Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 29 maja 2022
w Esensji w Esensjopedii

Edward Zwick
‹Opór›

EKSTRAKT:70%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułOpór
Tytuł oryginalnyDefiance
Dystrybutor Monolith Plus
Data premiery23 stycznia 2009
ReżyseriaEdward Zwick
ZdjęciaEduardo Serra
Scenariusz
ObsadaDaniel Craig, Liev Schreiber, Jamie Bell, George MacKay, Alexa Davalos, Jodhi May, Mark Margolis, Tomas Arana, Mia Wasikowska, Jacek Koman
MuzykaJames Newton Howard
Rok produkcji2008
Kraj produkcjiUSA
Czas trwania137 min
Gatunekdramat, wojenny
Zobacz w
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj wAmazon.co.uk
Wyszukaj / Kup

Opór bierny, lecz nie mierny
[Edward Zwick „Opór” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
„Opór” wchodzi na polskie ekrany w atmosferze skandalu, bo jak zwykle w przypadku produkcji historycznych niektórym fikcja miesza się z faktami. A przecież film to nie podręcznik do historii, tylko opowieść – o czymś, o kimś, o jakichś wartościach, o jakichś postawach – i jedyny fakt, jaki jest tu istotny, to odpowiedź na pytanie, czy opowiedziano ciekawą historię w intrygujący sposób.

Jakub Gałka

Opór bierny, lecz nie mierny
[Edward Zwick „Opór” - recenzja]

„Opór” wchodzi na polskie ekrany w atmosferze skandalu, bo jak zwykle w przypadku produkcji historycznych niektórym fikcja miesza się z faktami. A przecież film to nie podręcznik do historii, tylko opowieść – o czymś, o kimś, o jakichś wartościach, o jakichś postawach – i jedyny fakt, jaki jest tu istotny, to odpowiedź na pytanie, czy opowiedziano ciekawą historię w intrygujący sposób.

Edward Zwick
‹Opór›

EKSTRAKT:70%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułOpór
Tytuł oryginalnyDefiance
Dystrybutor Monolith Plus
Data premiery23 stycznia 2009
ReżyseriaEdward Zwick
ZdjęciaEduardo Serra
Scenariusz
ObsadaDaniel Craig, Liev Schreiber, Jamie Bell, George MacKay, Alexa Davalos, Jodhi May, Mark Margolis, Tomas Arana, Mia Wasikowska, Jacek Koman
MuzykaJames Newton Howard
Rok produkcji2008
Kraj produkcjiUSA
Czas trwania137 min
Gatunekdramat, wojenny
Zobacz w
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj wAmazon.co.uk
Wyszukaj / Kup
Trudna historia kraju ukształtowała naszą mentalność na wielu polach, również jeśli chodzi o kulturę. Wszędzie doszukujemy się spisków, pomówień, nieprawidłowości, a każdy, kto nie pokazuje Polaków w dobrym świetle, odsądzany jest od czci i wiary. Pół biedy, jeśli chodzi o twory publicystyczne, pretendujące do opisywania/odkrywania jakiejś ukrytej prawdy, korygowania błędnego spojrzenia na historię. O prawdzie historycznej w książkach Jana Tomasza Grossa można dyskutować, w jakimś stopniu zrozumiałe jest nawet domaganie się zakazu publikacji albo nakazu prostowania tego typu materiałów. Jednak odczytywanie „Czterech pancernych” w kontekście komunistycznej propagandy, „1612” jako propagandowego uderzenia nowomocarstwowej Rosji w Rzeczpospolitą, a „Oporu” jako spisku (czyjego? Żydów pewnie…) mającego nobilitować judaistów, a bezcześcić pamięć Polaków? To już nie upośledzenie będące wynikiem „trudnego dzieciństwa” całego narodu – to zwyczajny idiotyzm, na szczęście niektórych tylko jednostek.1)
Dlaczego więc w ogóle poruszam ten temat? Po drugie dlatego, żeby oddać fanatykom, co ich, i odhaczyć temat kontrowersji, a po pierwsze i najważniejsze – bo „Opór” broni się sam jako film i widowisko, więc wstęp przybliżający realia historyczne był tu doskonale zbędny i można było napisać o czym innym. Film Zwicka broni się, bo jasno przekazuje to, co jego twórcy mają do powiedzenia: wojna jest okrutna i choć przyjmujemy wobec niej różne postawy, żadna nie będzie dobra. Wśród głównych bohaterów, braci Bielskich, jest więc Tewje (Daniel Craig) – najstarszy i najbardziej odpowiedzialny, który rezygnuje z zemsty (przynajmniej na większą skalę), poświęca się i bierze odpowiedzialność za innych. Jego przeciwieństwem jest drugi pod względem starszeństwa Zus (Liev Schreiber2)), który uważa, że powinni walczyć i mścić śmierć rodziców i innych Żydów, a trzymanie się ideałów niczemu nie służy. Więcej nawet – zdaje się być przekonany, że aktywny opór jest obowiązkiem, a kto go nie wypełnia, jest darmozjadem niezasługującym na ograniczone racje żywnościowe. Do tego zaprezentowano mnóstwo pomniejszych konfliktów i starć. Ukarać tylko mordercę czy również jego rodzinę? Pomóc partyzantom, ryzykując jednocześnie swoje życie? Tolerować „mniejszy” antysemityzm i bratać się z wrogiem mojego wroga czy twardo bronić swoich ideałów i, jeśli tak trzeba, odwrócić się plecami do wszystkich? Żyjąc w lesie, wprowadzać twarde reguły przetrwania czy próbować zachować normalność i człowieczeństwo, opierać się zezwierzęceniu? Okazać łaskę czy pozwolić na brutalną, zwierzęcą właśnie zemstę?
W filmie Zwicka najlepszy jest brak jednoznacznych odpowiedzi na te pytania. Owszem, w niektórych przypadkach reżyser sugeruje, czyją stronę powinniśmy trzymać, często też moralna słuszność jest dość oczywista – ale równoważone jest to pokazaniem okrutnej ceny, jaką za te „dobre” wybory przychodziło w tamtych czasach płacić. Czasem, jak w najciekawszej chyba scenie filmu z niemieckim jeńcem, takich oczywistości w ogóle nie widać. Bohaterowie jakąś decyzję podejmują, ale sposób, w jaki jest ona przedstawiona, zwłaszcza w obliczu tego, co było mówione wcześniej, zmusza widza do stwierdzenia, że tak naprawdę każde rozwiązanie okaże się złe… To przesłanie jest najmocniejszą stroną filmu Zwicka – właśnie przez swoją niejednoznaczność i próbę uchwycenia okropieństwa życia w czasie wojny, ale nie tego przyziemnego: że głodny, że zimno, że biją i mordują bez powodu. Okropieństwo kryje się głębiej: w byciu zmuszonym do podejmowania strasznych wyborów, do przyjmowania na siebie odpowiedzialności za innych i za swoje czyny, do których bywa się czasem zmuszonym.
Co, o czapkę chodzi? Ciepła jest. Na Stadionie kupiłem.
Co, o czapkę chodzi? Ciepła jest. Na Stadionie kupiłem.
Reżyser robi też bardzo dobrą robotę w kilku innych miejscach, związanych bardziej z formą niż treścią. Przede wszystkim nie warto sugerować się zapowiedziami czy plakatem – „Opór” to nie jest teatr jednego aktora. Oczywiście Daniel Craig jest największą gwiazdą i być może nawet ma najwięcej czasu ekranowego, ale jego filmowi bracia są co najmniej równorzędnymi bohaterami. Zwick bardzo sprawnie poukładał całą fabułę tak, aby żadnemu nie oddawać palmy pierwszeństwa: brat marnotrawny, zanim powróci na łono rodziny (co jest niejako przyznaniem się do porażki), uświęca swój powrót krwią, ten niby-najważniejszy i niby-najsłuszniejszy przeżywa gorycz dotkliwej porażki i zwątpienia, a trzeci… Asael Bielski kreowany przez Jamiego Bella to chyba najlepiej poprowadzona postać, która ewoluuje niepostrzeżenie, dość niespodziewanie, ale zarazem bardzo płynnie – szkoda tylko, że na koniec przypadają mu w udziale sztampowe i pompatyczne kwestie. Zresztą w ogóle aktorstwo jest w „Oporze” więcej niż przyzwoite i całe trio (najmłodszy z braci Bielskich nie odgrywa w fabule dużej roli) głównych aktorów robi dobrą robotę – nawet rosyjskiego nauczyli się, jak na amerykański film, bardzo porządnie! Ładnie zaaranżowano też scenografię: puszcza widać, że swojska (zdjęcia kręcono na Litwie), chaty niczym ze skansenu, kostiumy odpowiednie, a i samogonki nie brak – pitej zawsze i przez wszystkich.
Jedyne, co może przeszkadzać, to „hollywoodzkość” i, paradoksalnie… brak tejże. Czasem wysłuchujemy obowiązkowych natchnionych przemówień, musimy znosić łopatologiczne kreowanie czarnego charakteru (od początku podbiera skromne racje żywnościowe kobietom i dzieciom) czy zbyt łatwo zauważalne niekonsekwencje mające budować obraz nieskazitelnych, nawet jeśli czasem wątpiących bohaterów (inni rzucają się na jedzenie, wyschnięte ziemniaki czy buraki jak zwierzęta – Bielscy w ogóle nie odczuwają głodu). Bardzo irytującą drobnostką jest akcent: bohaterowie gdy używają swojego języka (polskiego? jidysz?), mówią po angielsku z silnym akcentem, ale gdy porozumiewają się z Rosjanami, to już dialogi są rosyjskie, a tylko napisy angielskie – film to umowność, nie trzeba podkreślać obcości scenerii obcym akcentem, przecież wcale nie trzeba mówić po aramejsku, by przejmująco i wiernie oddać ostatnią drogę Chrystusa… Natomiast z drugiej strony zabrakło pozytywnych cech hollywoodzkiego widowiska – strzelaniny można policzyć na palcach jednej ręki, nalot jest za krótki i zbyt oszczędny, finałowa scena walki z czołgiem włożona wyraźnie na siłę (może właśnie przez jej sztuczność wszyscy czują się w obowiązku prostować, że grupa Bielskich nigdy z czołgami się zetknęła w boju?), a całość ma raczej niespieszne tempo.
W sumie nie są to wielkie wady – bardziej wyraz i potwierdzenie różnic między tym, na czym skupili się reżyser i scenarzyści, a tym, czego oczekiwali producenci i co obiecywali dystrybutorzy w zwiastunach i na plakatach. Patrząc całościowo, filmowi wyszło na dobre podejmowanie ważkich tematów zamiast kolejnego wojennego standardu. Jeśli ktoś jest jednak uczulony na taką dychotomię, wyraźne i służalcze ukłony w stronę Hollywood, może spokojnie obniżyć ocenę. Tak czy inaczej powinien jednak film zobaczyć, choćby po to, żeby przekonać się, jak atrakcyjnie można opowiadać w kinie o historii.
koniec
22 stycznia 2009
1) O tym, jak „sensowne” jest prostowanie kina czy literatury rozrywkowej, najlepiej świadczy dyskusja wewnątrzredakcyjna przy okazji recenzji „Asteriksa na Olimpiadzie”. Zastanawialiśmy się, czy warto wyjaśniać kwiatki typu „Brutus synem Cezara”, ale dyskusja szybko została ucięta argumentem: „O tym, że Galowie nie mieli żadnego magicznego napoju, też powinniśmy informować?”.
2) Swoją drogą, na blogu zastanawiałem się, czy aby na pewno ten aktor nadaje się do roli Sabretootha w „X-Men Origins: Wolverine”. Jeśli nie przybrał na wadze od momentu kręcenia „Oporu” i nie wspomożono go charakteryzacją i scenariuszem, który podkreślałby zło siedzące w tej postaci, to marnie to widzę. U boku Daniela Craiga wygląda – mimo bródki (identycznej, jaką będzie miał w „Wolverine”) i swojego wzrostu – jak młodszy, trochę mniej rozgarnięty braciszek. Wydaje się, że Jackmanowi tym bardziej nie podskoczy…

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Krótko o filmach: Dolina Baztán: Inguma
Sebastian Chosiński

28 V 2022

W „Ofierze dla burzy” – ostatniej części kryminalnej trylogii Dolores Redondo – inspektor Amaia Salazar rozwiązuje wszystkie (a przynajmniej tak się wydaje) mroczne tajemnice swojej rodziny. By tak się stało, musi po raz kolejny zaryzykować własnym życiem. Naprzeciw niej staje bowiem sam Inguma – demon zakradający się do domów i mordujący ludzi w czasie snu.

więcej »

Krótko o filmach: Dolina Baztán: Tarttalo
Sebastian Chosiński

27 V 2022

W ekranizacji drugiej części mrocznej trylogii kryminalnej Dolores Redondo o mieszkańcach doliny Baztán inspektor Amaia Salazar musi podążyć tropem kolejnej mitologicznej postaci – pożerającego ludzi cyklopa Tarttala. Co gorsza, wszystko wskazuje na to, że jego wyznawczynią może być nawet matka policjantki.

więcej »

Krótko o filmach: Dolina Baztán: Basajaun
Sebastian Chosiński

26 V 2022

W malowniczo położonej, ale jednocześnie mrocznej nawarskiej dolinie Baztán zaczynają ginąć młode dziewczyny. Przesądni mieszkańcy wierzą, że może za to odpowiadać Basajaun – postać z mitologii baskijskiej. Oddelegowana do przeprowadzenia śledztwa inspektor Amaia Salazar myśli bardziej racjonalnie i szuka nie ducha, lecz człowieka.

więcej »

Polecamy

Kevin Smith. Sprzedawcy 2

Do sedna:

Kevin Smith. Sprzedawcy 2
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Jay i Cichy Bob kontratakują
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Dogma
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. W pogoni za Amy
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Szczury z supermarketu
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Sprzedawcy
— Marcin Knyszyński

Richard Kelly. Pułapka
— Marcin Knyszyński

Richard Kelly. Koniec świata
— Marcin Knyszyński

Richard Kelly. Donnie Darko
— Marcin Knyszyński

Alejandro González Iñárritu. Zjawa
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Tegoż twórcy

Wracaj, gdy masz do czego
— Marcin T.P. Łuczyński

Miłość i inne choroby
— Alicja Siwik

Moleskine: Przesłanie poszło w las
— Dominik Herman

O słabości silnych i tęsknocie za prostotą życia
— Michał Szczepaniak

Tegoż autora

Więcej wszystkiego co błyszczy, buczy i wybucha?
— Miłosz Cybowski, Jakub Gałka, Wojciech Gołąbowski, Adam Kordaś, Michał Kubalski, Marcin Osuch, Agnieszka ‘Achika’ Szady, Konrad Wągrowski

Nieprawdziwi detektywi
— Jakub Gałka

O tych, co z kosmosu
— Paweł Ciołkiewicz, Jakub Gałka, Jacek Jaciubek, Adam Kordaś, Michał Kubalski, Marcin Osuch, Konrad Wągrowski

Wszyscy za jednego
— Jakub Gałka

Pacjent zmarł, po czym wstał jako zombie
— Adam Kordaś, Michał Kubalski, Jakub Gałka, Piotr ‘Pi’ Gołębiewski, Jarosław Robak, Beatrycze Nowicka, Łukasz Bodurka

Przygody drugoplanowe
— Jakub Gałka

Ranking, który spadł na Ziemię
— Sebastian Chosiński, Artur Chruściel, Jakub Gałka, Jacek Jaciubek, Michał Kubalski, Jarosław Loretz, Konrad Wągrowski, Kamil Witek

Ludzie jak krewetki
— Jakub Gałka

Katana zamiast pazurów
— Jakub Gałka

Trzy siostry Thorgala
— Jakub Gałka

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.