Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 21 października 2021
w Esensji w Esensjopedii

Ethan Coen, Joel Coen
‹Poważny człowiek›

EKSTRAKT:90%
WASZ EKSTRAKT:
60,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułPoważny człowiek
Tytuł oryginalnyA Serious Man
Dystrybutor Best Film
Data premiery11 czerwca 2010
ReżyseriaEthan Coen, Joel Coen
ZdjęciaRoger Deakins
Scenariusz
ObsadaMichael Stuhlbarg, Simon Helberg, Adam Arkin, Katherine Borowitz
MuzykaCarter Burwell
Rok produkcji2009
Kraj produkcjiFrancja, USA, Wielka Brytania
Czas trwania106 min
WWW
Gatunekkomedia
Zobacz w
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj wAmazon.co.uk
Wyszukaj / Kup

Kot Schrödingera
[Ethan Coen, Joel Coen „Poważny człowiek” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
W poważnym, racjonalnym świecie Larry’ego Gopnika każda rzecz okazuje się być inna, niż się wydawała na początku. Wokół jego ustabilizowanej egzystencji zaczynają narastać problemy, dylematy i pytania, na które nie ma jednoznacznej odpowiedzi. A on przecież nic nie zrobił.

Karol Kućmierz

Kot Schrödingera
[Ethan Coen, Joel Coen „Poważny człowiek” - recenzja]

W poważnym, racjonalnym świecie Larry’ego Gopnika każda rzecz okazuje się być inna, niż się wydawała na początku. Wokół jego ustabilizowanej egzystencji zaczynają narastać problemy, dylematy i pytania, na które nie ma jednoznacznej odpowiedzi. A on przecież nic nie zrobił.

Ethan Coen, Joel Coen
‹Poważny człowiek›

EKSTRAKT:90%
WASZ EKSTRAKT:
60,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułPoważny człowiek
Tytuł oryginalnyA Serious Man
Dystrybutor Best Film
Data premiery11 czerwca 2010
ReżyseriaEthan Coen, Joel Coen
ZdjęciaRoger Deakins
Scenariusz
ObsadaMichael Stuhlbarg, Simon Helberg, Adam Arkin, Katherine Borowitz
MuzykaCarter Burwell
Rok produkcji2009
Kraj produkcjiFrancja, USA, Wielka Brytania
Czas trwania106 min
WWW
Gatunekkomedia
Zobacz w
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj wAmazon.co.uk
Wyszukaj / Kup
Bracia Joel i Ethan Coen nie muszą już nic nikomu udowadniać. Po niewątpliwym sukcesie artystycznym, jakim był „To nie jest kraj dla starych ludzi” oraz po nieco mniej ambitnej, ale podszytej podobnym bezlitosnym nihilizmem komedii „Tajne przez poufne”, duet filmowców powrócił do łask krytyków i publiczności. „Poważny człowiek” to nieco autobiograficzny ukłon w stronę własnego dzieciństwa, osobliwości żydowskiego wychowania, charakterystycznego klimatu życia na przedmieściach w latach 60. W warstwie ideologicznej kontynuuje on rozważania na temat relacji człowieka z rzeczywistością, absurdalnych implikacji jego decyzji, a także kwestii przypadku, Boga, wiary, racjonalnego rozumowania i kosmicznego porządku.
Fabuła rozwija się wokół nieskomplikowanych losów profesora fizyki Larry’ego Gopnika i jego najbliższego otoczenia. Żona nagle oznajmia mu, że w ich małżeństwie nie dzieje się najlepiej, wobec czego chce ona rytualnego rozwodu, żeby móc ponownie wyjść za mąż zgodnie z wiarą – za niejakiego Sy Ablemana. Student szantażuje go podrzuconą łapówką, oskarżając o niesprawiedliwą ocenę egzaminu. Ktoś wysyła anonimowe listy szkalujące głównego bohatera do komisji, która rozpatruje jego awans. Jego brat dezorganizuje życie rodziny poprzez dziwne zwyczaje łazienkowe i problemy z hazardem. Ponadto zbliża się religijna uroczystość bar micwy jego syna. W końcu skonsternowany Larry musi się także przeprowadzić do pobliskiego motelu, za namową żony i jej nowego partnera. Sprawy jednak przybierają nowy obrót, kiedy Sy Ableman ginie w wypadku samochodowym.
Pojedyncze, irytujące problemy wyrastają jeden po drugim w świecie Larry’ego, składając się na nierozwiązywalne równanie, podobne do tych, które rysuje on swoim studentom na wykładach fizyki. Próby zrozumienia, dlaczego stał się ofiara niemal hiobowych doświadczeń, przynoszą tylko kolejne rozczarowania i absurdalne wyjaśnienia. Nie pomagają także wizyty u uczonych rabinów. Pierwszy z nich porównuje życie do parkingu za oknem, na który należy tylko spojrzeć ze świeżej perspektywy. Drugi rabin opowiada przezabawną anegdotę o zębach goja – historię dentysty odkrywającego wyrytą po hebrajsku wiadomość na zębach pacjenta, której znaczenie próbuje bez skutku rozszyfrować. Morał? Nigdy się nie dowiemy, dlaczego pewne rzeczy się zdarzają; lepiej dać sobie spokój. Trzeci rabin nie ma nawet ochoty spotkać się z Larry’m – zajęty jest myśleniem.
„Poważny człowiek” sprawia wrażenie filmu hermetycznego. Wrzuca on widzów w świat żydowskich obyczajów i terminów. Istotną rolę pełnią także odwołania do świata fizyki. Wspomniana zostaje zasada nieoznaczoności Heisenberga czy eksperyment Schrödingera, w którym hipotetyczny kot jest jednocześnie żywy i martwy. Pobieżna znajomość tych zagadnień na pewno jest wskazana, ale film broni się nawet bez dodatkowego przygotowania. Sama historia jest na tyle uniwersalna, że można się w nią wciągnąć nie będąc żydowskim fizykiem. Większość epizodów w filmie można interpretować jako małe syntezy głównego tematu. Najbardziej wyrazistym przykładem jest rewelacyjny prolog. Polski Żyd zaprasza w nim do swojego domu dawnego przyjaciela. Jego żona jest jednak przekonana, że ten człowiek nie żyje od trzech lat, a został zaproszony dybuk – zjawa, która przejęła jego ciało. Dylemat pozostaje niewyjaśniony: żona jest pewna swojej racji, mąż trzyma się racjonalnych przesłanek. Podobny problem reprezentuje historyjka o zębach goja, kot Schrödingera, student, która podrzuca łapówkę, ale nie chce się do tego przyznać. „Zaakceptuj tajemnicę”, radzi Larry’emu ojciec rzeczonego studenta. „Ze skromnością przyjmuj wszystko, co ci się przytrafia” – brzmi motto filmu. Nie jesteśmy w stanie stwierdzić, czy wszechświat jest przypadkowy, czy też kieruje nim Bóg – możemy tylko zdecydować o własnej postawie. Jednak kiedy Larry decyduje się działać w najmniejszy możliwy sposób – wszystko wydaje się być na progu katastrofy. Film urywa się w idealnym momencie, zostawiając widza w rozdarciu i bez satysfakcjonujących odpowiedzi. Zakończenie przypomina zarówno „To nie jest kraj dla starych ludzi”, jak i klasycznego „Bartona Finka”.
Bogata warstwa tematyczna „Poważnego człowieka” jest oczywiście poparta doskonałym wykonaniem. Reżyseria i montaż w wykonaniu braci Coen to doprowadzona do perfekcji formalna maestria, oszczędna w środkach, zwarta strukturalnie, pełna wewnętrznego rytmu. Operator Roger Deakins po raz kolejny potwierdza, że jest jednym z najlepszych w branży, świetnie ukazując zwyczajność-niezwyczajność świata przedmieść, a także pomysłową ekstrawagancję w sekwencjach snów. Nieoceniony jest także kompozytor Carter Burwell, działający niezwykle subtelnie i efektywnie – szczególne wrażenie robi scena na dachu, gdzie świetna muzyka i odgłosy z anteny wraz z montażem budują idealną całość.
W obsadzie brakuje znanych twarzy czy wielkich gwiazd i dzięki temu sprawdza się ona znakomicie jako kolektyw. Wybija się znakomity Michael Stuhlbarg, odtwórca roli Larry’ego, który nadaje temu bohaterowi sugestywną wielowymiarowość i nutkę szaleństwa, co zapewnia mu dogodne miejsce w panteonie nieudaczników z filmografii braci Coen. Niezwykle zabawni są również: Richard Kind (jako brat Larry’ego), Fred Melamed (jako Sy Ableman), a także George Wyner w roli jednego z rabinów.
„Poważny człowiek” to kolejna solidna pozycja w dorobku braci. Nie brakuje w niej charakterystycznej ironii i czarnego humoru, dziwacznych postaci i wydarzeń, a także cynicznego światopoglądu. Filozoficzne dylematy natomiast zostawiają widzów z ciekawym materiałem do dyskusji i analiz. Jest to także film osobisty, autorski, zrobiony bez żadnej presji i wątpliwości. Na taką wolność artystyczną mogą pozwolić sobie tylko mistrzowie o znaczącym dorobku, podpisujący swoje najnowsze dzieło: napisane, wyprodukowane i wyreżyserowane przez Joela i Ethana Coenów.
koniec
9 czerwca 2010

Komentarze

11 VI 2010   11:57:06

na forum czytałem, że jeden koleś uznał, że film kończy się właśnie w tym momencie, bo autorom nie starczyło pieniędzy na efekty więc końcówki nie nakręcili.

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Klasyka kina radzieckiego: Nie nadeptuj (przyszłemu) teściowi na odcisk!
Sebastian Chosiński

20 X 2021

Reżyserski dorobek Siergieja Sidieliowa jest nadzwyczaj mizerny: zaledwie cztery filmy pełnometrażowe, w tym tylko trzy zrealizowane samodzielnie. Z tych trzech jeden to inscenizacja opery. A mimo to z dwóch pozostałych autor mógł być dumny. Zwłaszcza z komedii „Ulica pełna niespodzianek”, która w drugiej połowie lat 50. i kolejnych dekadach aż do upadku Związku Radzieckiego cieszyła się statusem kultowej.

więcej »

East Side Story: Miłość i rewolucja na lodzie
Sebastian Chosiński

17 X 2021

Polski dystrybutor nie byłby sobą, gdyby wprowadzając ten film do oferty Netflixa, nie zmienił jego tytułu. Zamiast oryginalnych (w podwójnym tego słowa znaczeniu) „Srebrnych łyżew” mamy komercyjnie brzmiący „Zimowy romans”. I chociaż wszystko – w teorii – się zgadza, to jednak film Michaiła Łokszyna nie zasługuje na to, by postrzegać go jedynie w kategoriach obrazu miłosnego.

więcej »

Klasyka kina radzieckiego: O jeden ząb za daleko
Sebastian Chosiński

13 X 2021

W normalnym kraju człowiek z trzydziestoma trzema zębami wybrałby się do dentysty i poprosił go o usunięcie nadmiarowego trzonowca (kła albo siekacza). W Związku Radzieckim ktoś taki mógł stać się sensacją naukową i celebrytą. Przynajmniej tak to sobie wyobrażał Gieorgij Danielija, który na podstawie tych domysłów zbudował oś fabularną „nienaukowo-fantastycznej” (jak poinformowano w napisach) komedii… „Trzydzieści trzy”.

więcej »

Polecamy

Kevin Smith. Sprzedawcy 2

Do sedna:

Kevin Smith. Sprzedawcy 2
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Jay i Cichy Bob kontratakują
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Dogma
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. W pogoni za Amy
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Szczury z supermarketu
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Sprzedawcy
— Marcin Knyszyński

Richard Kelly. Pułapka
— Marcin Knyszyński

Richard Kelly. Koniec świata
— Marcin Knyszyński

Richard Kelly. Donnie Darko
— Marcin Knyszyński

Alejandro González Iñárritu. Zjawa
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Tegoż twórcy

Esensja ogląda: Listopad 2017 (2)
— Jarosław Loretz, Marcin Mroziuk

Co za dzień! Co za cudowny dzień!
— Piotr Dobry

Oswajanie melancholii
— Grzegorz Fortuna

Tom Chaney musi wisieć
— Konrad Wągrowski

SPF – Subiektywny Przegląd Filmów (1)
— Jakub Gałka

Perfekcyjna niedoskonałość
— Jakub Gałka

Prowincjonalne ciasteczko, czyli bracia Coen trzymają poziom
— Łukasz Kustrzyński

Dużo pod powierzchnią
— Michał Chaciński

Farsa z głową
— Michał Chaciński

Tegoż autora

Dym/nie-dym i polarne niedźwiedzie na tropikalnej wyspie
— Konrad Wągrowski, Jędrzej Burszta, Marcin T.P. Łuczyński, Karol Kućmierz

Próby mistrza Andersona
— Karol Kućmierz

Diagramy ze słomek
— Karol Kućmierz

Mała apokalipsa
— Karol Kućmierz

Porażki i sukcesy A.D. 2011
— Piotr Dobry, Łukasz Gręda, Mateusz Kowalski, Karol Kućmierz, Joanna Pienio, Patrycja Rojek, Konrad Wągrowski, Kamil Witek

Jeden z najbardziej dobrodusznych filmów Coenów, czyli „Prawdziwe męstwo”
— Karol Kućmierz, Konrad Wągrowski

Dostać emocjonalnie w twarz, czyli „Rozstanie”
— Karol Kućmierz, Konrad Wągrowski, Kamil Witek

Romantycznie brutalny, czyli „Drive”
— Piotr Dobry, Łukasz Gręda, Karol Kućmierz, Klara Łabacz, Konrad Wągrowski, Zuzanna Witulska

Wszystkim marzy się koniec świata, czyli „Melancholia”
— Łukasz Gręda, Karol Kućmierz, Klara Łabacz, Patrycja Rojek, Konrad Wągrowski, Zuzanna Witulska

Dzisiaj morderstwo nie znaczy tego co kiedyś, czyli „Szpieg”
— Karol Kućmierz, Klara Łabacz, Konrad Wągrowski, Kamil Witek

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.