Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 17 grudnia 2018
w Esensji w Esensjopedii

Ursula K. Le Guin
‹Ziemiomorze›

WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułZiemiomorze
Tytuł oryginalnyThe Earthsea
Data wydania7 listopada 2013
Autor
PrzekładStanisław Barańczak, Piotr W. Cholewa, Paulina Braiter
Wydawca Prószyński i S-ka
CyklZiemiomorze
ISBN978-83-7839-665-9
Format944s. 150×231mm; oprawa twarda
Cena69,90
Gatunekfantastyka
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Kup wSelkar.pl: 55,97 zł
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

O Ziemiomorzu raz jeszcze: „Czarnoksiężnik z Archipelagu”, czyli w poszukiwaniu własnego cienia

Esensja.pl
Esensja.pl
1 2 3 »
Korzystając ze zbiorczego wydania „Ziemiomorza” Ursuli Le Guin, postanowiliśmy podyskutować na temat wszystkich pięciu powieści o Gedzie. Zapraszamy do lektury części pierwszej, jak nietrudno zgadnąć, poświęconej pierwszemu tomowi cyklu.

Miłosz Cybowski, Magdalena Kubasiewicz, Beatrycze Nowicka

O Ziemiomorzu raz jeszcze: „Czarnoksiężnik z Archipelagu”, czyli w poszukiwaniu własnego cienia

Korzystając ze zbiorczego wydania „Ziemiomorza” Ursuli Le Guin, postanowiliśmy podyskutować na temat wszystkich pięciu powieści o Gedzie. Zapraszamy do lektury części pierwszej, jak nietrudno zgadnąć, poświęconej pierwszemu tomowi cyklu.

Ursula K. Le Guin
‹Ziemiomorze›

WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułZiemiomorze
Tytuł oryginalnyThe Earthsea
Data wydania7 listopada 2013
Autor
PrzekładStanisław Barańczak, Piotr W. Cholewa, Paulina Braiter
Wydawca Prószyński i S-ka
CyklZiemiomorze
ISBN978-83-7839-665-9
Format944s. 150×231mm; oprawa twarda
Cena69,90
Gatunekfantastyka
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Kup wSelkar.pl: 55,97 zł
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
Miłosz Cybowski: „Czarnoksiężnik” stanowi bardzo dobre rozpoczęcie cyklu, książkę wciągającą mimo pewnej fabularnej sztampy. Wydaje się też, że jest on najlepszą częścią „Ziemiomorza”, wysoko postawioną poprzeczką, której później nie udało się już autorce przeskoczyć.
Beatrycze Nowicka: Jeśli o mnie chodzi, to „Najdalszy brzeg” podobał mi się tak samo jak część pierwsza, ale fakt, „Czarnoksiężnik z Archipelagu” to mocne otwarcie. Siła tej powieści tkwi w jej symbolicznej wymowie, to przypowieść o człowieku, który zgłębia własną naturę. W każdym razie ten wątek najbardziej mnie poruszył, dotarł najgłębiej. Choć oczywiście samo Ziemiomorze jako świat bardzo mi się podobało. Jest nakreślone dość oszczędnie, ale ma swój urok: gęsto rozrzucone wysepki, na których większość mieszkańców wiedzie nieskomplikowane życie. W porównaniu z wieloma innymi światami fantasy wizja ta wydaje się pogodna (piszę – relatywnie, bo przecież są i najazdy Kargów, smok, w dalszych tomach pojawiają się kolejne kłopoty).
Magda Kubasiewicz: A ja zgadzam się z Miłoszem. „Czarnoksiężnik” tkwi w mojej pamięci nawet po latach, chociaż gdyby się uprzeć, całą jego fabułę dałoby się streścić jednym zdaniem. Żaden z kolejnych tomów nie zrobił na mnie takiego wrażenia. Czytałam tę książkę, gdy miałam może z jedenaście lat i pamiętam, jak bardzo zachwyciła mnie wizja Ziemiomorza – właśnie tych porozrzucanych wysepek, nauk na wyspie magów, a wreszcie wyprawy przez wody w pogoni za cieniem.
MC: To, co mnie przekonało do Ziemiomorza, to brak jakiegokolwiek większego konfliktu, który rządziłby tym światem i nadawał tempo kolejnym tomom. Mamy tu do czynienia bardziej z uniwersum, które istnieje samo dla siebie, zupełnie niezależnie od fabuły kolejnych powieści i przy tym nie jest naginane w imię jakichś wyższych celów. To jasno zdefiniowany, realistyczny nibyland, w którym problemy dnia codziennego urastają do prawdziwych zmagań. To ostatnie jest zarówno zaletą (dzięki której akcja toczy się dość leniwie), jak i wadą (kiedy Le Guin po prostu nudzi, jak przez cały tom czwarty serii).
BN: Ładnie to ująłeś z tym istnieniem dla samego siebie. Ten świat żyje własnym życiem, jak wszystkie dobre światy fantasy nie sprawia wrażenia że istnieje on tylko tam, gdzie coś się dzieje, gdzie trafia wesoła drużyna. W przypadku Ziemiomorza ma się poczucie, że wszystkie nieopisane dokładnie miejsca i ludzie zamieszkujący Archipelag są gdzieś tam za horyzontem zdarzeń. Choć – trzeba powiedzieć, to był jeden z pierwszych światów fantasy, jaki poznałam, stąd też bagaż nostalgii, z jakim go wspominam. Podoba mi się też to, że w tym świecie natura dominuje nad kulturą, determinuje życie ludzi. Jest też nieskażona, wciąż pełno tu lasów, niezamieszkanych wysepek, skał, nie wspominając o ogromnym, w większości przecież niezbadanym oceanie. Pamiętam, jak cieszyło mnie to, że Ged ma zamiłowanie do podróży i mogę wraz z nim odkrywać kolejne rejony, docierać do najdalszych wysp.
MC: No właśnie, Ged. Podobnych wilków samotników widywaliśmy już bardzo wielu. Czy jest w nim jednak coś wyróżniającego go z całej rzeszy innych indywidualistów?
BN: Trzeba powiedzieć, że do Geda żywię bardzo ciepłe uczucia, ale kojarzę go już przede wszystkim jako dorosłego mężczyznę, podczas gdy tom pierwszy koncentruje się na dojrzewaniu tej postaci. Młodego Geda pamiętam jako zdolnego i ciekawego świata chłopca, który chyba nie różnił się aż tak bardzo od innych postaci tego rodzaju. Natomiast dorosły Ged… Jakkolwiek głupio to zabrzmi przez wiele lat był dla mnie ideałem mężczyzny (choć to, że został wymyślony przez kobietę nie rokuje najlepiej, jeśli chodzi o szanse spotkania takiego w rzeczywistości). Tym, co mnie urzekło, był jego wewnętrzny spokój, brak agresji, mądrość. Ale oczywiście Ged musiał do tego wszystkiego dojść i o tym był tom pierwszy.
MK: W moim przypadku jest więc wręcz odwrotnie. Bardzo lubiłam Geda z pierwszego tomu, chociaż gdyby się nad tym zastanowić, faktycznie niczym nadzwyczajnym się nie wyróżniał. I może właśnie dlatego mam do niego tyle sympatii? W „Czarnoksiężniku z Archipelagu” Krogulec jest ciekawy świata, pragnie zdobywać wiedzę, bywa po chłopięcemu nieostrożny, popełnia błędy. Uczy się nie tylko magii, ale też pokory i odpowiedzialności za własne czyny. Dorosły Ged wydawał mi się odrobinę… cóż, nudny.
BN: Mogę zrozumieć, czemu się taki wydał. W wielu przypadkach, taki bliski ideałowi bohater jest mniej pociągający. Zazwyczaj tym, co nas intryguje w postaciach literackich, jest konflikt. W tomie pierwszym on istnieje, później, kiedy Ged przeżywa oświecenie i godzi się z samym sobą tenże konflikt znika. Mnie jednak ta postać przekonała, była tak inna od chłopców i mężczyzn spotykanych na co dzień. Młody Ged chciał udowodnić innym uczniom, lekceważącym go z powodu niskiego pochodzenia, że jest dobry. Wszyscy, którzy czytali książkę, wiedzą, czym skończyło się przyzwanie ducha Elfarran. Dorosły Ged natomiast niczego nikomu nie udowadnia. To mi się w nim podoba najbardziej. Generalnie śmieszą mnie i budzą politowanie mężczyźni, którzy próbują wyżebrywać sobie autorytet, wymuszać go, czy też budować swoją pozycję kosztem innych. Widzę w nich zakompleksionych i słabych ludzi. Tymczasem Krogulec ma charyzmę. Ma też moc. I to mu wystarczy. Nie potrzebuje poklasku, nie chodzi i nie głosi wszem wobec „jestem potężnym magiem, kłaniajcie mi się w pas”.
MK: Rzeczywiście, jak na najpotężniejszego czarodzieja Archipelagu był… cóż, nie jestem pewna, jak to określić – ale chyba zdumiewająco normalny brzmi najlepiej. O ile jako młody chłopak czuł potrzebę pokazywania swojej wiedzy i mocy, o tyle gdy dorasta, nie afiszuje się i to chyba faktycznie odróżnia go od masy innych bohaterów, jakich znamy z książek. Mimo to wolałam młodego Krogulca ze wszystkimi jego wadami. Ciężko było mi lubić dorosłego, doświadczonego przez los Geda, który z takim spokojem idzie i pomalutku naprawia świat… Chociaż teraz chyba mocno wybiegamy do przodu, bo ta część dyskusji dotyczy już bardziej kolejnych tomów.
BN: Ja powiedziałabym też – skromny. Z drugiej strony w świecie, gdzie większość ludzi ukrywa swe prawdziwe imię z obawy, że zostanie ono użyte przeciwko nim, Ged od pewnego momentu przestaje robić z niego tajemnicę. Jest to swego rodzaju manifestacja siły i odwagi. Jako że imię symbolizuje naturę danej istoty/rzeczy, czytam to tak, że Ged nie boi się być sobą. Ale faktycznie, by nie wybiegać naprzód – tym, co Krogulec miał już od początku i co mu pozostało była ciekawość świata, chęć podróżowania. Zresztą gdyby nie głód wiedzy i zrozumienia nie zostałby czarodziejem.
MC: Z męskiego szowinistycznego punktu widzenia Ged z „Czarnoksiężnika” o wiele bardziej przypadł mi do gustu niż późniejszy, stoicki i pozbawiony (powiedzmy sobie wprost) ikry Ged-Arcymag. Oczywiście rozumiem specyfikę dojrzewania postaci i jej późniejsze zachowania (o nich przy okazji dyskusji o kolejnych tomach), ale pierwsza część „Ziemiomorza” jest książką o bohaterze aktywnym, o postaci, która bierze los we własne ręce, sprawiając przy tym wszystkim (i całemu światu) mnóstwo kłopotów, starając się od tych kłopotów uciec, by wreszcie stawić im czoła. Wspomniałem o sztampowości fabuły, bo motyw ten nie jest wcale nowy, ale jego wykonanie potrafi oczarować. Widać tu zresztą młodzieńczą pasję i pragnienie zmienienia świata na lepsze, podczas gdy efekt okazuje się bardzo dwuznaczny (Le Guin przemyca zresztą bardzo wiele prawd moralnych w tej książce, chyba więcej niż w innych odsłonach cyklu). Kiedy później zestawiamy ten pierwiastek aktywny z pasywnym i leniwym wręcz Arcymagiem, uderzają olbrzymie zmiany zaszłe w bohaterze. Mnie najbardziej zastanawiało, czy takie ujęcie sprawy ma reprezentować stałą kolej rzeczy, w której młodość rządzi się swoimi prawami, ale ostatecznie musi ustąpić przed leniwą dojrzałością.
BN: Może to nie do końca tak z tym lenistwem. Ursuli K. Le Guin podoba się filozofia niedziałania, nie czynienia więcej niż to absolutnie konieczne. Dojrzałość oznaczałaby zatem uzyskanie świadomości, pozwalającej na dostrzeżenie owych absolutnie koniecznych działań i przedsiębranie wyłącznie ich. Ale fakt, młody Ged jest łapczywy wiedzy i świata, pełen zapału, jaki żywi się wtedy, gdy ma się wrażenie, że całe życie jeszcze przed tobą, ale zarazem wydaje się, że szkoda zmarnować choć chwilę na czcze sprawy. Wątek nauk pobieranych najpierw u Ogiona, potem zaś na Roke wspominam z przyjemnością. Zabawne, że Le Guin włączyła w niego sceny „kuszenia” Geda, „ambasadorką” ciemnej strony mocy czyniąc dziewczynę. Zastanawiam się, czy ów „schemat Ewy” został powielony świadomie, czy też nie. Jeszcze w kwestii nauki Geda – podobała mi się scena opuszczenia przez niego szkoły na Roke – wchodząc, trzeba było podać swoje prawdziwe imię, wychodząc – imię Mistrza Odźwiernego. Ged przyznał, że nie jest wystarczająco potężny, by zdobyć je siłą ani wystarczająco sprytny, by uzyskać je podstępem, zatem najzwyczajniej w świecie o nie poprosił.
1 2 3 »

Komentarze

27 XI 2014   15:23:15

Z przyjemnością przeczytałam tę dyskusję; ciekawsza forma zachęty do przeczytania książki niż zwykła recka. Wprawdzie cykl "Ziemiomorze" już znam, ale dobrze skonfrontować własne poglądy z innymi:). Postać Geda kupuję w całości, z lekką preferencją tego dojrzałego(ale ja już stara jestem jak Czubaszek i to pewnie dlatego;) ) Urzeka mnie szlachetna forma książek U. Le Guin i nienadmuchana mądrość.
Co do "szczerości wobec samego siebie"(to do pani BN), nie czarujmy się raczej każdy w normie intelektualnej ją posiada, gorzej wydaje mi się jest z dystansem do siebie;)

29 XI 2014   00:45:29

A dla mnie właśnie "Grobowce..." są najlepszą częścią cyklu. Być może jestem skażona - przeczytałam je jako pierwsze i nie miałam wówczas pojęcia, że istniało coś wcześniej i później. Jednak mimo poznania całości nadal obraz skrzywdzonego i wykorzystanego dziecka, które odkrywa ogrom oplatającej je manipulacji i znajduje w sobie siłę, by się zeń wyrwać - robi na mnie największe wrażenie (drugie miejsce w mojej osobistej klasyfikacji zajmuje "Tehanu" - może dlatego, że znowu dziecko, a może dlatego, że jestem kobietą i dylematy młodych mężczyzn w mniejszym stopniu do mnie przemawiają :).

02 XII 2014   21:53:27

Do dziś pamiętam, jak w radiowej trójce czytano na głos "Czarnoksiężnika" w odcinkach. Książka była bardzo rozchwytywana, w antykwariatach nie do kupienia (1-e wydanie wyszło w 1983r. w białej serii fantastyki i grozy Wydawnictwa Literackiego), a na giełdach aukcyjnych na konwentach fantastyki osiągała zawrotne ceny. Pierwszą część cyklu czytało mi się zdecydowanie najlepiej, było w niej sporo dobrych tekstów, prawd o życiu i w ogóle ta koncepcja prawdziwych nazw rzeczy, dających władzę nad nimi. A poza tym, była to jedna z pierwszych oficjalnych publikacji z gatunku fantasy w Polsce, wcześniej był Tolkien jedynie...

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Na rubieżach rzeczywistości: Ten świat to jeden wielki Kant!
Marcin Knyszyński

16 XII 2018

„Czas poza czasem”, powieść wydana dwa lata po „Kosmicznych marionetkach”, jest dość podobna do swej poprzedniczki ze względu na pewne rozwiązania fabularne. Bohaterowie, uwięzieni w małym miasteczku, z którego nie sposób się wyrwać i cierpiący na coś w rodzaju amnezji, zaczynają stopniowo demaskować prawdę o rzeczywistości. O ile jednak za intrygą w Millgate („Kosmiczne marionetki”) stoją prawdziwie boskie i przewyższające nasze zrozumienie byty, tak w „Czasie poza czasem” rozwiązanie zagadki (...)

więcej »

Prezenty świąteczne 2018: Najlepsze książki pod choinkę
Esensja

15 XII 2018

Nie zapomnieliśmy o propozycjach prezentowych! Oto ponad 30 książek, które, naszym zdaniem, bardzo ładnie będą wyglądały opakowane w papier ozdobny, leżąc pod choinką. Mamy nadzieję, że każdy znajdzie coś… nie dla siebie, ale dla swoich bliskich.

więcej »

Nie przegap: Listopad 2018
Esensja

30 XI 2018

Listopad był miesiącem relacji – i recenzji – z festiwali filmowych, ale nie tylko.

więcej »

Polecamy

Ten świat to jeden wielki Kant!

Na rubieżach rzeczywistości:

Ten świat to jeden wielki Kant!
— Marcin Knyszyński

„Teraz widzimy jakby w zwierciadle, niejasno” – 1 Kor 13, 12
— Marcin Knyszyński

Świat jako miraż albo ludzie jak bogowie
— Marcin Knyszyński

Prawda Absolutna kontra prawdy subiektywne
— Marcin Knyszyński

Gra w życie
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Inne recenzje

Przełamując fale
— Beatrycze Nowicka

O Ziemiomorzu raz jeszcze: „Opowieści z Ziemiomorza”, czyli dodatek
— Miłosz Cybowski, Beatrycze Nowicka

O Ziemiomorzu raz jeszcze: „Inny wiatr”, czyli coś nie z tej bajki
— Łukasz Bodurka, Miłosz Cybowski, Beatrycze Nowicka

O Ziemiomorzu raz jeszcze: „Tehanu”, czyli o samotnej kobiecie bez chłopa
— Miłosz Cybowski, Agnieszka Hałas, Magdalena Kubasiewicz, Beatrycze Nowicka

O Ziemiomorzu raz jeszcze: „Najdalszy brzeg”, czyli wyprawa na kraniec świata
— Miłosz Cybowski, Agnieszka Hałas, Magdalena Kubasiewicz, Beatrycze Nowicka

O Ziemiomorzu raz jeszcze: „Grobowce Atuanu”, czyli dylematy nastolatki
— Miłosz Cybowski, Beatrycze Nowicka, Magdalena Kubasiewicz, Agnieszka Hałas

Kanon ze smoczej jaskini: Moja własna lista. Część I
— Beatrycze Nowicka

Najlepsze prezenty książkowe na święta 2013
— Esensja

Do księgarni marsz: Listopad 2013
— Esensja

Do księgarni marsz: Wrzesień 2010
— Esensja

Z tego cyklu

„Opowieści z Ziemiomorza”, czyli dodatek
— Miłosz Cybowski, Beatrycze Nowicka

„Inny wiatr”, czyli coś nie z tej bajki
— Łukasz Bodurka, Miłosz Cybowski, Beatrycze Nowicka

„Tehanu”, czyli o samotnej kobiecie bez chłopa
— Miłosz Cybowski, Agnieszka Hałas, Magdalena Kubasiewicz, Beatrycze Nowicka

„Najdalszy brzeg”, czyli wyprawa na kraniec świata
— Miłosz Cybowski, Agnieszka Hałas, Magdalena Kubasiewicz, Beatrycze Nowicka

„Grobowce Atuanu”, czyli dylematy nastolatki
— Miłosz Cybowski, Beatrycze Nowicka, Magdalena Kubasiewicz, Agnieszka Hałas

Tegoż twórcy

Z dziejów Ekumeny
— Magdalena Kubasiewicz

Przeczytaj to jeszcze raz: Czy runął mur?
— Miłosz Cybowski

Przeczytaj to jeszcze raz: Po śniegu, coraz ku dzikszej krainie
— Miłosz Cybowski

Przeczytaj to jeszcze raz: Przejście
— Beatrycze Nowicka

Kobiety nad morzem
— Beatrycze Nowicka

Opowieść sentymentalna bez morału
— Miłosz Cybowski

Głos spośród cieni świętego gaju
— Beatrycze Nowicka

Szukając drogi
— Beatrycze Nowicka

Esensja czyta: Luty 2011
— Jędrzej Burszta, Miłosz Cybowski, Michał Foerster, Anna Kańtoch, Joanna Kapica-Curzytek, Daniel Markiewicz, Marcin Mroziuk, Mieszko B. Wandowicz

Bez zbędnych słów
— Beatrycze Nowicka

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.