Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 7 sierpnia 2020
w Esensji w Esensjopedii

Komiksy

Magazyn CXCVIII

Podręcznik

Kulturowskaz MadBooks Serialomaniak.pl Skapiec.pl

Nowości

komiksowe

więcej »

Zapowiedzi

komiksowe

więcej »

‹Relax #4›

EKSTRAKT:60%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułRelax #4
Data wydania1977
CyklRelax
Gatunekantologia, sensacja, SF
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj wAmazon.co.uk

Czar „Relaksu” #4: Podstępni Niemcy i „komunista” Miluś
[„Relax #4” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
W drugiej połowie lat 70. ubiegłego wieku „Relax” był chyba najbardziej rozchwytywanym czasopismem dla młodzieży. Władze Polski Ludowej postanowiły więc wykorzystać ten fakt i przystąpić do zmasowanej indoktrynacji politycznej młodego pokolenia poprzez komiks. Niestety, czwarty numer magazynu rozpoczyna ten mało chlubny okres w jego dziejach. Na szczęście dla równowagi po raz pierwszy pojawili się w nim także Kajko i Kokosz.

Sebastian Chosiński

Czar „Relaksu” #4: Podstępni Niemcy i „komunista” Miluś
[„Relax #4” - recenzja]

W drugiej połowie lat 70. ubiegłego wieku „Relax” był chyba najbardziej rozchwytywanym czasopismem dla młodzieży. Władze Polski Ludowej postanowiły więc wykorzystać ten fakt i przystąpić do zmasowanej indoktrynacji politycznej młodego pokolenia poprzez komiks. Niestety, czwarty numer magazynu rozpoczyna ten mało chlubny okres w jego dziejach. Na szczęście dla równowagi po raz pierwszy pojawili się w nim także Kajko i Kokosz.

‹Relax #4›

EKSTRAKT:60%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułRelax #4
Data wydania1977
CyklRelax
Gatunekantologia, sensacja, SF
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj wAmazon.co.uk
Po wydaniu trzech numerów „Relax” już na stałe wpisał się w polski rynek wydawniczy, odciskając na nim bardzo wyraźne, bo liczone w dwustu tysiącach egzemplarzy, piętno. Pismo przez cały czas ewoluowało, choć można chyba zaryzykować twierdzenie, że przy czwartym podejściu zaczęło już powoli krzepnąć. Przede wszystkim – po raz pierwszy na stronie tytułowej pojawił się podtytuł „Magazyn Opowieści Rysunkowych”. Zaczęło się też krystalizować w końcu logo, choć po eksperymencie ze statycznym liternictwem, w kolejnym numerze (#5) wydawca wróci do tego bardziej dynamicznego, które zdobiło poprzedni album (#3). Pojawiła się również, stała już od tej pory, rubryka zawierająca listy od czytelników. Nie trzeba, jak sądzę, dodawać, że wszystkie epistoły – w tym i kolejnych numerach – zawierać będą głównie dziękczynne peany pod adresem świeżo powołanej do życia – w ramach Krajowej Agencji Wydawniczej (KAW) – Redakcji Wydawnictw Rysunkowych, której zlecono przygotowywanie kolejnych numerów pisma. Nieodłącznym elementem „Relaksów” stały się także, wypełniające zawsze jedną kolumnę strony, teksty poświęcone szpitalowi Centrum Zdrowia Dziecka, w których na bieżąco informowano o postępach w budowie, a następnie o funkcjonowaniu placówki, zachęcając przy okazji do dokonywania wpłat pieniężnych na jej konto.
Popularność czasopisma nie uszła oczywiście uwadze władz Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR), które postanowiły wykorzystać je do przeprowadzenia dość perfidnej akcji propagandowej. Jej głównym celem było wpojenie polskiej młodzieży obowiązującej w PRL-u już od kilku dekad nowej wykładni historii drugiej wojny światowej i okresu powojennego. Temu służyły właśnie teksty takie, jak „Krajowa Rada Narodowa” (KRN), którego autor (anonimowy zresztą) opisał powstanie – w nocy z 31 grudnia 1943 na 1 stycznia 1944 roku – quasi-parlamentu działającego na obszarach objętych okupacją hitlerowską, a zdominowanego przez komunistyczną Polską Partię Robotniczą, nazywaną tutaj „ośrodkiem najbardziej postępowym”. Cały artykuł jest praktycznie apologią polskich komunistów, którzy jako jedyni prowadzili naród do walki przeciwko Niemcom; o tym, że istniała Armia Krajowa autor się nawet nie zająknął. Kłamstwem o wyjątkowym ciężarze gatunkowym jest również stwierdzenie, jakoby KRN „reprezentował interesy zdecydowanej większości społeczeństwa” – w odróżnieniu od „politycznie odmiennego” rządu emigracyjnego w Londynie. Na zakończenie zafundowano jeszcze czytelnikom gloryfikację sojuszu ze Związkiem Radzieckim. Co idealnie współgrało z ówczesnymi działaniami władz Polski Ludowej. Wystarczy wspomnieć, że zaledwie rok wcześniej – w lutym 1976 – znowelizowano Konstytucję PRL, dodając do niej haniebny wpis o „wiodącej roli PZPR i przyjaźni z ZSRR”. Ten wyjątkowo zakłamany tekst zilustrowano archiwalnymi zdjęciami oraz znakomitymi, niestety, rysunkami Jerzego Wróblewskiego.
Kolejne dwie strony oddano w ręce nestorów polskiej grafiki – profesora Wiktora Zina, który w rubryce „Spojrzenie w przeszłość” zamieścił cztery szkice wykonane piórkiem i węglem (głównie pejzaże), oraz Szymona Kobylińskiego, który po raz drugi przedstawił własną wersję „Historii z uśmiechem”. Tym razem mniej było anegdot (w zasadzie tylko jedna), a więcej informacji na tematy staropolskie (czytelnicy mogli między innymi dowiedzieć się, jak wyglądały i do czego służyły socha, radło, sanie i pieczęć). W „Barwie i broni żołnierza polskiego” Henryk Wielecki (tekst) i Ryszard Morawski (rysunki) tym razem zaprezentowali oficerów piechoty wojsk Księstwa Warszawskiego (woltyżerów, fizylierów i grenadierów). Pierwszym komiksem w czwartym numerze „Relaksu” była historyczna ośmiostronicowa „Zasadzka” autorstwa Leszka Moczulskiego (scenariusz) i Grzegorza Rosińskiego (grafika), w której autorzy kontynuowali przedstawianie najwcześniejszych dziejów państwa polskiego. Po Siemowicie („Poselstwo do Gniezna”), Lestku („Do grodu Kraka”) oraz Siemomyśle („Klęska Wikinga”) nadeszła wreszcie pora na księcia Mieszka! Potomek Piasta-oracza (a nie kołodzieja, jak chciał niewydarzony mistrz Wincenty Kadłubek) podjął właśnie najważniejszą decyzję swojego życia – postanowił ożenić się z księżniczką czeską Dobrawą i przyjąć chrzest, aby już raz na zawsze wytrącić z ręki argument możnowładcom niemieckim, którzy marzyli tylko o tym, aby móc nawrócić nas siłą. W tym celu książęca świta udaje się do naddunajskiej Ratyzbony. Nie w smak to przede wszystkim margrabiemu Hodonowi, który widzi w Mieszku swego osobistego wroga.
kliknij aby powiększyć
kliknij aby powiększyć
Podstępni Niemcy szykują więc po drodze zasadzkę, mając nadzieję, że syn Siemomysła wpadnie w nią i postrada życie, co otworzy im drogę nad Wartę i Wisłę. Na szczęście u boku księcia jest wierny brat Czcibor, który – jak wiemy z lekcji historii (vide bitwa pod Cedynią) – miał łeb na karku i słynął z odważnych pomysłów. Patrząc z perspektywy czasu, głównym problemem „Zasadzki” jest błędne założenie, jakie przyjął scenarzysta – że Mieszko wybrał się na chrzest do Ratyzbony. Dzisiaj mediewiści nie mają już bowiem wątpliwości, że akt ten miał miejsce w Polsce; spierają się tylko o to, gdzie uroczystość się odbyła – w Poznaniu, Gnieźnie, a może na Ostrowie Lednickim? Od strony graficznej opowieść prezentuje się bardzo przyzwoicie, a gdyby polska poligrafia stała w tamtym czasie na wyższym poziomie – mogłoby być wręcz znakomicie. Co ciekawe, tworząc postać księcia Mieszka, Rosiński żywcem przerysował go z obrazu Jana Matejki. Po sporej porcji historii (tej dawnej i najnowszej) nadeszła wreszcie pora na odrobinę uśmiechu. Zapewnić miały go historyjki Janusza Christy. Niektórych czytelników zapewne bardzo ucieszył fakt, że na łamy „Relaksu” powróciły dwuszpaltowe „Bajki dla dorosłych”. Tym razem otrzymaliśmy dowcipną przypowieść o niespełnionej miłości, w której główne role autor powierzył młodemu rycerzowi, złemu czarownikowi Ipedrusowi oraz więzionej przez niego w zamkowej wieży cud-dziewicy Ledzie. Intrygującym eksperymentem była natomiast czterostronicowa seria poświęcona „Dżdżownicy” – autentycznie zabawna, choć może nie zawsze społecznie poprawna.
kliknij aby powiększyć
kliknij aby powiększyć
Największą radość czytelnikom i wielbicielom Christy sprawiło jednak pojawienie się trzech pierwszych plansz nowej odsłony „Kajka i Kokosza” – bohaterów doskonale już znanych z łamów „Wieczoru Wybrzeża”, „Expressu Ilustrowanego” czy „Świata Młodych”. W „Relaksie” zaczęto publikowanie historii, która w wydaniu albumowym pojawi się dopiero sześć lat później (w 1983 roku) pod tytułem „Zamach na Milusia”. Do znanych już wcześniej postaci serii – oprócz tytułowych warto wymienić hipochondrycznego kasztelana Mirmiła i jego słusznych rozmiarów małżonkę Lubawę – dołączył teraz smok Miluś. Nie trzeba chyba dodawać, że jego pojawienie się – i to jeszcze przed wykluciem z jaja – wywołuje w grodzie ogromne zamieszanie. Sporym zaskoczeniem może być natomiast fakt, że ten najbardziej znany i popularny, obok Smoka Wawelskiego, polski jaszczur na pierwszym kadrze, w którym go pokazano, ma kolor nie zielony, ale… czerwony! Co, jak udało nam się dowiedzieć, mogło wynikać z tego, że za kolorystykę „relaksowych” odcinków „Kajka i Kokosza” prawdopodobnie nie odpowiadał sam autor.
kliknij aby powiększyć
kliknij aby powiększyć
Komiksową część czwartego numeru „Relaksu” dopełnia czterostronicowa „Tajemnica głębin” napisana przez Henryka Kurtę, a zilustrowana przez Jerzego Wróblewskiego. Jej bohaterem jest młody lekkoatleta Janek, który po powrocie z wakacji nad Zalewem Wiślanym zaczyna cierpieć na dość dziwne dolegliwości. Zdaniem badającego go lekarza mogą to być skutki choroby popromiennej. Wyjaśnienie zagadki, dodajmy – nieco fantastyczne, wiedzie w odległą wojenną przeszłość.
kliknij aby powiększyć
kliknij aby powiększyć
„Tajemnica głębin” jest komiksem zdecydowanie przegadanym (zwłaszcza dwie pierwsze plansze, na których dominują, zamiast rysunków, „dymki” z dialogami); na pewno pomogłoby mu wpuszczenie do całej historii trochę powietrza i rozwinięcie jej do sześciu, a może nawet ośmiu plansz. Na dodatek przekonuje również, jak trudno jest grafikowi zerwać ze schematem – lekarz wygląda bowiem jak, wypisz wymaluj, kapitan Żbik, którego Wróblewski rysował już od czterech lat (i rysować będzie jeszcze przez pięć następnych). Walor edukacyjny miał natomiast – choć czy zainteresować mógł młodzież, to już zupełnie inna sprawa – ilustrowany dziesięcioma niepodpisanymi szkicami krótki tekst o staropolskich zwyczajach noworocznych i zabawach zapustnych. Z kolei godnym pochwały pomysłem był na pewno konkurs dla czytelników. Na ostatniej stronie magazynu wydrukowano pięć satyrycznych rysunków – tyle że z pustymi „dymkami”. Redakcja poprosiła o wymyślenie najzabawniejszych i najbardziej pasujących do przedstawionej sytuacji tekstów. Nagrodami miały być zestawy książek opublikowanych przez KAW.
koniec
9 lipca 2011

Komentarze

23 VIII 2011   23:55:46

Autorze pisz o komiksach, z historią lepiej dej se luz. Bo Kadłubek wcale nie nazywa Piasta Kołodziejem, a historycy wcale nie są zgodni, że chrzest Mieszka miał miejsce w Polsce...

24 VIII 2011   10:08:57

Warto znać najnowsze opracowania mediewistów i warto czytać źródła. Naprawdę.

30 X 2019   11:49:28

Odnośnie czwartej planszy powyżej, to jakoś nigdy nie mogłem dokładnie załapać o co chodzi na dwóch ostatnich kadrach - czy to coś co trzyma ten chłopak to strzeliło czymś i strąciło ptaka? Jeśli tak to chyba był to raczej jakiś promień/promieniowanie a nie pocisk bo trzymający tę tubę chyba w ogóle się nie zorientował, że coś się stało...

30 X 2019   13:58:30

Jak się przyglądam tej planszy to widzę to tak - wydobyli tajemnicze urządzenie, zmontowali je, teraz obracają w rękach, zastanawiając się co to i do czego służy,chłopak jest zajęty kręceniem pokrętłami, reszta patrzy mu na ręce, nbikt nie patrzy na sprzęt i obaj nie zauważają, że to chyba rodzaj broni, która właśnie wystrzeliła. Ale czym, to faktycznie trudno powiedzieć. Odrzutu najwyraźniej nie było, ani dźwięku.

31 X 2019   08:11:07

W ostatnim kadrze "słychać" rozmowę odchodzących postaci i pada tam sformułowanie "promień śmierci".

04 XI 2019   01:00:55

>a nie kołodzieja, jak chciał niewydarzony mistrz Wincenty Kadłubek<

Nie, u Kadłubka Piast jest ubogim chłopem. Bartnikiem (!) lub kołodziejem zrobił go dopiero Marcin Bielski w XVI wieku.

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Czarująca feeria
Paweł Ciołkiewicz

7 VIII 2020

„Wika i gniew Oberona” jest pełną przepychu wizualną orgią barw, zdobień i efektów specjalnych. Rysunki w tym komiksie są niesamowite, olśniewające, przepiękne… Namalowane z niebywałym rozmachem plansze po prostu zapierają dech w piersiach i sprawiają, że trudno oderwać się od lektury. A mówiąc dokładniej, od podziwiania obrazów.

więcej »

Druuna zalicza zjazd
Tomasz Nowak

6 VIII 2020

„Druuna” w trzeciej zbiorczej odsłonie prezentuje coraz większe wyczerpanie materiału. Jednak o ile Serpieriemu zaczynało może brakować pomysłów na fabułę, to w graficznym mistrzostwie, w kreowaniu niewyobrażalnych światów pozostaje niezmordowany.

więcej »

Witajcie w Blackwood College
Paweł Ciołkiewicz

5 VIII 2020

„Blackwood” warto wpisać sobie na wakacyjną listę lektur. Mrok, tajemnica, nieszczęśliwa miłość, magia i dziwne stwory zapewniają emocje czwórce bohaterów, a czytelnikom gwarantują solidną porcję rozrywki. Ciesząca się złą sławą szkoła magii umiejscowiona w upiornej i owianej aurą tajemnicy okolicy zaprasza w swe niegościnne progi.

więcej »

Polecamy

Kilka słów na pożegnanie

Pilot śmigłowca:

Kilka słów na pożegnanie
— Marcin Osuch

Szczęśliwy finał
— Marcin Osuch

Trochę jak Blueberry
— Marcin Osuch

Nasz polski superman
— Marcin Osuch

Pilot punktuje, „Pilot” dołuje
— Marcin Osuch

W końcu to komiks
— Marcin Osuch

Pożegnanie z Rosińskim
— Marcin Osuch

Rozkaz to rozkaz
— Marcin Osuch

Kapitan zmienia trasę
— Marcin Osuch

Latający dyliżans
— Marcin Osuch

Zobacz też

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.