Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 27 października 2021
w Esensji w Esensjopedii

‹Nieświadomi›

EKSTRAKT:90%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułNieświadomi
Tytuł oryginalnyBez vědomí
Dystrybutor HBO GO
Data premiery17 listopada 2019
ReżyseriaIvan Zachariáš
ZdjęciaJan Velický
Scenariusz
ObsadaTáňa Pauhofová, Martin Myšička, Jan Vlasák, Martin Hofmann, Hattie Morahan, David Nykl, Jevgenij Libezňuk, Kristýna Podzimková, Petr Lněnička, Jim High
MuzykaPetr Malásek
Rok produkcji2019
Kraj produkcjiCzechy
Liczba odcinków6
Czas trwania odcinkaok. 60 min
Gatunekdramat, historyczny, sensacja
Zobacz w
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj wAmazon.co.uk
Wyszukaj / Kup

Gdy nie ma komu ufać…
[„Nieświadomi” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
Fenomenalny czeski serial szpiegowski – wyprodukowany w ubiegłym roku dla HBO Europe – powinien być filmową lekturą obowiązkową dla widzów we wszystkich krajach postkomunistycznych. Ivan Zachariáš w „Nieświadomych” opowiedział historię z okresu aksamitnej rewolucji, jakiej nie powstydziłby się John le Carré, brytyjski mistrz prozy sensacyjnej.

Sebastian Chosiński

Gdy nie ma komu ufać…
[„Nieświadomi” - recenzja]

Fenomenalny czeski serial szpiegowski – wyprodukowany w ubiegłym roku dla HBO Europe – powinien być filmową lekturą obowiązkową dla widzów we wszystkich krajach postkomunistycznych. Ivan Zachariáš w „Nieświadomych” opowiedział historię z okresu aksamitnej rewolucji, jakiej nie powstydziłby się John le Carré, brytyjski mistrz prozy sensacyjnej.

‹Nieświadomi›

EKSTRAKT:90%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułNieświadomi
Tytuł oryginalnyBez vědomí
Dystrybutor HBO GO
Data premiery17 listopada 2019
ReżyseriaIvan Zachariáš
ZdjęciaJan Velický
Scenariusz
ObsadaTáňa Pauhofová, Martin Myšička, Jan Vlasák, Martin Hofmann, Hattie Morahan, David Nykl, Jevgenij Libezňuk, Kristýna Podzimková, Petr Lněnička, Jim High
MuzykaPetr Malásek
Rok produkcji2019
Kraj produkcjiCzechy
Liczba odcinków6
Czas trwania odcinkaok. 60 min
Gatunekdramat, historyczny, sensacja
Zobacz w
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj wAmazon.co.uk
Wyszukaj / Kup
Wydarzenia przedstawione w „Nieświadomych” rozgrywają się na przestrzeni dwunastu lat – pomiędzy latem 1977 a jesienią 1989 roku. Choć gwoli ścisłości należałoby dodać, że tak naprawdę po preludium z okresu tuż po ogłoszeniu przez środowiska niezależne od władz komunistycznych Karty 77 następuje przeskok do momentu, kiedy – w wyniku przemian politycznych w Polsce Ludowej – cały Blok Wschodni zaczyna trząść się w posadach, a w Czechosłowacji wielkimi krokami nadchodzi rewolucja. Bezkrwawa, bo aksamitna. Rewolucja, która zmiotła z areny dziejowej Komunistyczną Partię Czechosłowacji i zmusiła do „abdykacji” skompromitowanego prezydenta Gustáva Husáka, zastąpionego w grudniu 1989 roku przez jednego z sygnatariuszy Karty 77 – represjonowanego przez długie lata – dramaturga Václava Havla.
Reżyser Ivan Zachariáš (rocznik 1971) jest absolwentem praskiej szkoły filmowej, czyli legendarnej FAMU (formalnie jest to Wydział Filmowy i Telewizyjny Akademii Sztuk Scenicznych w Pradze). Zadebiutował, nie licząc oczywiście wcześniejszych dokumentów i krótkometrażówek, w 2016 roku, kręcąc cztery (z ośmiu) odcinki świetnego serialu kryminalnego „Pustkowie”. Okazał się on na tyle udany, że tuż po jego premierze HBO Europe zaproponował Czechowi realizację nowego projektu – historii może i fikcyjnej, ale jednak wielce prawdopodobnej. Historii wpisanej w wydarzenia związane z przemianami polityczno-społecznymi, jakie stały się na przełomie lat 80. i 90. ubiegłego wieku udziałem niemal wszystkich państw Europy Środkowo-Wschodniej. Dlatego „Nieświadomi”, chociaż wpisują się w najnowsze dzieje Czech (i poniekąd Słowacji), są dziełem na tyle uniwersalnym, że ich akcja mogłaby rozgrywać się równie dobrze w Polsce, Rumunii, Bułgarii czy też republikach nadbałtyckich.
Cofnijmy się jednak do początku intrygi. Jest lato 1977 roku. Maruška (Marie) Králova (w tej roli Táňa Pauhofová) jest młodą i obiecującą skrzypaczką, która marzy o etacie w orkiestrze symfonicznej. Bierze udział w przesłuchaniach i chociaż wypada świetnie, jej kandydatura zostaje odrzucona – ze względów politycznych. Jej ojciec jest bowiem znanym działaczem antykomunistycznej opozycji, jednym z tych, którzy przyczynili się do ogłoszenia Karty 77, deklaracji wzywającej władze Czechosłowacji (i nie tylko) do przestrzegania praw człowieka. To mocny cios dla ambitnej artystki, która powoli zaczyna zdawać sobie sprawę z tego, że działalność ojca już zawsze będzie kładła się cieniem na jej karierze. Tego samego dnia w praskim mieszkaniu Králów odbywa się tajne spotkanie, na który robią nalot estebacy (StB), czyli funkcjonariusze czechosłowackiej Służby Bezpieczeństwa (Státní bezpečnost). Jeden z nich uderza Maruškę, w obronie której staje znajomy ojca, naukowiec i dysydent Viktor Skála (gra go Martin Myšička). On też przy okazji nieźle obrywa.
Mimo że Viktor jest starszy od Marie o dwadzieścia lat, szybko rodzi się między nimi uczucie. Uczucie, które jednak w kraju ciemiężonym przez komunistów nie może rozkwitnąć. On przez cały czas jest inwigilowany; bezpieczniacy nie kryją się nawet z tym, że chodzą za nim dzień i noc. Dostaje pogróżki, nie może liczyć na odpowiadającą jego ambicjom pracę. Dlatego w pewnym momencie rodzi się w jego głowie myśl, aby uciec na Zachód. Tym bardziej że zna człowieka, który mógłby wywieźć go potajemnie do Austrii. Maruška nie chce nawet słyszeć o utracie ukochanego, więc decyduje się na nielegalny wyjazd razem z nim. Dwanaście lat później mieszkają w Londynie – ona kontynuuje karierę artystyczną, on jest cenionym komentatorem politycznym, współpracuje również z brytyjskim Ministerstwem Spraw Zagranicznych, dla którego sporządza raporty na temat sytuacji w Czechosłowacji i Bloku Wschodnim. Cieszy się tak dużym autorytetem, że z jego usług korzysta także MI6.
Mimo że od lat mają brytyjskie obywatelstwo, są więc chronieni przez rząd Jej Królewskiej Mości, Skálowie nie byli w ojczyźnie od momentu ucieczki. Viktor, wciąż obawiający się o swoje życie, nie chce ryzykować. Aż nadchodzi lato 1989 roku. Upada władza komunistyczna w Polsce, czuć potężny „wiatr zmian”, który dociera także do innych krajów Europy Środkowo-Wschodniej. Viktor dostaje z Pragi list od dawnej znajomej i pod jego wpływem postanawia spełnić wreszcie marzenie żony i pojechać do Czechosłowacji. On nie ma tam już wprawdzie żadnych bliskich (wychował się w domu dziecka), ale przecież Maruška zostawiła siostrę (ojciec od dziesięciu lat nie żyje). Przyjazd Skálów do Pragi wywołuje prawdziwe poruszenie wśród służb specjalnych – nie tylko w szeregach StB, która mimo tylu lat, jakie minęły od jego ucieczki, wciąż mają go na oku, lecz także MI6, wysyłającej w ślad za Viktorem i Marie swego agenta Geralda Lloyda (w którego wciela się Czech z kanadyjskim paszportem David Nykl). Pewne plany wobec byłego czeskiego dysydenta ma również zatrudniona w brytyjskiej ambasadzie w Pradze na stanowisku zastępcy attaché kulturalnego Susanne Clayton (Angielka Hattie Morahan), która – jak można się domyśleć – także pracuje dla wywiadu.
Gdy pewnej nocy Skálovie zostają na ulicy potrąceni przez samochód, którego kierowca ucieka z miejsca zdarzenia, a Viktor po wypadku znika w tajemniczych okolicznościach – rozpoczyna się nadzwyczaj skomplikowana gra wywiadowcza. Aktywnie włączają się do niej też estebacy; zwłaszcza jeden z nich – stary i schorowany pułkownik Václav Vlach (Jan Vlasák) z II Zarządu MSW (to jest komórki kontrwywiadu do walki z wrogiem zewnętrznym, która ochraniała komunistyczną ojczyznę przed zagranicznymi szpiegami) – wykazuje zainteresowanie sprawą. Choć gdy jego podwładny, major Jan Berg (Martin Hofmann), zaczyna bliżej przyglądać się całej sytuacji, a zwłaszcza grzebać w przeszłości – szef zdecydowanie mu to, zresztą dla jego dobra, odradza. Aż trudno uwierzyć, że tak dobrze skonstruowany scenariusz, z jednej strony pełen niedopowiedzeń i fałszywych tropów, z drugiej jednak – świetnie obrazujący kulisy walki wywiadowczej w czasach „zimnej wojny” i jednocześnie trzymający w napięciu od pierwszej do ostatniej minuty (przez wszystkich sześć godzinnych odcinków) wyszedł spod ręki debiutanta, aktora Ondřeja Gabriela.
Nie można jednak mieć wątpliwości, że przed jego napisaniem Gabriel musiał bardzo mocno „wgryźć” się zarówno w literackie szpiegowskie thrillery Johna le Carré (oraz ich filmowe adaptacje), jak i dokładnie przeanalizować Oscarowe „Życie na podsłuchu” (2006) Floriana Henckela von Donnersmarcka. A przede wszystkim poznać publikowane po latach dokumenty archiwalne na temat działalności StB i jej związków z panoszącymi się w Czechosłowacji agentami KGB i radzieckiego wywiadu wojskowego. W „Nieświadomych” (swoją drogą tytuł doskonale oddaje rzeczywistość tamtego okresu) nie brakuje zaskoczeń i fabularnych wolt, z odcinka na odcinek wywracających niemal wszystko do góry nogami. Bohaterowie nikomu nie mogą ufać – ich polityczny bądź osobisty wróg może kryć się w każdym miejscu i na każdym stanowisku; każdy ich krok może być śledzony i każde słowo podsłuchiwane. Poczucie osaczenia i klaustrofobii jest wszechobecne, prowadzi wręcz do paranoi, niszcząc nie tylko zdrowie psychiczne i fizyczne, lecz także relacje międzyludzkie.
O jednym jednak, oglądając w wygodnym fotelu, być może z lampką wytrawnego wina w ręku, dzieło Ivana Zachariáša, nie powinniśmy zapominać – nawet jeżeli pojawiające się na ekranie postaci i sama intryga są fikcyjne, to mimo wszystko tak było naprawdę! Stąd właśnie sugestia, by czeski serial stał się – wiem, to żądanie na wyrost, więc traktujcie je jako symboliczne – lekturą obowiązkową w krajach, w których do 1989 roku panował reżim komunistyczny. Za nastrojową i niepokojącą ścieżkę dźwiękową „Nieświadomych” odpowiada doświadczony kompozytor Petr Malásek, lecz warto wspomnieć, że w poszczególnych odcinkach rozbrzmiewają w tle również utwory kultowych czeskich formacji progresywnych i jazzrockowych, jak na przykład Progres 2, Synkopy czy Jazz Q.
koniec
3 listopada 2020

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

East Side Story: Współczesna baśń w blasku zorzy polarnej
Sebastian Chosiński

24 X 2021

Ten niepozornie rozpoczynający się film okazuje się być jedną z bardziej interesujących produkcji rosyjskich tego roku. Pod ironicznym płaszczykiem „Mleko” Karena Oganesiana skrywa bowiem nadzwyczaj ważne tematy: dla kobiet i mężczyzn, dla dorosłych i nastolatków. Od reżysera i aktorów udział w nim wymagał też niemałej odwagi, ponieważ jego obyczajowa śmiałość niektórych może szokować.

więcej »

Klasyka kina radzieckiego: Nie nadeptuj (przyszłemu) teściowi na odcisk!
Sebastian Chosiński

20 X 2021

Reżyserski dorobek Siergieja Sidieliowa jest nadzwyczaj mizerny: zaledwie cztery filmy pełnometrażowe, w tym tylko trzy zrealizowane samodzielnie. Z tych trzech jeden to inscenizacja opery. A mimo to z dwóch pozostałych autor mógł być dumny. Zwłaszcza z komedii „Ulica pełna niespodzianek”, która w drugiej połowie lat 50. i kolejnych dekadach aż do upadku Związku Radzieckiego cieszyła się statusem kultowej.

więcej »

East Side Story: Miłość i rewolucja na lodzie
Sebastian Chosiński

17 X 2021

Polski dystrybutor nie byłby sobą, gdyby wprowadzając ten film do oferty Netflixa, nie zmienił jego tytułu. Zamiast oryginalnych (w podwójnym tego słowa znaczeniu) „Srebrnych łyżew” mamy komercyjnie brzmiący „Zimowy romans”. I chociaż wszystko – w teorii – się zgadza, to jednak film Michaiła Łokszyna nie zasługuje na to, by postrzegać go jedynie w kategoriach obrazu miłosnego.

więcej »

Polecamy

Kevin Smith. Sprzedawcy 2

Do sedna:

Kevin Smith. Sprzedawcy 2
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Jay i Cichy Bob kontratakują
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Dogma
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. W pogoni za Amy
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Szczury z supermarketu
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Sprzedawcy
— Marcin Knyszyński

Richard Kelly. Pułapka
— Marcin Knyszyński

Richard Kelly. Koniec świata
— Marcin Knyszyński

Richard Kelly. Donnie Darko
— Marcin Knyszyński

Alejandro González Iñárritu. Zjawa
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Tegoż autora

Poobiednie lenistwo
— Sebastian Chosiński

Śpij, kochanie, po słonecznej stronie ulicy
— Sebastian Chosiński

Ballady i impro-romanse
— Sebastian Chosiński

Puma skacząca do gardeł wampirów
— Sebastian Chosiński

Mroczna zatoka
— Sebastian Chosiński

Zdradzona i porzucona
— Sebastian Chosiński

Znaki na niebie i ziemi
— Sebastian Chosiński

Noir w kolorze… żółtym
— Sebastian Chosiński

Miłość w cieniu katastrofy
— Sebastian Chosiński

Na Dzikim Zachodzie i w kraju Łokietka
— Sebastian Chosiński

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.