAKT:90%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułNieświadomi
Tytuł oryginalnyBez vědomí
Dystrybutor HBO GO
Data premiery17 listopada 2019
ReżyseriaIvan Zachariáš
ZdjęciaJan Velický
Scenariusz
ObsadaTáňa Pauhofová, Martin Myšička, Jan Vlasák, Martin Hofmann, Hattie Morahan, David Nykl, Jevgenij Libezňuk, Kristýna Podzimková, Petr Lněnička, Jim High
MuzykaPetr Malásek
Rok produkcji2019
Kraj produkcjiCzechy
Liczba odcinków6
Czas trwania odcinkaok. 60 min
Gatunekdramat, historyczny, sensacja
Zobacz w
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj wAmazon.co.uk
Wyszukaj / Kup

Gdy nie ma komu ufać…
[„Nieświadomi” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
Fenomenalny czeski serial szpiegowski – wyprodukowany w ubiegłym roku dla HBO Europe – powinien być filmową lekturą obowiązkową dla widzów we wszystkich krajach postkomunistycznych. Ivan Zachariáš w „Nieświadomych” opowiedział historię z okresu aksamitnej rewolucji, jakiej nie powstydziłby się John le Carré, brytyjski mistrz prozy sensacyjnej.

Sebastian Chosiński

Gdy nie ma komu ufać…
[„Nieświadomi” - recenzja]

Fenomenalny czeski serial szpiegowski – wyprodukowany w ubiegłym roku dla HBO Europe – powinien być filmową lekturą obowiązkową dla widzów we wszystkich krajach postkomunistycznych. Ivan Zachariáš w „Nieświadomych” opowiedział historię z okresu aksamitnej rewolucji, jakiej nie powstydziłby się John le Carré, brytyjski mistrz prozy sensacyjnej.

‹Nieświadomi›

EKSTRAKT:90%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułNieświadomi
Tytuł oryginalnyBez vědomí
Dystrybutor HBO GO
Data premiery17 listopada 2019
ReżyseriaIvan Zachariáš
ZdjęciaJan Velický
Scenariusz
ObsadaTáňa Pauhofová, Martin Myšička, Jan Vlasák, Martin Hofmann, Hattie Morahan, David Nykl, Jevgenij Libezňuk, Kristýna Podzimková, Petr Lněnička, Jim High
MuzykaPetr Malásek
Rok produkcji2019
Kraj produkcjiCzechy
Liczba odcinków6
Czas trwania odcinkaok. 60 min
Gatunekdramat, historyczny, sensacja
Zobacz w
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj wAmazon.co.uk
Wyszukaj / Kup
Wydarzenia przedstawione w „Nieświadomych” rozgrywają się na przestrzeni dwunastu lat – pomiędzy latem 1977 a jesienią 1989 roku. Choć gwoli ścisłości należałoby dodać, że tak naprawdę po preludium z okresu tuż po ogłoszeniu przez środowiska niezależne od władz komunistycznych Karty 77 następuje przeskok do momentu, kiedy – w wyniku przemian politycznych w Polsce Ludowej – cały Blok Wschodni zaczyna trząść się w posadach, a w Czechosłowacji wielkimi krokami nadchodzi rewolucja. Bezkrwawa, bo aksamitna. Rewolucja, która zmiotła z areny dziejowej Komunistyczną Partię Czechosłowacji i zmusiła do „abdykacji” skompromitowanego prezydenta Gustáva Husáka, zastąpionego w grudniu 1989 roku przez jednego z sygnatariuszy Karty 77 – represjonowanego przez długie lata – dramaturga Václava Havla.
Reżyser Ivan Zachariáš (rocznik 1971) jest absolwentem praskiej szkoły filmowej, czyli legendarnej FAMU (formalnie jest to Wydział Filmowy i Telewizyjny Akademii Sztuk Scenicznych w Pradze). Zadebiutował, nie licząc oczywiście wcześniejszych dokumentów i krótkometrażówek, w 2016 roku, kręcąc cztery (z ośmiu) odcinki świetnego serialu kryminalnego „Pustkowie”. Okazał się on na tyle udany, że tuż po jego premierze HBO Europe zaproponował Czechowi realizację nowego projektu – historii może i fikcyjnej, ale jednak wielce prawdopodobnej. Historii wpisanej w wydarzenia związane z przemianami polityczno-społecznymi, jakie stały się na przełomie lat 80. i 90. ubiegłego wieku udziałem niemal wszystkich państw Europy Środkowo-Wschodniej. Dlatego „Nieświadomi”, chociaż wpisują się w najnowsze dzieje Czech (i poniekąd Słowacji), są dziełem na tyle uniwersalnym, że ich akcja mogłaby rozgrywać się równie dobrze w Polsce, Rumunii, Bułgarii czy też republikach nadbałtyckich.
Cofnijmy się jednak do początku intrygi. Jest lato 1977 roku. Maruška (Marie) Králova (w tej roli Táňa Pauhofová) jest młodą i obiecującą skrzypaczką, która marzy o etacie w orkiestrze symfonicznej. Bierze udział w przesłuchaniach i chociaż wypada świetnie, jej kandydatura zostaje odrzucona – ze względów politycznych. Jej ojciec jest bowiem znanym działaczem antykomunistycznej opozycji, jednym z tych, którzy przyczynili się do ogłoszenia Karty 77, deklaracji wzywającej władze Czechosłowacji (i nie tylko) do przestrzegania praw człowieka. To mocny cios dla ambitnej artystki, która powoli zaczyna zdawać sobie sprawę z tego, że działalność ojca już zawsze będzie kładła się cieniem na jej karierze. Tego samego dnia w praskim mieszkaniu Králów odbywa się tajne spotkanie, na który robią nalot estebacy (StB), czyli funkcjonariusze czechosłowackiej Służby Bezpieczeństwa (Státní bezpečnost). Jeden z nich uderza Maruškę, w obronie której staje znajomy ojca, naukowiec i dysydent Viktor Skála (gra go Martin Myšička). On też przy okazji nieźle obrywa.
Mimo że Viktor jest starszy od Marie o dwadzieścia lat, szybko rodzi się między nimi uczucie. Uczucie, które jednak w kraju ciemiężonym przez komunistów nie może rozkwitnąć. On przez cały czas jest inwigilowany; bezpieczniacy nie kryją się nawet z tym, że chodzą za nim dzień i noc. Dostaje pogróżki, nie może liczyć na odpowiadającą jego ambicjom pracę. Dlatego w pewnym momencie rodzi się w jego głowie myśl, aby uciec na Zachód. Tym bardziej że zna człowieka, który mógłby wywieźć go potajemnie do Austrii. Maruška nie chce nawet słyszeć o utracie ukochanego, więc decyduje się na nielegalny wyjazd razem z nim. Dwanaście lat później mieszkają w Londynie – ona kontynuuje karierę artystyczną, on jest cenionym komentatorem politycznym, współpracuje również z brytyjskim Ministerstwem Spraw Zagranicznych, dla którego sporządza raporty na temat sytuacji w Czechosłowacji i Bloku Wschodnim. Cieszy się tak dużym autorytetem, że z jego usług korzysta także MI6.
Mimo że od lat mają brytyjskie obywatelstwo, są więc chronieni przez rząd Jej Królewskiej Mości, Skálowie nie byli w ojczyźnie od momentu ucieczki. Viktor, wciąż obawiający się o swoje życie, nie chce ryzykować. Aż nadchodzi lato 1989 roku. Upada władza komunistyczna w Polsce, czuć potężny „wiatr zmian”, który dociera także do innych krajów Europy Środkowo-Wschodniej. Viktor dostaje z Pragi list od dawnej znajomej i pod jego wpływem postanawia spełnić wreszcie marzenie żony i pojechać do Czechosłowacji. On nie ma tam już wprawdzie żadnych bliskich (wychował się w domu dziecka), ale przecież Maruška zostawiła siostrę (ojciec od dziesięciu lat nie żyje). Przyjazd Skálów do Pragi wywołuje prawdziwe poruszenie wśród służb specjalnych – nie tylko w szeregach StB, która mimo tylu lat, jakie minęły od jego ucieczki, wciąż mają go na oku, lecz także MI6, wysyłającej w ślad za Viktorem i Marie swego agenta Geralda Lloyda (w którego wciela się Czech z kanadyjskim paszportem David Nykl). Pewne plany wobec byłego czeskiego dysydenta ma również zatrudniona w brytyjskiej ambasadzie w Pradze na stanowisku zastępcy attaché kulturalnego Susanne Clayton (Angielka Hattie Morahan), która – jak można się domyśleć – także pracuje dla wywiadu.
Gdy pewnej nocy Skálovie zostają na ulicy potrąceni przez samochód, którego kierowca ucieka z miejsca zdarzenia, a Viktor po wypadku znika w tajemniczych okolicznościach – rozpoczyna się nadzwyczaj skomplikowana gra wywiadowcza. Aktywnie włączają się do niej też estebacy; zwłaszcza jeden z nich – stary i schorowany pułkownik Václav Vlach (Jan Vlasák) z II Zarządu MSW (to jest komórki kontrwywiadu do walki z wrogiem zewnętrznym, która ochraniała komunistyczną ojczyznę przed zagranicznymi szpiegami) – wykazuje zainteresowanie sprawą. Choć gdy jego podwładny, major Jan Berg (Martin Hofmann), zaczyna bliżej przyglądać się całej sytuacji, a zwłaszcza grzebać w przeszłości – szef zdecydowanie mu to, zresztą dla jego dobra, odradza. Aż trudno uwierzyć, że tak dobrze skonstruowany scenariusz, z jednej strony pełen niedopowiedzeń i fałszywych tropów, z drugiej jednak – świetnie obrazujący kulisy walki wywiadowczej w czasach „zimnej wojny” i jednocześnie trzymający w napięciu od pierwszej do ostatniej minuty (przez wszystkich sześć godzinnych odcinków) wyszedł spod ręki debiutanta, aktora Ondřeja Gabriela.
Nie można jednak mieć wątpliwości, że przed jego napisaniem Gabriel musiał bardzo mocno „wgryźć” się zarówno w literackie szpiegowskie thrillery Johna le Carré (oraz ich filmowe adaptacje), jak i dokładnie przeanalizować Oscarowe „Życie na podsłuchu” (2006) Floriana Henckela von Donnersmarcka. A przede wszystkim poznać publikowane po latach dokumenty archiwalne na temat działalności StB i jej związków z panoszącymi się w Czechosłowacji agentami KGB i radzieckiego wywiadu wojskowego. W „Nieświadomych” (swoją drogą tytuł doskonale oddaje rzeczywistość tamtego okresu) nie brakuje zaskoczeń i fabularnych wolt, z odcinka na odcinek wywracających niemal wszystko do góry nogami. Bohaterowie nikomu nie mogą ufać – ich polityczny bądź osobisty wróg może kryć się w każdym miejscu i na każdym stanowisku; każdy ich krok może być śledzony i każde słowo podsłuchiwane. Poczucie osaczenia i klaustrofobii jest wszechobecne, prowadzi wręcz do paranoi, niszcząc nie tylko zdrowie psychiczne i fizyczne, lecz także relacje międzyludzkie.
O jednym jednak, oglądając w wygodnym fotelu, być może z lampką wytrawnego wina w ręku, dzieło Ivana Zachariáša, nie powinniśmy zapominać – nawet jeżeli pojawiające się na ekranie postaci i sama intryga są fikcyjne, to mimo wszystko tak było naprawdę! Stąd właśnie sugestia, by czeski serial stał się – wiem, to żądanie na wyrost, więc traktujcie je jako symboliczne – lekturą obowiązkową w krajach, w których do 1989 roku panował reżim komunistyczny. Za nastrojową i niepokojącą ścieżkę dźwiękową „Nieświadomych” odpowiada doświadczony kompozytor Petr Malásek, lecz warto wspomnieć, że w poszczególnych odcinkach rozbrzmiewają w tle również utwory kultowych czeskich formacji progresywnych i jazzrockowych, jak na przykład Progres 2, Synkopy czy Jazz Q.
koniec
3 listopada 2020

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Klasyka kina radzieckiego: Ręka rękę myje
Sebastian Chosiński

2 XII 2020

Spośród wszystkich twórców kultowych w Związku Radzieckim komedii to właśnie biografia autora „Ty dla mnie, ja dla ciebie” naznaczona jest największymi nieszczęściami i traumami. Od kilku lat spędzonych w więzieniu (zresztą słusznie) aż po wieloletnie, zakończone samobójstwem, zmagania z nieuleczalną chorobą. Kto został tak ciężko doświadczony przez los? Aleksandr Sieryj.

więcej »

East Side Story: Rambo wchodzi jak smok
Sebastian Chosiński

29 XI 2020

To nie jest film, który można uznać za bardzo dobry. Spokojnie da się go przypisać do kina klasy B. A jednak sensacyjny „Rosyjski nalot” Denisa Kriuczkowa, mimo że wszystko jest w nim umowne, ogląda się z zapartym tchem niemal od pierwszej do ostatniej minuty. Jest bowiem pokazaną z przymrużeniem oka opowieścią z pogranicza „Wejścia smoka” i „Wściekłych psów”, a z przykładów nam bliższych – „Fabryki” Jurija Bykowa i „Psów” Władysława Pasikowskiego.

więcej »

Klasyka kina radzieckiego: Zanim wybije północ. Ta Północ!
Sebastian Chosiński

25 XI 2020

W Związku Radzieckim istniała tradycja realizacji komedii obyczajowych, których akcja rozgrywała się w okresie noworocznym. Przodował w tym Eldar Riazanow, który praktycznie w każdej dekadzie swojej kariery reżyserskiej dostarczał spragnionym dobrej zabawy widzom jeden taki obraz. W latach 60. był to „Zakręt szczęścia” – opowieść, jak wiele z jego filmów, oparta na autentycznym wydarzeniu.

więcej »

Polecamy

Kevin Smith. Sprzedawcy 2

Do sedna:

Kevin Smith. Sprzedawcy 2
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Jay i Cichy Bob kontratakują
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Dogma
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. W pogoni za Amy
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Szczury z supermarketu
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Sprzedawcy
— Marcin Knyszyński

Richard Kelly. Pułapka
— Marcin Knyszyński

Richard Kelly. Koniec świata
— Marcin Knyszyński

Richard Kelly. Donnie Darko
— Marcin Knyszyński

Alejandro González Iñárritu. Zjawa
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Tegoż autora

A imiona ich Marek, Mateusz, Łukasz i Jan…
— Sebastian Chosiński

W pięknej krainie wśród jezior
— Sebastian Chosiński

Hołd
— Sebastian Chosiński

Piękno nie umiera nigdy
— Sebastian Chosiński

Komeda filmowy i symfoniczny
— Sebastian Chosiński

Tęsknota i rozczarowanie
— Sebastian Chosiński

Samotność może pomieszać w głowie
— Sebastian Chosiński

Pierwsze kroki w Malmö
— Sebastian Chosiński

Z dobrego serca, z potrzeby duszy
— Sebastian Chosiński

Jak to jest zjeść dwa razy tę samą papugę…
— Sebastian Chosiński

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.