Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 27 stycznia 2022
w Esensji w Esensjopedii

Marina Razbieżkina
‹Jar›

EKSTRAKT:60%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułJar
Tytuł oryginalnyЯр
ReżyseriaMarina Razbieżkina
ZdjęciaIrina Uralska
Scenariusz
ObsadaMichaił Jewłanow, Swietłana Obidina, Roman Artiemiew, Polina Fiłonienko
MuzykaAnton Siłajew
Rok produkcji2007
Kraj produkcjiRosja
Czas trwania107 min
Gatunekdramat
Zobacz w
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj wAmazon.co.uk
Wyszukaj / Kup

East Side Story: Biesy mieszkają w każdym z nas
[Marina Razbieżkina „Jar” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
Siergiej Jesienin to jedna z największych legend rosyjskiej literatury XX wieku. Protoplasta wizerunku poety przeklętego, którego życie przyniosło tyle samo nieszczęść, co wspaniałych dzieł. Pozostawił po sobie jednak również kilka dzieł prozatorskich. Jedno z nich – mikropowieść „Jar” – przed dwoma laty przeniosła na ekran Marina Razbieżkina. Powstał film przejmująco depresyjny, w którym nadzieja za każdym razem przegrywa w pojedynku ze śmiercią.

Sebastian Chosiński

East Side Story: Biesy mieszkają w każdym z nas
[Marina Razbieżkina „Jar” - recenzja]

Siergiej Jesienin to jedna z największych legend rosyjskiej literatury XX wieku. Protoplasta wizerunku poety przeklętego, którego życie przyniosło tyle samo nieszczęść, co wspaniałych dzieł. Pozostawił po sobie jednak również kilka dzieł prozatorskich. Jedno z nich – mikropowieść „Jar” – przed dwoma laty przeniosła na ekran Marina Razbieżkina. Powstał film przejmująco depresyjny, w którym nadzieja za każdym razem przegrywa w pojedynku ze śmiercią.

Marina Razbieżkina
‹Jar›

EKSTRAKT:60%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułJar
Tytuł oryginalnyЯр
ReżyseriaMarina Razbieżkina
ZdjęciaIrina Uralska
Scenariusz
ObsadaMichaił Jewłanow, Swietłana Obidina, Roman Artiemiew, Polina Fiłonienko
MuzykaAnton Siłajew
Rok produkcji2007
Kraj produkcjiRosja
Czas trwania107 min
Gatunekdramat
Zobacz w
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj wAmazon.co.uk
Wyszukaj / Kup
Życie Siergieja Aleksandrowicza Jesienina nie należało do najszczęśliwszych. Urodził się u schyłku XIX wieku, w 1895 roku, w chłopskiej rodzinie w guberni riazańskiej. Rodzice porzucili go jednak, gdy był jeszcze dzieckiem, a wychowaniem chłopca zajęli się dziadkowie. Na szczęście zadbali oni o jego wychowanie, najpierw posyłając do szkoły w miejscu urodzenia, a następnie oddając do zamkniętej placówki cerkiewnej. W 1912 roku siedemnastoletni Jesienin wybrał się do Moskwy. Podjął pracę jako ekspedient w księgarni, później zaś został korektorem w drukarni. Jednocześnie też jako wolny słuchacz zaczął uczęszczać na wydział historyczno-filozoficzny Uniwersytetu Moskiewskiego. Jako poeta zadebiutował w 1914 roku, natomiast swój pierwszy tomik („Radunica”) wydał dwa lata później w Piotrogrodzie, dokąd przeniósł się z Moskwy. Decyzja o przeprowadzce okazała się nad wyraz trafiona. W stolicy poznał bowiem samego Aleksandra Błoka, miał też okazję bywać w Carskim Siole i czytać swoje wiersze carycy Aleksandrze Fiodorownie, żonie Mikołaja II. Po wybuchu rewolucji październikowej Siergiej Aleksandrowicz poparł bolszewików, szybko się jednak do nich rozczarował, czemu dawał wyraz w niektórych ze swoich wierszy. Bolszewicy zaczęli odwdzięczać mu się niechęcią. Tym bardziej, że poeta prowadził hulaszczy tryb życia: często zmieniał żo1), pił, wykazywał oznaki postępującej choroby psychicznej. Jesieninowi nie przysłużył się również dwuletni związek ze światowej sławy amerykańską tancerką Isadorą Duncan, starszą od niego o prawie osiemnaście lat, którą poznał jesienią 1921 roku podczas jej występów w Moskwie.
Śmierć poety po dziś dzień wzbudza kontrowersje. Według oficjalnej wersji Siergiej Aleksandrowicz popełnił samobójstwo, wieszając się 28 grudnia 1925 roku w swoim pokoju w leningradzkim hotelu „Angleterre”, gdzie mieszkał będąc na świątecznej przepustce ze szpitala psychiatrycznego. Szybko jednak zaczęły rozchodzić się po kraju plotki, że samobójstwo zostało sfingowane, a tak naprawdę Jesienina zamordowali agenci tajnej policji politycznej OGPU. Taką też wersję przedstawił reżyser Igor Zajcew, który w 2005 roku zrealizował niezwykle interesujący jedenastoodcinkowy biograficzny serial fabularny zatytułowany „Jesienin” (tytułową rolę zagrał w nim Siergiej Bezrukow). Przekonywających dowodów na jej potwierdzenie wciąż jednak nie ma. Dzisiaj Jesienin ciągle uznawany jest za czołowego twórcę rosyjskiego imażynizmu, poetę tyleż czerpiącego z literatury futurystycznej, co odwołującego się do ludowego folkloru (zwłaszcza w swych wczesnych lirykach). Niewielu jednak wie, że Siergiej Aleksandrowicz zajmował się również prozą, tworząc opowiadania. Najobszerniejszym z nich jest napisany w 1916 roku „Jar”. Dziewięćdziesiąt lat po jego powstaniu tekst ten postanowiła zaadaptować na potrzeby kina Marina Razbieżkina. Tym samym powstał pierwszy film oparty na twórczości Jesienina – obraz niezwykły w swym nastroju, ale też bardzo trudny w percepcji, ponury i depresyjny.
Ciekawą postacią jest także reżyserka „Jaru”. Urodzona w 1948 roku w Kazaniu, Razbieżkina ukończyła studia filologiczne na miejscowym uniwersytecie. Karierę zawodową zaczynała natomiast od pracy nauczycielki w wiejskiej szkole, później została dziennikarką prasową, by w połowie lat 80. XX wieku związać się z kazańską kroniką filmową – najpierw jako scenarzysta, a od 1990 roku także jako reżyser filmów dokumentalnych. Jednocześnie dane jej było wrócić na rodzimy uniwersytet, tym razem w roli wykładowcy. Jako dokumentalista zrealizowała kilkadziesiąt obrazów, zdobywając za nie liczne nagrody i wyróżnienia. Wreszcie w 2003 roku postanowiła nakręcić swój pierwszy film fabularny. Dramat „Czas żniw” („Wriemja żatwy”) miał swoją premierę rok później i spotkał się z przychylnym przyjęciem jurorów wielu międzynarodowych festiwali (między innymi w Moskwie, Trieście, Salonikach, południowokoreańskim Cheongju i tajwańskim Tajpej). Na swój kolejny film fabularny Razbieżkina kazała jednak czekać długie trzy lata. Wreszcie w sierpniu 2007 roku odbył się uroczysty premierowy pokaz „Jaru”.
Jednym z głównych, jeśli nie w ogóle najważniejszym bohaterem opowiadania Jesienina, którego akcja rozgrywa się w przedrewolucyjnej Rosji we wsi gdzieś nad Wołgą, jest natura – tytułowy Jar, tajemnicze miejsce stanowiące swoisty mikroświat, uzależniające od siebie jak narkotyk i tym samym przemożnie wpływające na życie miejscowych chłopów. Jest ono dla nich z jednej strony azylem, chroniącym przed wrogim światem zewnętrznym, z drugiej jednak – więzieniem, opuszczenie murów którego nieodwołalnie ściąga na ich głowy kolejne nieszczęścia. Dotkliwie doświadcza tego zwłaszcza Konstantin Kariew, mieszkający w Jarze od najmłodszych lat. Mimo że jest już dojrzałym mężczyzną, nocami wciąż prześladują go koszmary z dzieciństwa. Gdy tylko zamyka oczy, jego umysł przywołuje widok nagich kobiet, biegających po polach w poszukiwaniu biesów. Strach przed wrogimi istotami pozostał mu już zresztą na zawsze. Kariew stanie się zakładnikiem miejsca swego urodzenia. Pozbawiony własnej woli, ulegnie nawet matce, która zmusza go do ślubu z niekochaną przezeń Anną. Małżeństwo to unieszczęśliwi co najmniej kilka osób – zakochaną w Konstantinie Pałagę, jak i wzdychającego od lat do Anny Stiopkę. Wróciwszy pewnej nocy od swojej przyjaciółki, mężczyzna zastaje swoją żonę z kochankiem. To właśnie wtedy podejmie brzemienną w skutki decyzję – postanowi opuścić dom, w którym zostawi starą i nieszczęśliwą matkę oraz będącą w ciąży małżonkę.
W innej wsi, kilkanaście kilometrów dalej, Kariew zacznie nowe życie. Zamieszka we młynie i będzie pracował jako pomocnik Afonii (mimo żeńskiego imienia jest to mężczyzna), zakocha się w nim młoda i piękna Lipa. O szczęściu trudno jednak będzie mówić – nie mając odwagi opuścić Jaru, Kostia nadal będzie znajdował się pod wpływem tego tajemniczego i złowrogiego miejsca. Pech zacznie też prześladować jego najbliższych i znajomych – porzuconą żonę, szalonego Aksiutę, młynarza Afonię i w końcu najbardziej niewinną Lipę. Taka będzie cena za podjętą przez Kariewa próbę ułożenia sobie życia od nowa, na własny rachunek. W filmie Razbieżkiny nie ma żadnej nadziei. Mieszkańcy Jaru, odcięci od świata, pogrążają się w szaleństwie i zbydlęceniu – natura stopniowo zamienia ich w dzikie zwierzęta, które krzywdzą bez powodu i mordują swoich bliźnich. Jakże daleki jest to obraz wsi od tego, który znamy chociażby z innych dzieł XIX i XX wieku: „Zapisków myśliwego” Iwana Turgieniewa czy „Wsi” Iwana Bunina, bądź też z polskiej literatury, Reymontowskich „Chłopów” czy „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej. Tam chłopi, choć często w niedostatku, żyją jednak od pokoleń w zgodzie z przyrodą, podporządkowując swoją egzystencję jej naturalnemu rytmowi. U Jesienina natura i ludzie prowadzą ze sobą wojnę na śmierć i życie, a każda próba wyrwania się z zaklętego kręgu Jaru traktowana jest jak rodzaj dezercji, za który może spotkać człowieka tylko jedna kara.
Film Razbieżkiny ujmuje swoim klimatem, świetną jazzująco-psychodeliczną muzyką Antona Siłajewa oraz naturalistycznymi, pełnymi grozy zdjęciami Iriny Uralskiej. Co ciekawe, dokładnie ta sama ekipa pracowała z reżyserką przy „Czasie żniw”. Zmienili się natomiast aktorzy. Kariewa zagrał Michaił Jewlanow, który dopiero po ukończeniu w 2000 roku Moskiewskiej Państwowej Akademii Transportu Wodnego zdecydował się na podjęcie studiów aktorskich w petersburskiej Państwowej Akademii Sztuk Teatralnych. Na dużym ekranie zadebiutował w „Swoich” (2004) Dmitrija Mieschijewa, później pojawił się między innymi w słynnej „9 kompanii” (2005) Fiodora Bondarczuka i serialu fantasy „Mołodoj Wołkodaw” (2006), natomiast w ostatnich miesiącach pojawił się w obsadzie psychologiczno-wojennego dramatu „Żyj i pamiętaj” (2008) Aleksandra Proszkina oraz w ekranizacji kultowej powieści Braci Strugackich „Przenicowany świat” (2008), w której zagrał rotmistrza Czaczu. W nieszczęśliwą żonę Konstantina, Annę, wcieliła się Swietłana Obidina, z zawodu matematyczka, uprawiająca również łyżwiarstwo figurowe, którą można było podziwiać między innymi w „Raginie” (2004) Kiryła Sieriebriennikowa, „Wyspie” (2006) oraz „Bukiecie bzu” Pawła Łungina; w 2007 roku pojawiła się także w serialowej ekranizacji „Zbrodni i kary” Fiodora Dostojewskiego. W tym samym filmie jedną ze swoich pierwszych kreacji – Sonię Marmieładow – zagrała filmowa Lipa, czyli Polina Fiłonienko. Warto zwrócić szczególną uwagę na tę młodą, piękną i bardzo zdolną aktorkę. W ubiegłym roku brawurowo zagrała ona główną rolę w młodzieżowym dramacie „Wsie umrut, a ja ostanus”, który był fabularnym debiutem Walerii Gaj Giermaniki, jednej z najpilniejszych uczennic Mariny Razbieżkiny. Ciekawie wypadł też w roli szalonego Aksiutki Roman Artiemiew, absolwent Wszechrosyjskiego Państwowego Instytutu Kinematografii, gdzie studiował aktorstwo pod okiem samego Aleksieja Batałowa. Artiemiew często pojawia się w etiudach studenckich i filmach krótkometrażowych. Zadebiutował w 2002 roku w „Spacerze” („Progułka”), opartym na opowiadaniu „Długi spacer do zawsze” Kurta Vonneguta, by potem pojawić się w popularnych serialach „Sztrafbat”, „Dzieci Arbatu” (oba z 2004) oraz „Apostoł” (2008).
„Jar” Jesienina to niełatwa lektura. Nie inaczej jest z opartym na nim filmem. Reżyserce udało się wprawdzie przenieść na ekran poetycki klimat prozy Siergieja Aleksandrowicza, ale – chcąc pozostać wierną literackiemu oryginałowi – musiała postawić przede wszystkim na budowanie odpowiedniego nastroju, rezygnując tym samym z typowo linearnej fabuły. W efekcie powstało dzieło będące zbiorem często oderwanych od siebie pojedynczych obrazów. Trzeba wiele cierpliwości, aby przebić się przez panującą w tym filmie duszną atmosferę, by dotrzeć do samego jądra. Co gorsza, będzie to… jądro ciemności.
koniec
8 lutego 2009
1) Jesienin żenił się pięciokrotnie, za każdym razem unieszczęśliwiając związane z nim kobiety. Isadora Duncan była żoną numer trzy, ostatnią została natomiast wnuczka Lwa Tołstoja, Sofia. O braku szczęścia mogą też mówić synowie poety. Najstarszy z nich, Jurij, z pierwszego małżeństwa z Anną Izrjadnową, został aresztowany w czasie wielkiej czystki w 1937 roku, oskarżony o udział w spisku na życie Stalina i rozstrzelany. Z kolei Aleksander Wolpin-Jesienin, którego matką była czwarta żona Siergieja, poetka Nadieżda Wolpin, w czasach Związku Radzieckiego za działalność opozycyjną czternaście lat spędził w więzieniach, łagrach i zakładach psychiatrycznych.

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Klasyka kina radzieckiego: Potęga wiary, miłości i nadziei
Sebastian Chosiński

26 I 2022

Stanisław Rostocki przyzwyczajał się do ludzi, z którymi pracował. Stąd częsta obecność na planach jego filmów aktora Wiaczesława Tichonowa, kompozytora Kiryła Mołczanowa i operatora Wiaczesława Szumskiego. Miał do nich zaufanie. A oni odwzajemniali mu się najlepiej, jak potrafili. W dużej mierze to dzięki ich talentom „Dom na rozstajach” – trzecie pełnometrażowe dzieło reżysera – uznać można za jego pierwszy wielki obraz.

więcej »

Devs: Odc. 5. Różne punkty na osi czasu
Marcin Mroziuk

24 I 2022

Wprawdzie w tym odcinku akcja niespecjalnie posuwa się do przodu, ale za to zyskujemy sporo nowych informacji na temat kluczowych postaci. Dość niespodziewanie na pierwszy plan wybija się zaś Katie, która dotychczas pozostawała w cieniu Foresta.

więcej »

East Side Story: Alkoholowy szamański trans
Sebastian Chosiński

23 I 2022

Bohaterką kolejnego wyśmienitego filmu urodzonego i tworzącego w Jakucji reżysera Dmitrija Dawydowa jest kobieta, która w mieszkańcach wsi wzbudza strach, pogardę i obrzydzenie. A jednak to do niej przychodzą, kiedy ich bliskim nie są w stanie pomóc wykwalifikowani lekarze. Wtedy przestaje być tytułowym „Straszydłem”, a staje się ich ostatnią deską ratunku.

więcej »

Polecamy

Kevin Smith. Sprzedawcy 2

Do sedna:

Kevin Smith. Sprzedawcy 2
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Jay i Cichy Bob kontratakują
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Dogma
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. W pogoni za Amy
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Szczury z supermarketu
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Sprzedawcy
— Marcin Knyszyński

Richard Kelly. Pułapka
— Marcin Knyszyński

Richard Kelly. Koniec świata
— Marcin Knyszyński

Richard Kelly. Donnie Darko
— Marcin Knyszyński

Alejandro González Iñárritu. Zjawa
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.