Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 28 października 2021
w Esensji w Esensjopedii

Aleksandr Muratow
‹Kryminalny kwartet›

EKSTRAKT:70%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułKryminalny kwartet
Tytuł oryginalnyКриминальный квартет
ReżyseriaAleksandr Muratow
ZdjęciaKonstantin Ryżow
Scenariusz
ObsadaNikołaj Karaczencow, Boris Szczerbakow, Władimir Stiekłow, Władimir Jeriomin, Nelė Klimienė, Iwan Muradchanow, Lew Prygunow, Igor Jasułowicz, Wadim Spiridonow, Oleg Anofrijew, Siemion Farada, Jurij Nazarow, Wadim Jakowlew, Jurij Gusiew, Boris Kliujew, Aleksiej Szejnin
MuzykaAleksandr Michajłow
Rok produkcji1989
Kraj produkcjiZSRR
Czas trwania85 min
Gatunekdramat, kryminał
Zobacz w
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj wAmazon.co.uk
Wyszukaj / Kup

Klasyka kina radzieckiego: Kumple z sierocińca
[Aleksandr Muratow „Kryminalny kwartet” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
Czy w Związku Radzieckim porywano – nieważne czy dla okupu, czy dla szantażu – dzieci? Jeśli wierzyć bohaterom „Kryminalnego kwartetu” Aleksandra Muratowa – nie. W każdym razie kiedy spotyka to jednego z głównych bohaterów filmu, jego przyjaciele, nim ruszą do działania, muszą otrząsnąć się z głębokiego szoku. Tyle że to już inne czasy i inny Kraj Rad – szybkim tempie chylący się ku upadkowi.

Sebastian Chosiński

Klasyka kina radzieckiego: Kumple z sierocińca
[Aleksandr Muratow „Kryminalny kwartet” - recenzja]

Czy w Związku Radzieckim porywano – nieważne czy dla okupu, czy dla szantażu – dzieci? Jeśli wierzyć bohaterom „Kryminalnego kwartetu” Aleksandra Muratowa – nie. W każdym razie kiedy spotyka to jednego z głównych bohaterów filmu, jego przyjaciele, nim ruszą do działania, muszą otrząsnąć się z głębokiego szoku. Tyle że to już inne czasy i inny Kraj Rad – szybkim tempie chylący się ku upadkowi.

Aleksandr Muratow
‹Kryminalny kwartet›

EKSTRAKT:70%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułKryminalny kwartet
Tytuł oryginalnyКриминальный квартет
ReżyseriaAleksandr Muratow
ZdjęciaKonstantin Ryżow
Scenariusz
ObsadaNikołaj Karaczencow, Boris Szczerbakow, Władimir Stiekłow, Władimir Jeriomin, Nelė Klimienė, Iwan Muradchanow, Lew Prygunow, Igor Jasułowicz, Wadim Spiridonow, Oleg Anofrijew, Siemion Farada, Jurij Nazarow, Wadim Jakowlew, Jurij Gusiew, Boris Kliujew, Aleksiej Szejnin
MuzykaAleksandr Michajłow
Rok produkcji1989
Kraj produkcjiZSRR
Czas trwania85 min
Gatunekdramat, kryminał
Zobacz w
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj wAmazon.co.uk
Wyszukaj / Kup
Zadekretowana przez Michaiła Gorbaczowa w połowie lat 80. XX wieku „pieriestrojka” poluzowała w znaczący sposób kaganiec cenzury, jaki założono przed laty radzieckim artystom (pisarzom, dziennikarzom, filmowcom). W kinematografii zaowocowało to wieloma obrazami, w których – posługując się stylistyką kina popularnego (kojarzonego dotąd ze „zgniłym Zachodem”) – opowiadano o realnych problemach niewydolnego pod każdym względem systemu komunistycznego. Dzieła te starały się łączyć zaangażowanie społeczne i polityczne z atrakcyjną formułą kina akcji. Do najciekawszych z nich należały kultowa już dzisiaj „Igła” (1988) Kazacha Raszida Nugmanowa (z wokalistą Kina, Wiktorem Cojem w roli głównej), „Wory w zakonie [Mafia w blasku prawa]” (1988) Jurija Kary, jak również omawiane przed tygodniem wstrząsające „Bezprawie” (1989) Igora Gostiewa. Do tej samej grupy należy zaliczyć także „Kryminalny kwartet” autorstwa Aleksandra Aleksandrowicza Muratowa.
Muratow urodził się w 1952 roku w Leningradzie. Tam też dorastał, ale na studia reżyserskie wybrał się do Moskwy – do Wszechzwiązkowego Państwowego Instytutu Kinematografii (WGIK), który ukończył w 1978 roku. Wtedy też wrócił do rodzinnego miasta, by podjąć pracę w wytwórni „Lenfilm”; dekadę później przeniósł się jednak do „Mosfilmu”, z którym związany był przez kolejne lata kariery. Zadebiutował dyplomowym dramatem „Chórzystka” (1978), po którym w najbardziej twórczych dla Muratowa latach 80. Powstały jeszcze: kryminał „Odprawa celna” (1982), współczesne dramaty „Osiem dni nadziei” (1984) i „Kontrakt stulecia” (1985) oraz wojenny „Moonzund” (1987), którego akcja rozgrywa się w czasie pierwszej wojny światowej w Estonii. Po tym ostatnim, uważanym za najwybitniejsze dzieło kinowe Aleksandra Aleksandrowicza, zabrał się on za pracę nad „Kryminalnym kwartetem” (1989), którego premiera odbyła się w maju 1990 roku. Były to dla kina radzieckiego – z powodu zapaści ekonomicznej – czasy wybitnie niesprzyjające. Mimo to Muratowowi udało się nakręcić film, który mimo pewnych słabości broni się do dzisiaj.
Akcja rozgrywa się w maju 1989 roku. To okres wielkich przemian w Kraju Rad – nie tylko społecznych i politycznych, ale także (a może przede wszystkim) ekonomicznych. Rząd dopuścił możliwość tworzenia – wprawdzie w ograniczonym zakresie – prywatnych firm, którym pozwolono nawet na pozyskiwanie kapitału zagranicznego. Na tej fali powstało wiele dochodowych biznesów, ale brak kontroli ze strony rozpadającego się państwa zachęcał również do wielkich przekrętów. Na trop jednego z nich wpada śledczy prokuratury w Omsku Siemion Portnoj. A wszystko zaczęło się bardzo niewinnie: od informacji jednego z kierowników sklepów obuwniczych, który doszedł do wniosku, że przysyłany do jego placówki towar jest wybrakowany. Trafiające do sprzedaży buty powinny być bowiem wykonane z dobrej jakości skóry importowanej z Italii. A nie są! Jedynym miejscem, w którym możliwe jest podmienienie drogiego materiału z Zachodu na znacznie tańszy rodzimej produkcji – jest fabryka, w której trzewiki są szyte. Portnoj udaje się tam i po zbadaniu sprawy dochodzi do wniosku, że w zakładzie mają miejsce kradzieże na wielką skalę.
Śledczy nie wie jeszcze oczywiście, kto jest winien, ale dla pewności każe zabezpieczyć potencjalne dowody przestępstwa: każe wstrzymać bieżącą produkcję, opieczętowuje magazyn, a wagon z wadliwymi butami, które zostały już wysłane do Omska, każe odesłać do badań. Na reakcję nie trzeba długo czekać: następnego dnia do Siemiona dzwoni nieznany mężczyzna i informuje o uprowadzeniu jego ośmioletniego synka Antona; grozi, że jeżeli nie wyda decyzji o zdjęciu plomb z magazynu – przyślą mu głowę dziecka. Portnoj, choć przerażony, nie ulega panice. Na pomoc poza oficjalnymi kanałami wzywa swoich przyjaciół: kapitanów milicji Marata Muchanowa („Muchę”) i Piotra Sarajewa („Saraja”) oraz dziennikarza lokalnego czasopisma Nikołaja Łarina. Tę czwórkę – a raczej, zgodnie z tytułem filmu, kwartet – łączy niezwykła więź. Przyjaźnią się – na dobre i na złe – od dwudziestu pięciu lat. Razem dorastali w jednym z omskich domów dziecka. Gotowi są zrobić dla siebie wszystko, także – jeśli zaistnieje taka potrzeba – zaryzykować życiem.
A w tym przypadku zagrożone jest nie tylko życie młodziutkiego Antoszy, ale także samego Siemiona i jego żony Lusi. Portnoj nie ma wątpliwości, że jest inwigilowany, ba! podejrzewa nawet, że jego telefon jest na podsłuchu. Nie zdziwiłby się też, gdyby okazało się, że szantażyści mają jakieś wtyki w prokuraturze. A skoro grożący mu ludzie sięgają mackami tak wysoko, oznacza to, że ma do czynienia nie z prostymi i prymitywnymi rzezimieszkami, lecz ze świetnie zorganizowaną grupą przestępczą. Na szczęście „Mucha” i „Saraj” też nie wypadli krowie spod ogona. Nie mają oporów przed wyjęciem broni z kabury, a i kopniakiem w stylu Bruce’a Lee potrafią powalić na ziemię w ułamku sekundy. Ich prywatne śledztwo prowadzi do ekscytującego finału – w każdym razie nie gorszego od zakończenia „Zabij mnie glino” (1987) Jacka Bromskiego czy „Psów” (1992) Władysława Pasikowskiego (by pozostać przy obrazach powstałych mniej więcej w tym samym okresie) – rozgrywającego się na terenie… miejskiej oczyszczalni ścieków. I choć nie jestem pewien, czy wybór tego miejsca był w pełni świadomy – to jednak muszę przyznać, że jego symbolika wydaje się strzałem w dziesiątkę.
Radzieckie kino akcji trudno uznać za dobrą markę w świecie kinematografii, ale na tle innych podobnych produkcji krajów demokracji ludowej (a z takimi w zasadzie powinniśmy dokonywać porównań) wcale nie wypada poniżej średniej. Ba! ustępuje chyba jedynie filmom polskim. Autorem scenariusza „Kryminalnego kwartetu” był Boris Giller (rocznik 1956), dla którego był to zawodowy debiut (wcześniej pracował jako dziennikarz w Kazachstanie i być może właśnie tam zetknął się z podobną do przedstawionej w dziele Muratowa historią). Za zdjęcia i muzykę, które prezentują poziom dobrego rzemiosła, odpowiadają natomiast operator Konstantin Ryżow (1926-2018) oraz kompozytor Aleksandr Michajłow (1937-1996), którzy oszałamiającej kariery nie zrobili, ale z pomocy których Aleksandr Aleksandrowicz chętnie korzystał.
Nieźle prezentuje się z kolei obsada aktorska. W tytułowy „kwartet”, czyli kolejno Portnoja, Muchanowa, Sarajewa i Łarina wcielili się odpowiednio Władimir Stiekłow („Wory w zakonie [Mafia w blasku prawa]”, „Jelcyn. Trzy dni sierpnia”), Nikołaj Karaczencow („Panie proszą panów”, „Podziemie wiedźm”), Boris Szczerbakow („Stary Nowy Rok”, „Dziesięć lat bez prawa korespondencji”) oraz Władimir Jeriomin („Morderczy Afganistan”). W rolach drugoplanowych można natomiast podziwiać między innymi Siemiona Faradę („Garaż”, „Mój przyjaciel Iwan Łapszyn”) jako czujnego sklepikarza, Lwa Prygunowa („Przepustka na ląd”) w roli bandziora Lowy oraz Igora Jasułowicza („9 dni jednego roku”, „Przez ciernie do gwiazd [Per aspera ad astra]”), który wcielił się w eksmilicjanta i szantażystę Szakałowa. Po premierze „Kryminalnego kwartetu” Murator poszedł za ciosem i nakręcił kolejny film akcji – „Pseudonim «Bestia»” (1990). W czasach rosyjskich skupił się głównie na pracy dla telewizji, a popularność przyniosły mu takie seriale, jak historyczna „Królowa Margot” (1996), kryminalno-polityczne „Akta detektywa Dubrowskiego” (1999) i mistyczno-fantastyczne „Dziewięć niewiadomych” (2005).
koniec
22 września 2021

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Klasyka kina radzieckiego: Wiedza nie chroni przed naiwnością
Sebastian Chosiński

27 X 2021

Reżyserski debiut Karena Szachnazarowa nie wypada tak rewelacyjnie, jak jego cztery kolejne filmy z lat 80. XX wieku. Ale to nie oznacza, że „Dobrych ludzi” nie warto poznać. To mądry i wiele mówiący o rzeczywistości radzieckiej epoki Leonida Breżniewa komediodramat, który rozgrywa się w środowisku naukowców. Wartością dodaną jest legendarny aktor Gieorgij Burkow, który pojawia się na ekranie w roli głównej.

więcej »

East Side Story: Współczesna baśń w blasku zorzy polarnej
Sebastian Chosiński

24 X 2021

Ten niepozornie rozpoczynający się film okazuje się być jedną z bardziej interesujących produkcji rosyjskich tego roku. Pod ironicznym płaszczykiem „Mleko” Karena Oganesiana skrywa bowiem nadzwyczaj ważne tematy: dla kobiet i mężczyzn, dla dorosłych i nastolatków. Od reżysera i aktorów udział w nim wymagał też niemałej odwagi, ponieważ jego obyczajowa śmiałość niektórych może szokować.

więcej »

Klasyka kina radzieckiego: Nie nadeptuj (przyszłemu) teściowi na odcisk!
Sebastian Chosiński

20 X 2021

Reżyserski dorobek Siergieja Sidieliowa jest nadzwyczaj mizerny: zaledwie cztery filmy pełnometrażowe, w tym tylko trzy zrealizowane samodzielnie. Z tych trzech jeden to inscenizacja opery. A mimo to z dwóch pozostałych autor mógł być dumny. Zwłaszcza z komedii „Ulica pełna niespodzianek”, która w drugiej połowie lat 50. i kolejnych dekadach aż do upadku Związku Radzieckiego cieszyła się statusem kultowej.

więcej »

Polecamy

Kevin Smith. Sprzedawcy 2

Do sedna:

Kevin Smith. Sprzedawcy 2
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Jay i Cichy Bob kontratakują
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Dogma
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. W pogoni za Amy
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Szczury z supermarketu
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Sprzedawcy
— Marcin Knyszyński

Richard Kelly. Pułapka
— Marcin Knyszyński

Richard Kelly. Koniec świata
— Marcin Knyszyński

Richard Kelly. Donnie Darko
— Marcin Knyszyński

Alejandro González Iñárritu. Zjawa
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.