Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 28 października 2021
w Esensji w Esensjopedii

Alistair MacLean

ImięAlistair
NazwiskoMacLean

Literatura sensacyjna: Przepis na sukces Alistaira MacLeana

Esensja.pl
Esensja.pl
Konrad Wągrowski
« 1 2 3

Konrad Wągrowski

Literatura sensacyjna: Przepis na sukces Alistaira MacLeana

Moja dziesiątka
Udało mi się poznać wszystkie powieści MacLeana. w związku z czym moje opinie są zróżnicowane – od zachwytu do rozczarowania. Stwierdzam więc, że warto przedstawić te – moim zdaniem najlepsze. Zebrałem je w moją ulubiona dziesiątkę:
„H.M.S. »Ulisses«”
„H.M.S. »Ulisses«”
1. „H.M.S. »Ulisses«”
Pierwsza, najlepsza, najbardziej epicka i dramatyczna powieść Alistaira MacLeana. Jest to relacja z tragicznego rejsu arktycznego konwoju do Rosji w czasie drugiej wojny światowej. Jest ona tym bardziej prawdziwa, że oparta na osobistych doświadczeniach autora. W przeciwieństwie do innych powieści, tutaj nie ma mocno wyróżnionego głównego bohatera – tu jest to bohater zbiorowy, cała załoga krążownika H.M.S. „Ulisses”. Autor umiejętnie wprowadza nas w nastrój rejsu, pozwala poznać i polubić występujące tu postacie, by nie dać czytelnikowi wytchnienia w całej drugiej części powieści – czujemy wręcz mróz, płaczemy za poległymi, boimy się niemieckich okrętów podwodnych i samolotów, przeklinamy Admiralicję, trzymamy kciuki za dzielnym okrętem. Jedyna powieść MacLeana, która była pisana sercem, nie tylko umysłem. Stanowczo „H.M.S. »Ulisses«” wymaga osobnego artykułu – postaramy się go przedstawić na łamach „Esensji”.
„Działa Nawarony”
„Działa Nawarony”
2. „Działa Nawarony”
W „Działach Nawarony” mamy chyba najlepszą, najbardziej precyzyjną fabułę, mistrzowsko poprowadzoną, logiczną i zwartą. Zwraca też uwagę perfekcja w przedstawieniu bohaterów – każdy jest scharakteryzowany tylko kilkunastoma zdaniami, a wydaje się, że wiemy o nich wszystko. Jak w dobrym filmie – dowiadujemy się kolejnych faktów, bez przerywania akcji, bez łopatologicznego wyjaśniania, wszystko jest misternie wplecione w fabułę. A poza tym temat – straceńcza misja komandosów przenikających do bazy wroga – czy może być coś bardziej wciągającego? O „Działach Nawarony” napiszemy szerzej już w następnym numerze „Esensji”.
„Złote rendez-vous”
„Złote rendez-vous”
3. „Złote rendez-vous”
Ten sensacyjny thriller, którego akcja toczy się na pokładzie statku pasażerskiego opanowanego przez terrorystów. To także najlepsze połączenie tego, co decydowało o jakości prozy MacLeana – suspensu, akcji, humoru i wątku romansowego. Czytelnik jest zaintrygowany już od pierwszych scen, a później może liczyć na taką ilość zaskakujących zwrotów akcji, że satysfakcja gwarantowana. I jeszcze piękna i bogata Susan Beresford – najciekawsza chyba kobieca postać w powieściach mistrza sensacji.
„Noc bez brzasku”
„Noc bez brzasku”
4. „Noc bez brzasku”
Nietypowa nieco powieść, oparta na znanym pomyśle o odciętej od świata grupy, w której jest morderca. Nie ma tu humoru, tekst jest napisany na poważnie, celem czytelnika są próby odgadnięcia, kto stoi za katastrofą samolotu na Grenlandii i kto zagraża ocalonym. I muszę przyznać, że choć w trakcie lektury podejrzewamy kolejno wszystkich i tak rozstrzygnięcie jest zaskakujące.
„Czterdzieści osiem godzin”
„Czterdzieści osiem godzin”
5. „Czterdzieści osiem godzin”
Tu właśnie objawia się bohater macleanowski w pełnej krasie – mężczyzna zmęczony, nieco zgorzkniały, nie pierwszej już młodości, ale odważny i gotowy wypełnić swe zadanie za wszelką cenę – tak właśnie jest agent Philip Calvert. Jak można mu nie kibicować? To też chyba jedyna powieść, której akcja toczy się w rodzinnych okolicach Alistaira – w północnej Szkocji.
„Tylko dla orłów”
„Tylko dla orłów”
6. „Tylko dla orłów”
Powieść o najbardziej chyba nieprawdopodobnej fabule w całej twórczości MacLeana, ale jeśli się to zaakceptuje, to otrzymamy szereg doskonałych scen ze słynną walką na dachu kolejki linowej i zestaw zaskoczeń i zwrotów akcji – zwłaszcza podczas obiadu w Schloss Adler, kiedy to sytuacja zmienia się co kilkanaście chwil.
„Siła strachu”
„Siła strachu”
7. „Siła strachu”
Zaskakująca zmiana tożsamości bohatera, najbardziej bezwzględny wróg, i smutek przebijający z zakończenia to największe zalety „Siły strachu”. Nie mogę się oprzeć, aby nie zacytować najbardziej poruszającego fragmentu: „X 13. Przypuszczam, że odtąd pozostanie na zawsze cząstką mojego ja. (…) Na dobre i na złe, będzie zawsze cząstką mojego ja. Na złe, pomyślałem, na pewno na złe. Teraz już wszystko przeminęło, wszystko się skończyło, została pustka, bez żadnego znaczenia, ale niestety, tylko tyle zostało.”
„Lalka na łańcuchu”
„Lalka na łańcuchu”
8. „Lalka na łańcuchu”
„Lalka na łańcuchu” opowieść o śledztwie na ulicach Amsterdamu w sprawie związanej z przemytem narkotyków, jest chyba najbliższa kryminałowi z wszystkich książek MacLeana. Jest także opowieścią najbardziej drastyczną, śmierć nie oszczędza nawet tych, co o których los czuliśmy się spokojni. I może dlatego trafia ona do mojej pierwszej dziesiątki, choć należy zauważyć, że nie można też nic zarzucić akcji i napięciu, będących tradycyjnie w tym okresie twórczości Szkota na wysokim poziomie.
„Mroczny Krzyżowiec”
„Mroczny Krzyżowiec”
9. „Mroczny Krzyżowiec”
„Mroczny Krzyżowiec”, którego akcja nietypowo zostaje umieszczona w tropikach, zaskakuje swym zakończeniem, które zdecydowanie wyróżnia go spośród innych powieści MacLeana. Nietypowy jest też geopolityczny wątek książki, w odróżnieniu od raczej kameralnych historii obecnych w innych powieściach.
„Złote wrota”
„Złote wrota”
10. „Złote wrota”
Najlepsza spośród późniejszych powieści MacLeana. O jej powodzeniu decyduje jedność czasu i miejsca akcji, którym jest most Golden Gate w San Francisco, a także nietypowa jak na MacLeana postać głównego przestępcy, Bransona, który jest tak sympatyczny, że w pewnym momencie zaczynamy życzyć mu powodzenia…
Wszystkim, którzy chcieliby zapoznać się z dorobkiem Alistaira MacLeana ten zestaw mogę ze spokojnym sumieniem polecić. Miłośnik literackiej sensacji nie będzie rozczarowany, a te książki pozwalają poznać przekrój przez styl szkockiego pisarza, w jego najlepszych dokonaniach. Dla tych, którzy będą chcieli lekturę kontynuować, przedstawiam listę rezerwową: „Ostatnia granica”, „Szatański wirus”, „Stacja arktyczna Zebra”, „Jedynym wyjściem jest śmierć”, „Athabasca”, „Komandosi z Nawarony”, „Wyspa Niedźwiedzia”. Wystrzegać się należy „Partyzantów”, „Rzeki śmierci”, „Santorynu” i powieści ‘na podstawie scenariuszy i w oparciu o konspekty’. Życzę więc chętnym miłej lektury i cieszę się, że miałem możliwość podzielić się z Wami moimi przemyśleniami i spostrzeżeniami.
Bibliografia
Oprócz książek biograficznych, w Polsce wydano wszystkie powieści Alistaira MacLeana, przedstawiam więc ich polskie tytuły. W niektórych przypadkach tytuł występował w więcej niż jednej wersji, tam przedstawiam tą bardziej rozpowszechnioną. Pominąłem powieści Johna Denisa, Alastaira MacNeilla i Simona Gandolfiego.
  • „H.M.S. »Ulisses«” (H.M.S. Ulysses), 1955
  • „Działa Nawarony” (The Guns of Navarone), 1957
  • „Na południe od Jawy” (South by Java Head), 1957
  • „Ostatnia granica” (The Last Frontier), 1959
  • „Noc bez brzasku” (Night without End), 1960 – Loputon yö
  • „Siła strachu” (Fear Is the Key), 1961
  • „Mroczny Krzyżowiec” (The Dark Crusader), 1961 (jako Ian Stuart)
  • „All About Lawrence of Arabia", 1962
  • „Złote rendez-vous” (The Golden Rendezvous), 1962
  • „Szatański wirus” (The Satan Bug), 1962 (jako Ian Stuart)
  • „Stacja arktyczna Zebra” (Ice Station Zebra), 1963
  • „Czterdzieści osiem godzin” (When Eight Bells Toll), 1966
  • „Tylko dla orłów” (Where Eagles Dare), 1967
  • „Komandosi z Nawarony” (Force 10 from Navarone), 1968
  • „Lalka na łańcuchu” (Puppet on a Chain), 1969
  • „Tabor do Vaccares” (Caravan to Vaccares), 1970
  • „Wyspa Niedźwiedzia” (Bear Island), 1971
  • „Captain Cook”, 1972
  • „Jedynym wyjściem jest śmierć” (The Way to Dusty Death), 1973
  • „Przełęcz Złamanego Serca” (Breakheart Pass), 1974
  • „Cyrk” (Circus), 1975
  • „Złote wrota” (The Golden Gate), 1976
  • „Wiedźma morska” (Seawitch), 1977
  • „Żegnaj Kalifornio” (Goodbye California), 1978
  • „Athabasca”, 1980
  • „Wieża zakładników” (Hostage Tower), 1980 – scenariusz telewizyjny, nowelizacji dokonał John Denis w 1985
  • „Rzeka śmierci” (River of Death), 1981
  • „Partyzanci” (Partisans), 1982
  • „Śluza” (Floodgate), 1983
  • „San Andreas”, 1984
  • „Samotne morze” (The Lonely Sea), 1985 – zbiór opowiadań
  • „Santoryn” (Santorini), 1986
Filmografia
  • „Działa Nawarony” 1959, reż. J. Lee Thompson, wyst. Gregory Peck, David Niven, Anthony Quinn, Anthony Quayle
  • „The Secret Ways” (na podstawie „Ostatniej granicy”), 1961, reż. Phil Karlson, wyst. Richard Widmark, Sonja Zieman
  • „Szatański wirus”, 1964, reż. John Sturges, scen. James Clavell, wyst. George Maharis, Richard Basehart, Anne Francis
  • „Stacja arktyczna Zebra”, 1968, reż. John Sturges, wyst. Rock Hudson, Patrick McGoohan, Ernest Borgnine, Jim Brown
  • „Tylko dla orłów”, 1969, reż. Brian G. Hutton, wyst. , Richard Burton, Clint Eastwood
  • „Lalka na łańcuchu”, 1971, reż. Geoffey Reeve, wyst. Sven Bertil Taube, Barbara Parkins
  • „48 godzin”, 1971, reż. Etienne Perier, wyst. Anthony Hopkins, Robert Morley, Jack Hawkins, Nathalie Delon
  • „Siła strachu”, 1972, reż. Michael Tuchner, wyst. Suzy Kendall, Barry Newman, Ben Kingsley
  • „Tabor do Vaccares”, 1974, reż. Geoffey Reeve, wyst. David Birney, Charlotte Rampling, Michael Lonsdale
  • „Przełęcz Złamanego Serca”, 1975, reż. Tom Gries, wyst. Charles Bronson, Ben Johnson, Richard Crenna, Jill Ireland
  • „Złote rendez-vous”, 1977, reż. Ashley Lazarus, wyst. Richard Harris, Ann Turkel, David Janssen, Burgess Meredith
  • „Komandosi z Nawarony”, 1978, reż. Guy Hamilton, wyst. Robin Shaw, Edward Fox, Harrison Ford
  • „Wyspa Niedźwiedzia”, 1980, reż. Don Sharp, wyst. Vanessa Redgrave, Donald Sutherland, Richard Widmark
  • „Rzeka śmierci”, 1990, reż. Steve Carver, wyst. Michael Dudikoff, Donald Pleasence
  • „Jedynym wyjściem jest śmierć”, 1995, reż. Geoffrey Reeve, wyst. Simon MacCorkindale, Linda Hamilton
koniec
« 1 2 3
1 lipca 2002
Dla zainteresowanych – nie wydane w Polce biografie pisarza:
Robert A. Lee „Alistair MacLean” (1976)
Jack Webster „Alistair MacLean” (1991)

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Stulecie Stanisława Lema: Przeciętniak w swym zawodzie
Agnieszka Hałas, Adam Kordaś, Marcin Mroziuk, Beatrycze Nowicka, Marcin Osuch, Agnieszka ‘Achika’ Szady, Konrad Wągrowski

27 X 2021

Everyman, księgowy, PRL-owski inżynier czy może najbardziej nijaka postać polskiej fantastyki? Redakcja Esensji dyskutuje dziś na temat „Opowieści o pilocie Pirxie” Stanisława Lema.

więcej »

Wyimki z filozofii: Słowa Petrycego
Mieszko B. Wandowicz

24 X 2021

„Etyka nikomachejska” Arystotelesa jest dla wielu najważniejszym starożytnym dziełem dotyczącym tego, jak żyć dobrze. Jak, stając się dzięki temu człowiekiem szczęśliwszym, wypracowywać i szlifować swoje cnoty. (Jeszcze niedawno ten ostatni wyraz przywoływał sporo więcej skojarzeń niż dzisiaj, co w filozofii nadal często obowiązuje — niechby co niektórzy niezbyt mądrzy urzędnicy starali się to zepsuć). Nie o niej jednak będzie mowa.

więcej »

Stulecie Stanisława Lema: Jam jest robot hartowany, zdalnie prądem sterowany!
Miłosz Cybowski, Adam Kordaś, Marcin Mroziuk, Marcin Osuch, Agnieszka ‘Achika’ Szady, Konrad Wągrowski

18 X 2021

Pyszna uczta czytelnicza, genialne pomysły, kultowe cytaty, ale też dzieła… które w kanonie lektur szkolnych wiele osób zniechęcały do fantastyki. Redakcja Esensji rozmawia o „Bajkach robotów” i „Cyberiadzie” Stanisława Lema.

więcej »

Polecamy

Lem w komiksie

Stulecie Stanisława Lema:

Lem w komiksie
— Marcin Knyszyński

Przeciętniak w swym zawodzie
— Agnieszka Hałas, Adam Kordaś, Marcin Mroziuk, Beatrycze Nowicka, Marcin Osuch, Agnieszka ‘Achika’ Szady, Konrad Wągrowski

Jam jest robot hartowany, zdalnie prądem sterowany!
— Miłosz Cybowski, Adam Kordaś, Marcin Mroziuk, Marcin Osuch, Agnieszka ‘Achika’ Szady, Konrad Wągrowski

Zawsze szach, nigdy mat
— Marcin Knyszyński

Świadomość jako błąd
— Marcin Knyszyński

Człowiek jako bariera ostateczna
— Marcin Knyszyński

Nie wszystko i nie wszędzie jest dla nas
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Z tego cyklu

W służbie UNACO
— Wojciech Gołąbowski

Sprawa Nawarony
— Wojciech Gołąbowski, Konrad Wągrowski

Wprowadzenie do cyklu
— Konrad Wągrowski

Tegoż autora

Stulecie Stanisława Lema: Przeciętniak w swym zawodzie
— Agnieszka Hałas, Adam Kordaś, Marcin Mroziuk, Beatrycze Nowicka, Marcin Osuch, Agnieszka ‘Achika’ Szady, Konrad Wągrowski

Santorini, wyspa ognia
— Konrad Wągrowski

Stulecie Stanisława Lema: Jam jest robot hartowany, zdalnie prądem sterowany!
— Miłosz Cybowski, Adam Kordaś, Marcin Mroziuk, Marcin Osuch, Agnieszka ‘Achika’ Szady, Konrad Wągrowski

Podwodne wykopywanie przybysza z kosmosu
— Konrad Wągrowski

Rozbitkowie ze strumienia nadprzestrzeni
— Konrad Wągrowski

Dziesięciu z Wielkiej Ziemi: Koniec wojny, koniec serii
— Konrad Wągrowski

Dziesięciu z Wielkiej Ziemi: Ciotka chce czerwony haczyk
— Konrad Wągrowski

Dziesięciu z Wielkiej Ziemi: Centrala każe uczyć się karate
— Konrad Wągrowski

Dziesięciu z Wielkiej Ziemi: Pan Jan wędruje na wschód
— Konrad Wągrowski

Tajemnica złotej maczety: Smętny finał
— Konrad Wągrowski

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.