Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 27 listopada 2021
w Esensji w Esensjopedii

Komiksy

Magazyn CCXI

Podręcznik

Kulturowskaz MadBooks Serialomaniak.pl Skapiec.pl

Nowości

komiksowe

więcej »

Zapowiedzi

komiksowe

więcej »

Bernardi Odyr, George Orwell
‹Folwark zwierzęcy. Powieść graficzna›

EKSTRAKT:90%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułFolwark zwierzęcy. Powieść graficzna
Tytuł oryginalnyAnimal Farm
Scenariusz
Data wydania27 maja 2020
RysunkiBernardi Odyr
PrzekładMałgorzata Kaczarowska
Wydawca Jaguar
ISBN978-83-7686-869-1
Format176s. 200×255mm
Cena54,90
Gatunekobyczajowy
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj wAmazon.co.uk
Wyszukaj / Kup

Równe, równiejsze… zarżnięte
[Bernardi Odyr, George Orwell „Folwark zwierzęcy. Powieść graficzna” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
To trochę zaskakujące, że za komiksową adaptację słynnej powieści George’a Orwella zabrał się artysta rodem z… Brazylii. Jakby nie było, „Folwark zwierzęcy” zrodził się przecież z doświadczeń stricte europejskich, chociaż wymowa literackiego pierwowzoru jest jak najbardziej uniwersalna.

Sebastian Chosiński

Równe, równiejsze… zarżnięte
[Bernardi Odyr, George Orwell „Folwark zwierzęcy. Powieść graficzna” - recenzja]

To trochę zaskakujące, że za komiksową adaptację słynnej powieści George’a Orwella zabrał się artysta rodem z… Brazylii. Jakby nie było, „Folwark zwierzęcy” zrodził się przecież z doświadczeń stricte europejskich, chociaż wymowa literackiego pierwowzoru jest jak najbardziej uniwersalna.

Bernardi Odyr, George Orwell
‹Folwark zwierzęcy. Powieść graficzna›

EKSTRAKT:90%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułFolwark zwierzęcy. Powieść graficzna
Tytuł oryginalnyAnimal Farm
Scenariusz
Data wydania27 maja 2020
RysunkiBernardi Odyr
PrzekładMałgorzata Kaczarowska
Wydawca Jaguar
ISBN978-83-7686-869-1
Format176s. 200×255mm
Cena54,90
Gatunekobyczajowy
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj wAmazon.co.uk
Wyszukaj / Kup
Mówiąc w największym skrócie: George Orwell (a właściwie Eric Blair) wybrał się do Hiszpanii, aby walczyć przeciwko generałowi Franco, będąc zagorzałym marksistą i anarchistą; wrócił stamtąd natomiast po kilkunastu miesiącach jako zagorzały antykomunista i antystalinowiec. Czemu następnie dał wyraz w swoich dwóch ostatnich powieściach: „Folwarku zwierzęcym” (1945) oraz „Roku 1984” (1949). Chociaż obie dotykają tego samego tematu – systemu totalitarnego w wydaniu sowieckim – znacząco różnią się formą i stylistyką. Ta druga to ujęta w kostium fantastycznonaukowy dystopia, pierwsza zaś – pesymistyczna filozoficzna bajka uszyta na wzór wolterowski. W krajach demokracji ludowej obie, czemu nie sposób się dziwić, były zakazane.
W czasach gdy twórcy komiksowi nadzwyczaj chętnie sięgają po adaptacje wielkiej literatury, czymś najzupełniej naturalnym wydaje się fakt, że znalazł się rysownik i scenarzysta zainteresowany przeniesieniem na język grafiki książek Orwella. Że w pierwszej kolejności sięgnął on po „Folwark zwierzęcy” – jest tym bardziej oczywiste i zrozumiałe. Ale że autor ten pochodzić będzie z dalekiej Brazylii – przyznacie, nieco zaskakuje. Można by tego oczekiwać przede wszystkim po Brytyjczyku (czy szerzej: Anglosasie), po Francuzie, po Włochu, ba! nawet Hiszpanie – taką opcję dałoby się łatwo wytłumaczyć. Ale Brazylijczyk, którego przodkowie nigdy nie zaznali „wspaniałości” komunizmu? Dla którego Józef Stalin to postać z odległej przeszłości? Świadczy to głównie o tym, jak wielką siłę rażenia wciąż posiada „Folwark zwierzęcy” i jak uniwersalnym jest dziełem. A w mniej optymistycznym założeniu – jak aktualne są podejmowane przez Orwella problemy.
Owszem, Brazylia nie doświadczyła okrucieństw totalitaryzmów sowieckiego bądź nazistowskiego, ale w swojej dwudziestowiecznej historii bywała rządzona przez dyktatorów, którym bliskie były idee faszystowskie, jak chociażby prezydent Getúlio Dornelles Vargas (sprawujący władzę w latach 1930-1945 i 1951-1954) czy – po puczu wojskowym przeprowadzonym w 1964 roku – marszałek Humberto Branco i jego następcy (dzierżący ster rządów do połowy lat 80. XX wieku). Urodzony w 1967 roku w położonym na południu kraju Pelotas rysownik i scenarzysta Bernardi Odyr jako nastolatek doświadczył więc dyktatury, choć należy uczciwie przyznać, że był to już jej okres schyłkowy, charakteryzujący się stopniową liberalizacją życia politycznego w kraju. Dzięki temu potrafił jednak bezbłędnie odczytać ukryte w dziele Orwella aluzje, a w konsekwencji – w perfekcyjny sposób przedstawić je w formie rysunkowej.
Od początku swojej komiksowej kariery Odyr skupia się na tworzeniu ambitnych powieści graficznych. Uznanie przyniosły mu „Copacabana” (2009) ze scenariuszem Césara Lobo oraz „Guadelupe” (2012), której fabuła wyszła spod ręki brazylijskiej poetki i tłumaczki Angéliki Freitas. Premiera „Folwarku zwierzęcego” miała miejsce dwa lata temu. Zwrócić należy jednak uwagę na to, że w brazylijskim oryginale tytuł jest nieco inny – „A Revolução dos Bichos”, co można przetłumaczyć jako „Rewolucja zwierzęca”. Dlaczego Odyr zdecydował się uwypuklić ten akurat aspekt powieści? Być może wyjaśnienia należy szukać właśnie we wstrząsanej zamachami stanu przeszłości jego ojczyzny… A może w ten sposób chciał też przestrzec swoich rodaków przed ewentualnością kolejnego puczu, jakże realnego w państwie, które od lat boryka się z poważnymi kryzysami politycznym i ekonomicznym…
Od współczesności przejdźmy jednak do przeszłości, bo przecież „Folwark zwierzęcy”, jakkolwiek aktualnie dałoby się go również dzisiaj odczytać, nawiązuje mimo wszystko do wydarzeń sprzed wielu dekad. Z wyjątkiem zakończenia, Odyr dokonał bardzo wiernej adaptacji powieści, nie pomijając żadnego z istotnych motywów czy bohaterów. Zaczyna się więc od jak najbardziej usprawiedliwionego buntu przeciwko panu Jonesowi, właścicielowi podupadającego folwarku, przejawiającemu podsycaną alkoholem skłonność do przemocy. Za sprawą starego knura Majora źle traktowane zwierzęta zaczynają organizować opór, a jego młodzi następcy – ideowy Snowball i cyniczny Napoleon – doprowadzają do otwartego buntu przeciwko człowiekowi. Ostatecznie przeganiają go i wprowadzają własne porządki, które zostają ujęte w ramach nowej ideologii – „animalizmu”. Jedno z jego przykazań – ostatnie, ale, zadawałoby się, najważniejsze – mówi, że „wszystkie zwierzęta są równe”.
Ten niecodzienny zamach stanu wywołuje szok i rosnącą wściekłość wśród właścicieli okolicznych farm, którzy boją się, że „animalizm” może okazać się zaraźliwy. W efekcie z czasem folwark staje się oblężoną twierdzą, a przynajmniej takie wrażenie chcą wywrzeć na pozostałych zwierzętach najmądrzejsze spośród nich świnie. Tym sposobem mogą bowiem usprawiedliwiać coraz częstsze naginanie praw i ograniczanie swobód, jak również przyznawanie sobie większych prerogatyw. Niemal niepostrzeżenie demokracja przeistacza się w totalną dyktaturę, a rewolucja zaczyna zjadać własne dzieci. Orwell ujął tę ponurą wizję w formę bajkowej alegorii, ale z tego powodu nie straciła ona nic a nic na ostrości. Podobnie jest z komiksem Odyra. A można pokusić się nawet o stwierdzenie, że w wersji graficznej to, co najbardziej przerażające, stało się jeszcze wyrazistsze. I dojmujące.
„Folwark zwierzęcy” to pierwsza wielobarwna powieść graficzna Brazylijczyka. Trzeba przyznać, że wprowadzenie tej innowacji było nadzwyczaj trafną decyzją. Kolorystyka w istotny sposób podkreśla bowiem pesymistyczny nastrój opowieści i idealnie dopełnia malarskość kadrów, nierzadko nawiązujących stylistycznie do dzieł francuskich impresjonistów. Zaskakujące jest również to, jak perfekcyjnie udało się Odyrowi oddać mimikę zwierząt. Patrząc na nie, z miejsca jesteśmy w stanie odczytać charakter czy intencje danego bohatera; widzimy malujące się na jego twarzy (sic!) bądź w oczach strach i przebiegłość, zwątpienie i odwagę, radość i zdegustowanie. Wpisuje się to w ostatnie, jakże – pod każdym względem – symboliczne, zdanie, jakie pada w komiksie: „Zwierzęta stojące na zewnątrz patrzyły od świni do człowieka i od człowieka do świni, ale nie potrafiły już powiedzieć, kto jest kim”. Historia zatoczyła koło – dobrymi chęciami po raz kolejny wybrukowano Piekło.
koniec
24 lipca 2020

Komentarze

26 VII 2020   23:49:24

Warto dodać, że Orwell jako antykomunista pozostał ideowym lewicowcem

"Folwark zwierzęcy" nie opisuje totalitaryzmu jako takiego, tylko właśnie komunizm. Np. pierwowzorem Snowballa jest Lew Trocki, który szukał schronienia w Meksyku, gdzie posłaniec Stalina rozwalił mu głowę czekanem. Fakt, z Brazylii do Meksyku kawał drogi, ale tak czy siak mówimy o rejonie świata gdzie czci się Che Guevarę, gdzie ZSRR instalował ogniska rewolucji i gdzie wciąż działają komunistyczne partyzantki.

AFAIK w Brazylii rewolucyjna guerilla nie odegrała tak dużej roli jak w hiszpańskojęzycznej Ameryce, ale w sąsiednich krajach mieliśmy regularną rewolucję. W Peru komunistyczny Świetlisty Szlak czy FARC w Kolumbii namieszały bardzo, bardzo mocno. Nie wspominając tego co teraz dzieje się w Wenezueli.

Doświadczenie "Folwarku zwierzęcego" nie jest zatem doświadczeniem stricte europejskim.

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Krótko o komiksach: Pod ochroną kruka
Agnieszka ‘Achika’ Szady

26 XI 2021

Magia voodoo, zdolności paranormalne oraz typowe problemy amerykańskiej młodzieży w sympatycznym komiksie dla małych i dużych (ale najlepiej średnich). „Raven” (czyli „Kruk”) to komiks z serii „Młodzi Tytani”, której bohaterami są licealiści obdarzeni jakimś rodzajem supermocy.

więcej »

Przyjaciele
Paweł Ciołkiewicz

25 XI 2021

„Popioły” to drugi po „Murderabiliach” komiks Alvaro Ortiza wydany przez Timofa. I znów dostajemy opowieść, która zaczyna się dość niepozornie, a po chwili nie jesteśmy w stanie oderwać się od lektury. Tym razem jednak nie ma tu szalonych kolekcjonerów tylko grupka zwykłych przyjaciół, która wyrusza w dość nietypową wyprawę.

więcej »

Oto ciała ich
Marcin Knyszyński

24 XI 2021

„Znajdujemy ich, gdy są już martwi” – dość oryginalny tytuł, prawda? Równie oryginalny jest sam koncept, czyli kosmiczne żniwa na ciałach martwych bogów. Al Ewing, twórca znakomitego „Nieśmiertelnego Hulka”, tym razem proponuje science fiction, które czerpie co prawda z dorobku Jacka Kirby’ego ale ostatecznie i tak idzie własną drogą.

więcej »

Polecamy

Łatwe trudnego początki

Polscy podróżnicy:

Łatwe trudnego początki
— Marcin Osuch

Kumpel Mickiewicza
— Marcin Osuch

Prototyp Zagłoby
— Marcin Osuch

Wspomnienia jak żyła złota
— Marcin Osuch

Być jak Kmicic
— Marcin Osuch

Zobacz też

Inne recenzje

Toćka w toćkę, towarzyszu
— Dagmara Trembicka-Brzozowska

Tegoż autora

Poobiednie lenistwo
— Sebastian Chosiński

Śpij, kochanie, po słonecznej stronie ulicy
— Sebastian Chosiński

Ballady i impro-romanse
— Sebastian Chosiński

Puma skacząca do gardeł wampirów
— Sebastian Chosiński

Mroczna zatoka
— Sebastian Chosiński

Zdradzona i porzucona
— Sebastian Chosiński

Znaki na niebie i ziemi
— Sebastian Chosiński

Noir w kolorze… żółtym
— Sebastian Chosiński

Miłość w cieniu katastrofy
— Sebastian Chosiński

Na Dzikim Zachodzie i w kraju Łokietka
— Sebastian Chosiński

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.