Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 29 stycznia 2023
w Esensji w Esensjopedii

Tachir Sabirow
‹Pokój z wami (01): Operacja «Chodżent»›

EKSTRAKT:60%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułPokój z wami (01): Operacja «Chodżent»
Tytuł oryginalnyМир вашему дому (01): Операция «Ходжент»
ReżyseriaTachir Sabirow
ZdjęciaWiktor Mirzajanc
Scenariusz
ObsadaIgor Liedogorow, Nikołaj Koczegarow, Sitora Alijewa, Galib Isłamow, Isfandijor Guliamow, Muhammad-Ali Machmadow, Abdusałom Rachimow, Abduchafiz Kadyrow, Nurułło Abdułłajew, Tachir Sabirow, Inogam Adyłow
MuzykaGiennadij Aleksandrow
Rok produkcji1981
Kraj produkcjiZSRR
Czas trwania65 min
Gatunekdramat, historyczny, western
Zobacz w
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj wAmazon.co.uk
Wyszukaj / Kup

Klasyka kina radzieckiego: Było ich trzech, w każdym z nich gorąca krew
[Tachir Sabirow „Pokój z wami (01): Operacja «Chodżent»” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
W pierwszej połowie lat 20. ubiegłego wieku w Tadżykistanie wciąż trwała zażarta walka o ustanowienie władzy radzieckiej w tym regionie Azji. Wspierane przez Czeka oddziały Armii Czerwonej starały się rozbić terroryzujące miejscową ludność bandy basmaczy. W latach 70. ubiegłego wieku dokumentalną powieść na ten temat napisał Jakow Nalski. Na ekran przeniósł ją – jako trzyodcinkowy miniserial zatytułowany „Pokój z wami” – Tachir Sabirow.

Sebastian Chosiński

Klasyka kina radzieckiego: Było ich trzech, w każdym z nich gorąca krew
[Tachir Sabirow „Pokój z wami (01): Operacja «Chodżent»” - recenzja]

W pierwszej połowie lat 20. ubiegłego wieku w Tadżykistanie wciąż trwała zażarta walka o ustanowienie władzy radzieckiej w tym regionie Azji. Wspierane przez Czeka oddziały Armii Czerwonej starały się rozbić terroryzujące miejscową ludność bandy basmaczy. W latach 70. ubiegłego wieku dokumentalną powieść na ten temat napisał Jakow Nalski. Na ekran przeniósł ją – jako trzyodcinkowy miniserial zatytułowany „Pokój z wami” – Tachir Sabirow.

Tachir Sabirow
‹Pokój z wami (01): Operacja «Chodżent»›

EKSTRAKT:60%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułPokój z wami (01): Operacja «Chodżent»
Tytuł oryginalnyМир вашему дому (01): Операция «Ходжент»
ReżyseriaTachir Sabirow
ZdjęciaWiktor Mirzajanc
Scenariusz
ObsadaIgor Liedogorow, Nikołaj Koczegarow, Sitora Alijewa, Galib Isłamow, Isfandijor Guliamow, Muhammad-Ali Machmadow, Abdusałom Rachimow, Abduchafiz Kadyrow, Nurułło Abdułłajew, Tachir Sabirow, Inogam Adyłow
MuzykaGiennadij Aleksandrow
Rok produkcji1981
Kraj produkcjiZSRR
Czas trwania65 min
Gatunekdramat, historyczny, western
Zobacz w
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj wAmazon.co.uk
Wyszukaj / Kup
Chociaż tadżycki reżyser Tachir Muchtarowicz Sabirow (1929-2002) zaczynał karierę od kręcenia współczesnych dramatów, to jednak bardzo szybko wyspecjalizował się w realizacji filmów historyczno-rewolucyjnych, które chętnie „ubierał” w kostium easternu, czyli opowieści z… Dzikiego Wschodu. Takimi obrazami były, omawiane już wcześniej na łamach „Esensji”, „Zdrada” (1967) oraz „Spotkanie w dolinie śmierci” (1979). Do tego grona należy dorzucić również telewizyjne miniseriale: powiązane ze sobą fabularnie „Kto był nikim…” (1974) i „…ten stanie się wszystkim” (1975) oraz trzyodcinkowy „Pokój z wami” (1981), którego tytuł można przetłumaczyć także, choć nie do końca precyzyjnie, jako „Pokój waszemu domowi”.
Ten ostatni po raz pierwszy pokazany został w telewizji moskiewskiej (nadającej na terenie europejskiej części Związku Radzieckiego) 14 czerwca 1982 roku. Autorem scenariusza był Rosjanin Władimir Akimow (1938-2012), absolwent wydziału reżyserskiego Wszechzwiązkowego Państwowego Instytutu Kinematografii (WGIK) z 1968 roku, który przed zdobyciem dyplomu pracował już w wytwórni „Mosfilm” jako dekorator; później próbował swych sił także w roli aktora i wreszcie – scenarzysty (tworzącego przede wszystkim na potrzeby „małego ekranu”). Podejmując współpracę z Sabirowem, wziął na warsztat dokumentalną powieść syberyjskiego Żyda Jakowa Nudla, który przyjął pseudonim literacki Nalski. Chociaż urodził się on rok przed wybuchem pierwszej wojny światowej w obwodzie irkuckim, młodość spędził w Tadżykistanie, mieszkając i ucząc się w Stalinabadzie i Duszanbe (po prawdzie to to samo miasto, tyle że w różnych latach).
W 1935 roku Nudel (Nalski) odbył służbę w Armii Czerwonej, po zakończeniu której, a było to trzy lata później, odesłano go z powrotem do Azji Środkowej, aby pracował jako żurnalista w dzienniku „Komunista Tadżykistanu” (był to główny organ prasowy Komitetu Centralnego tadżyckiej partii komunistycznej). Po napaści hitlerowskiej na Związek Radziecki po raz kolejny przywdział mundur i jako politruk (czyli „komisarz polityczny”, dbający o morale żołnierzy) został wysłany na front. Zdemobilizowano go dopiero pod koniec lat 40. XX wieku. Sześć lat przepracował jako dziennikarz w tej samej gazecie co wcześniej, by następnie przejść do Tadżyckiej Agencji Telegraficznej. W tym czasie, mając nieco więcej czasu, zajął się także pracą literacką. W 1974 roku opublikował pierwszy, a cztery lata później drugi tom książki „W górach Buchary Wschodniej” – i to ją właśnie zaadaptował Akimow na scenariusz filmowy.
Zanim przejdę do fabuły dzieła Sabirowa, należy wyjaśnić jeszcze kwestię tytułu. Z dialogów wynika jasno, że rosyjski szyld nawiązuje do tradycyjnego arabskiego powitania, czyli słów „Salam alejkum”, które na polski należy przetłumaczyć właśnie jako „Pokój z wami”. Przy tym więc tytule pozostaję! We wstępie autorzy nawiązują do wydarzeń, jakie miały miejsce latem 1920 roku, kiedy to wojska bolszewickie pod dowództwem Michaiła Frunzego zdobyły twierdzę Stara Buchara, zmuszając tym samym do ucieczki ostatniego emira Buchary Saida Mir Muhammeda Alim Chana (co dokładnie przedstawił Kamil Jarmatow w easternie „Upadek Czarnego Konsula” z 1970 roku). Frunze mógł wówczas wysłać na Kreml do Lenina triumfalny telegram, w którym jest mowa o końcu „ciemnych wieków” i „czarnoseciństwa”. Prawda wyglądała jednak trochę inaczej. Mimo sukcesów odnoszonych przez Armię Czerwoną w rejonie Turkiestanu, siły kontrrewolucyjne – dawni carscy („biali”) oficerowie oraz basmacze – trzymały się mocno. Co zresztą wyraźnie wynika z pierwszego odcinka miniserialu Sabirowa – „Operacji «Chodżent»”.
Akcja filmu rozgrywa się trzy lata po zdobyciu Starej Buchary. Miejscowi dowódcy Armii Czerwonej nie mają jednak spokoju. W okolicy wciąż grasują bandy basmackie, we znaki dają się „czerwonym” Jusuf-baj, Gajur-bek i Churan-bek. Najgroźniejszym jest jednak kurbaszy Rustam-bek (w tę rolę wcielił się sam reżyser filmu, czyli Tachir Sabirow), który chce podporządkować sobie innych wodzów i stworzyć silną armię, zdolną przegnać z tego regionu bolszewików. Rozłożył się obozem w trudno dostępnym Czarnym Wąwozie i tam zbiera siły przed ostateczną rozprawą ze śmiertelnymi wrogami islamu. „Czerwoni” komendanci, zdając sobie z tego sprawę, debatują, jak nie dopuścić do pojednania działających dotąd osobno basmaczy i jak ostatecznie rozprawić się z Rustam-bekiem. Dowództwo nad całą operacją przejmuje szef miejscowego Czeka – możemy domyślać się, że to komunista polskiego pochodzenia, choć w pierwszym odcinku miniserialu nie ma na ten temat mowy – Wacław Kalinowski (w tej roli rosyjski aktor Igor Liedogorow, znany z takich dzieł, jak „Chcę wierzyć”, „Gorący śnieg” czy „Przez ciernie do gwiazd”).
Kalinowski jest czekistą od zarania istnienia tej instytucji, to jest od 1917 roku. Wysłany do Azji Środkowej, stał się aktywnym „utrwalaczem” władzy bolszewickiej w Turkiestanie; ranny w walkach o Chodżent, trafił do szpitala, z którego zresztą uciekł, aby stanąć na czele oddziałów walczących z kurbaszy Rustam-bekiem. Z czasem jednak okazuje się, że przyświeca mu jeszcze inny cel. Tyle że zatrzymuje to dla siebie, nie informując nawet najbliższych współpracowników. Chcąc rozpracować Rustam-beka, Kalinowski posyła do niego – udającego zwolennika basmaczy – swojego agenta. Tylko on zna jego tożsamość i tylko z nim tajemniczy szpieg będzie się kontaktował. Pozostając na szpitalnym wikcie, dzielny czekista nie mógłby doprowadzić operacji do końca. Jego podstawowym zadaniem staje się ochrona agenta. Głupio byłoby bowiem, gdyby wpadł on w ręce „czerwonych” i został rozstrzelany jako kontrrewolucjonista, nieprawdaż?
A taka groźba jest całkiem realna. Dowódca jednego z pułków bolszewickich, Michaił Kobrin (Nikołaj Koczegarow – patrz: „Stworzył nas jazz” i „Powtórnie urodzony”) aresztuje bowiem wałęsających się po kiszłaku trzech podejrzanych mężczyzn: idącego do Czarnego Wąwozu Saida Alego (Isfandijor Guliamow), podającego się za derwisza, czyli wędrownego mnicha muzułmańskiego, Elmurada (Galib Isłamow, który wcześniej zagrał między innymi w „Tajemnicy zapomnianej przełęczy” i „Spotkaniu w dolinie śmierci”) oraz Mirzo-Achmad (wciela się w niego Muhammad-Ali Machmadow – vide „Morderczy Afganistan” oraz „Braterstwo”). Wszyscy lądują w areszcie; wszystkim też grozi śmierć. Nic więc dziwnego, że postanawiają salwować się ucieczką z rąk Kobrina, który widzi w nich jedynie groźnych wrogów władzy robotniczo-chłopskiej. Tyle że to prawdopodobnie wśród nich właśnie jest agent Kalinowskiego. Jak również zmierzający do Rustam-beka (na „rozmowy zjednoczeniowe”) wysłannik Jusuf-baja.
„Pokój z wami” jest więc przede wszystkim kolejną środkowoazjatycką opowieścią historyczno-rewolucyjną, sławiącą dzielnych czekistów i krasnoarmiejców walczących ze wstecznymi basmaczami. By uczynić swoje dzieło atrakcyjniejszym, Sabirow, mający już w tym względzie spore doświadczenie, postanowił wykorzystać kostium westernowy, ale także dorzucić do smaku wątek sensacyjno-szpiegowski. W „Operacji «Chodżent»” fabuła zostaje dopiero zawiązana; nie wszystko jest takie jasne, ale można podejrzewać, że w kolejnym odcinku sporo zagadek doczeka się rozwiązania. To, co także przykuwa uwagę, to intrygująca ścieżka dźwiękowa autorstwa pochodzącego z Duszanbe Giennadija Aleksandrowa („Jednego życia za mało”), który choć był absolwentem konserwatorium, nie stronił od wykorzystywania w swoich kompozycjach motywów stricte rockowych (posłuchajcie tej zadziornej gitary!).
koniec
18 stycznia 2023

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Remanent filmowy 2022: „Idiota” za kratkami
Sebastian Chosiński

28 I 2023

To już pewne: „Bohater” – dziewiąty pełnometrażowy film reżysera Asghara Farhadiego – nie przyniesie swojemu twórcy trzeciej w jego dorobku statuetki Oscara. Nie ma jednak co rozpaczać. Obraz Irańczyka został już przecież uhonorowany Grand Prix w Cannes. Na którą zasłużył. Choć zapewne byłoby uczciwiej, gdyby Farhadi bez konieczności udawania się do sądu przyznał, że duży wpływ na powstanie tego dzieła miała jego studentka Azadeh Masihzadeh.

więcej »

Sprawa prywatna: Odc. 2. Kwiat prawdę ci powie
Marcin Mroziuk

27 I 2023

Po raz kolejny możemy się przekonać, że Marina Quiroga potrafi wyciągnąć daleko idące wnioski nawet na podstawie stosunkowo skąpych wskazówek. Niestety główna bohaterka zarazem nie umie się powstrzymać od pochopnego działania, przez co pakuje w kłopoty nie tylko siebie, lecz także wiernego Héctora.

więcej »

Klasyka kina radzieckiego: O Polaku, który walczy za „czerwony” Turkiestan
Sebastian Chosiński

25 I 2023

W drugim odcinku opartego na dokumentalnej powieści Jakowa Nalskiego trzyczęściowego miniserialu „Pokój z wami” Tachira Sabirowa tadżycki reżyser wykłada na stół dwa asy. Mogłoby się wydawać, że po takiej fabularnej ekspozycji w finałowym rozdziale tej historii nie będzie działo się już nic ciekawego. Na szczęście kilka mocnych kart wciąż pozostaje w rękawie.

więcej »

Polecamy

Pomsta na ufokach

Z filmu wyjęte:

Pomsta na ufokach
— Jarosław Loretz

Zupa jednak wyszła za słona
— Jarosław Loretz

Ogień domowy
— Jarosław Loretz

Dom światła
— Jarosław Loretz

Chcesz mieć jeszcze jeden pokój? To kilof w dłoń!
— Jarosław Loretz

Escher w praktyce
— Jarosław Loretz

Porcelana po babci
— Jarosław Loretz

Urok zła
— Jarosław Loretz

Kamień u szyi
— Jarosław Loretz

Mielolot z wytrzeszczem
— Jarosław Loretz

Zobacz też

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.