Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 14 grudnia 2018
w Esensji w Esensjopedii

Philip K. Dick
‹Świat Jonesa›

WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułŚwiat Jonesa
Tytuł oryginalnyThe World Jones Made
Data wydania2000
Autor
PrzekładNorbert Radomski
Wydawca Rebis
ISBN83-7120-804-9
Format223s.
Gatunekfantastyka
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

Na rubieżach rzeczywistości: Prawda Absolutna kontra prawdy subiektywne

Esensja.pl
Esensja.pl
Phillip K. Dick napisał „Świat Jonesa” w pierwszej połowie lat pięćdziesiątych dwudziestego wieku. Nie pozostaje to bez znaczenia dla fabuły – bardzo wyraźnie czuć tutaj nie tylko zimnowojenne strachy, ale i ból nie zagojonej jeszcze ogólnoświatowej rany z poprzedniej dekady. Faszyzm, komunizm i jakakolwiek inna forma absolutnych rządów „w imię idei” jawi się u Dicka jako zagrożenie nie tylko dla wolności i indywidualności, ale i dla społeczeństwa jako całości.

Marcin Knyszyński

Na rubieżach rzeczywistości: Prawda Absolutna kontra prawdy subiektywne

Phillip K. Dick napisał „Świat Jonesa” w pierwszej połowie lat pięćdziesiątych dwudziestego wieku. Nie pozostaje to bez znaczenia dla fabuły – bardzo wyraźnie czuć tutaj nie tylko zimnowojenne strachy, ale i ból nie zagojonej jeszcze ogólnoświatowej rany z poprzedniej dekady. Faszyzm, komunizm i jakakolwiek inna forma absolutnych rządów „w imię idei” jawi się u Dicka jako zagrożenie nie tylko dla wolności i indywidualności, ale i dla społeczeństwa jako całości.

Philip K. Dick
‹Świat Jonesa›

WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułŚwiat Jonesa
Tytuł oryginalnyThe World Jones Made
Data wydania2000
Autor
PrzekładNorbert Radomski
Wydawca Rebis
ISBN83-7120-804-9
Format223s.
Gatunekfantastyka
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
W świecie powieści Amerykanie wpadli na pewien karkołomny pomysł. Otóż wypracowali specyficzną formę rządów, opartą na pracy niejakiego Hoffy zatytułowanej „Podstawy relatywizmu”. Relatywizm staje się odpowiedzią na totalitaryzmy, jest ich owocem. Według jego zasad każdy może mieć własne zdanie, może myśleć co mu się żywnie podoba – ale nie wolno narzucać swych przekonań innym, jeśli nie jest się w stanie ich w niepodważalny sposób udowodnić. Innymi słowy – żadna ideologia, nie poparta twardymi dowodami na jej prawidłowość, nie może pod żadnym pozorem aspirować do miana Prawdy Absolutnej. Relatywizm przyjmuje jednak znowu cechy władzy totalitarnej. Jeden z głównych bohaterów powieści, pracownik Służby Bezpieczeństwa, o nazwisku Cussick i jego żona, nawet w prywatnej rozmowie w zaciszu domowym, pilnują się, aby nieopatrznie nie uznać, że truskawki są lepsze od malin albo że sukienka Niny naprawdę wyszła już z mody. Relatywizm, to cudowne remedium na koszmary niewoli totalitaryzmu, okazuje się jeszcze większym więzieniem. I wtedy do gry wchodzi Jones.
Umysł Jonesa w jakiś niewyjaśniony sposób żyje w przyszłości oddalonej dokładnie o rok, podczas gdy jego ciało (i co za tym idzie wszystkie zmysły) funkcjonują w teraźniejszości. Zatem wszystko czego doświadcza to deja vu. Ludziom wydaje się, że Jones potrafi przewidywać przyszłość – jest to jednak nieprawda, on po prostu rejestruje fizycznie jeszcze raz to, co już przeżył. Wystarcza to, aby został uznany za zagrożenie dla społeczeństwa – przecież może on wysnuć jakąkolwiek ideę i głosić ją jako Prawdę. I nic mu nie można zrobić, ponieważ z racji swojej nadnaturalnej umiejętności, potrafi udowodnić, że to właśnie Prawda.

Philip K. Dick
‹Świat Jonesa›

WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułŚwiat Jonesa
Tytuł oryginalnyThe World Jones Made
Data wydania27 sierpnia 2013
Autor
PrzekładNorbert Radomski
Wydawca Rebis
ISBN978-83-7818-453-9
Format260s. 150×225mm; oprawa twarda; obwoluta
Cena49,90
Gatunekfantastyka
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Kup wSelkar.pl: 39,97 zł
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
Jones jest niczym Mesjasz, bardzo szybko zdobywa rzeszę zwolenników. Być może to swego rodzaju wyznawcy Jonesa i jego kult, widzący w nim przyszłego władcę Stanów Zjednoczonych będą odpowiedzią na nadchodzące kryzysy społeczne. Przeludnienie, niedobór pożywienia i dziwny „atak” wielkich jednokomórkowych organizmów z przestrzeni kosmicznej, które po prostu niczym gigantyczne, bezmyślne kawałki mięsa spadają na ziemię. I leżą, wysychając na słońcu. Relatywizm oczywiście zabrania jakiejkolwiek ingerencji w te zjawiska. Bo niby na jakiej podstawie mamy przedkładać swoje racje ponad racje kosmicznego gluta?
Czym tak naprawdę jest ta powieść? Oprócz tego, że zbiorem zwariowanych, nie do końca logicznych i wymagających solidnego kołka niewiary, pomysłów? Oprócz tego, że jest wprawką autora na drodze do powieści genialnych, przystankiem na drodze do literackiej nieśmiertelności? Oprócz tego, że jest świetną powieścią science fiction w oparach paranoi i psychodelii? Otóż, jest to również powieść o tym, że wszelkiego rodzaju ideologie, choć tak groźne w ustach i czynach nieodpowiednich osób oraz tak łatwo się ukorzeniające w umysłach podatnych na nie odbiorców, są mimo wszystko niezbędne dla rozwoju ludzkości. Relatywizm poskutkował tylko intelektualnym marazmem, apatią społeczną, rezygnacją z dążeń do jakichkolwiek celów. Zarówno w wymiarze całego społeczeństwa jak i jego jednostek, ponieważ w świecie relatywizmu nic tak naprawdę się nie liczy. Nie wolno dywersyfikować żadnych wartości, one muszą być takie same – to czyni je niestety zerowymi. Nic nie ma zatem żadnej wartości i sensu a istnienie zamienia się w bezcelową wegetację.
Symbolem opozycji wobec relatywizmu jest Jones. Jego siła nie opiera się jednak na prawdziwie niedowodliwej idei, która mogłaby wyznaczać szczytne choć niepewne cele. Nie łamie on zasad relatywizmu. On jest po prostu nadczłowiekiem, który ma tę przewagę nad resztą ludzkości, że po prostu wie więcej. Ma on zatem również przewagę nad każdym przeszłym dyktatorem wszelkich totalitaryzmów, jakie zaistniały w historii ludzkości. Nie można nie poczuć dreszczu na plecach, gdy uświadomimy sobie jak groźnym przywódcą mógłby być ktoś taki jak Jones, Jak się jednak później okazuje, również i on nie jest doskonały, jego dar życia w ciągłym deja vu jest też jego przekleństwem. Żyje on bowiem życiem ściśle zdeterminowanym przez bezlitosną naturę rzeczywistości i pozbawiony jest wolnej woli. Nie da się być w ten sposób symbolem prawidłowo spełniającym swe zadanie. Potrzebna jest transcendencja i wyniesienie w świat idei niedowodliwych – tylko te prawdziwie implantują się w mózgach zwykłych ludzi. Odpowiedź na to, czy mu się udało, jest w książce. Odpowiedź na to, czy Dick pochwala czy gani Jonesa, również – choć już nie tak wyraźna i czytelna.
Fabuła powieści sprawia wrażenie nieco chaotycznej. Niektóre wydarzenia w niej opisane zostały dodane trochę na siłę i oderwane są od głównego przesłania utworu. Wątki biją trochę czytelnika luźnymi końcami i nie do końca przemyślanymi uzasadnieniami, szwankuje też zwyczajnie logika. Tylko, że wszystko to nie ma większego znaczenia. Ten lekko narkotyczny i odrealniony klimat, jaki kreuje Dick w swoich powieściach (między innymi w „Świecie Jonesa” właśnie), stanowi najsilniejszy argument na potwierdzenie tezy, że Dick był geniuszem. Tezy nie do udowodnienia – jakie szczęście, że nie żyjemy w świecie relatywizmu. Byłby to nasz ostatni tekst.
koniec
16 września 2018
Marcin Knyszyński: Rocznik 1979. Nałogowy czytelnik i kinoman. Zwolennik szczegółowego i wnikliwego podejścia do popkultury. W wolnej chwili czyta, pisze o tym co czyta, ogląda filmy pasjami i prowadzi bloga „Niekoniecznie jasno pisane”. Recenzuje dla Szortalu i CarpeNoctem.pl oraz pisze artykuły dla kwartalnika „OkoLica Strachu”.

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Nie przegap: Listopad 2018
Esensja

30 XI 2018

Listopad był miesiącem relacji – i recenzji – z festiwali filmowych, ale nie tylko.

więcej »

Na rubieżach rzeczywistości: „Teraz widzimy jakby w zwierciadle, niejasno” – 1 Kor 13, 12
Marcin Knyszyński

18 XI 2018

„Kosmiczne marionetki” to krótka powieść Philipa K. Dicka, w której odszedł on nieco od gatunku science fiction – jest za to groza, taka w stylu „Strefy Mroku” oraz magiczna fantastyka osadzona we współczesności. Historia pewnego ontologicznego śledztwa, prowadzonego w „typowym, małym, amerykańskim miasteczku” jest metafizycznym kryminałem bez zbrodniarza – jego miejsce zajmuje cała rzeczywistość oraz nasza pamięć, która okazuje się całkowicie niewiarygodnym źródłem informacji.

więcej »

Do księgarni marsz: Listopad 2018
Esensja

9 XI 2018

Listopad to dla wydawców okres gorączki przedświatecznej, każdy więc powinien w bogatej ofercie znaleźć coś dla siebie – albo do położenia pod choinką.

więcej »

Polecamy

„Teraz widzimy jakby w zwierciadle, niejasno” – 1 Kor 13, 12

Na rubieżach rzeczywistości:

„Teraz widzimy jakby w zwierciadle, niejasno” – 1 Kor 13, 12
— Marcin Knyszyński

Świat jako miraż albo ludzie jak bogowie
— Marcin Knyszyński

Prawda Absolutna kontra prawdy subiektywne
— Marcin Knyszyński

Gra w życie
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Inne recenzje

Esensja czyta: Październik 2013
— Kamil Armacki, Miłosz Cybowski, Joanna Kapica-Curzytek, Jarosław Loretz, Paweł Micnas, Marcin Mroziuk, Konrad Wągrowski

Do księgarni marsz: Sierpień 2013
— Esensja

Tegoż twórcy

Narkotykowy trip z robalami w rolach głównych
— Sebastian Chosiński

Wasale i robale
— Katarzyna Piekarz

Wzloty i upadki
— Katarzyna Piekarz

Staronarodzeni i złowrodzy agenci Biblioteki
— Anna Nieznaj

Ziemia zginie. Na milion sposobów
— Jacek Jaciubek

Wyprawa poprzez umysły
— Jacek Jaciubek

Kopalnia pomysłów
— Jacek Jaciubek

Esensja czyta: Lipiec 2013
— Miłosz Cybowski, Joanna Kapica-Curzytek, Jarosław Loretz, Daniel Markiewicz, Paweł Micnas, Beatrycze Nowicka, Agnieszka Szady, Konrad Wągrowski

Moje paranoje
— Jacek Jaciubek

Boga najlepiej żuć powoli
— Mieszko B. Wandowicz

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.