Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 8 lipca 2020
w Esensji w Esensjopedii

Philip K. Dick
‹Doktor Bluthgeld›

WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułDoktor Bluthgeld
Tytuł oryginalnyDr. Bloodmoney
Data wydania1997
Autor
PrzekładTomasz Jabłoński
Wydawca Rebis
SeriaSalamandra
ISBN83-7120-380-2
Format267s.
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

Na rubieżach rzeczywistości: Nowe rozdanie

Esensja.pl
Esensja.pl
Po całej serii powieści poruszających najważniejszy motyw w twórczości Philipa K. Dicka, czyli zwątpienie w prawdziwość otaczającego nas świata i świadectwo zmysłów, czas na coś lżejszego. „Doktor Bluthgeld” jest jedną z powieści najprostszych w odbiorze – Dick nie próbuje demaskować fałszu rzeczywistości i nie filozofuje zanadto. Napisał po prostu rzecz, dzięki której wyraził pewne swoje obawy co do przyszłości. Była ona konsekwencją swoich czasów – apogeum zimnej wojny.

Marcin Knyszyński

Na rubieżach rzeczywistości: Nowe rozdanie

Po całej serii powieści poruszających najważniejszy motyw w twórczości Philipa K. Dicka, czyli zwątpienie w prawdziwość otaczającego nas świata i świadectwo zmysłów, czas na coś lżejszego. „Doktor Bluthgeld” jest jedną z powieści najprostszych w odbiorze – Dick nie próbuje demaskować fałszu rzeczywistości i nie filozofuje zanadto. Napisał po prostu rzecz, dzięki której wyraził pewne swoje obawy co do przyszłości. Była ona konsekwencją swoich czasów – apogeum zimnej wojny.

Philip K. Dick
‹Doktor Bluthgeld›

WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułDoktor Bluthgeld
Tytuł oryginalnyDr. Bloodmoney
Data wydania1997
Autor
PrzekładTomasz Jabłoński
Wydawca Rebis
SeriaSalamandra
ISBN83-7120-380-2
Format267s.
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
W 1963 roku Philip K. Dick, mieszkający wtedy w zachodniej części hrabstwa Marin, napisał powieść o roboczym tytule „In Earth’s Diurnal Course: A Terran Odyssey”. Kryzys kubański, który kilka miesięcy wcześniej postawił na nogi cały świat, obudził inne autorskie niepokoje niż dotychczasowe – Dick poważnie spodziewał się końca świata. Gdy w 1964 roku maszynopis trafił do wydawnictwa Ace Books, zmieniono jego tytuł na „Dr. Bloodmoney or: How We Got Along After the Bomb”, co było jawnym nawiązaniem do tytułu filmu, który w styczniu tego samego roku pojawił się w kinach i wywołał gigantyczny szum. Stanley Kubrick pokazał światu jedną ze swoich najważniejszych produkcji – „Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb” – w której bezpardonowo i jadowicie wyszydził zimnowojenną politykę wzajemnego odstraszania.
Doktor Merkwuerdigichliebe, niemiecki nazista, ukrywający się pod nazwiskiem Strangelove, nie jest głównym bohaterem filmu Kubricka. Podobnie zresztą doktor Bluthgeld, czyli dokładnie „Dr. Bloodmoney”, nie jest główną postacią powieści Dicka. Obaj jednak uosabiają to, w czym autor powieści widział samo zło – pracę dla idei masowej zagłady w imię rzekomego bezpieczeństwa narodowego. „Dr. Strangelove…” opowiada o wydarzeniach prowadzących do hekatomby, „Doktor Bluthgeld” sięga dalej i pokazuje co może być potem – jak ludzie „pojednają się z bombą”. Ta zbieżność jest oczywiście przypadkowa (Dick napisał książkę przed premierą filmu), ale warto zwrócić na nią uwagę, gdyż powieść opowiada o życiu po apokalipsie w nieco inny sposób, niż można byłoby się spodziewać.
W 1972 roku, w wyniku pomyłki w obliczeniach słynnego naukowca doktora Bluthgelda, doszło do radioaktywnego skażenia całej planety. Doktor, po dziewięciu latach, pod fałszywym nazwiskiem jako Jack Tree, mieszka w hrabstwie Marin i zmaga się z traumami przeszłości. Dick przedstawia też innych bohaterów – doktor Stockskill leczy pana Tree, który wpada w coraz większą paranoję; Stuart McConchie sprzedaje telewizory w sklepie pana Fergessona; beznogi, bezręki, ale za to obdarzony zdolnością telekinezy i prekognicji „fokomelik” Hoppy Harrington stara się o pracę w owym sklepie; a pani Bonny Keller, „najpiękniejsza kobieta w hrabstwie”, nudzi się ze swoim mężem. Poznajemy też małżeństwo Dangerfieldów, które zostaje wysłane w kosmos, aby, jako pierwsza ludzka para w historii, zatknęło amerykańską flagę na Marsie i założyło tam kolonię. I wtedy, pewnego zwykłego dnia, zupełnie bez ostrzeżenia, dochodzi do nagłego ataku jądrowego.
„Doktor Bluthgeld” opowiada o układaniu sobie życia na nowo przez tych, którzy przetrwali. Osią fabuły jest po prostu życie „po bombie” i codzienne próby uczynienia egzystencji jak najbardziej znośną i w miarę przypominającą minione czasy. Minęło siedem kolejnych lat, mamy rok 1988 i świat po apokalipsie. Chociaż tak naprawdę „apokalipsa” to za dużo powiedziane – wizja Dicka w niczym nie przypomina tej z „Drogi” Cormaca McCarthy’ego, czy chociażby z „Mad Maxa”. To nie jest też świat prorokowany przez Alberta Einsteina, który mówił, że „nie wie jaka broń będzie użyta w trzeciej wojnie światowej, ale czwarta będzie na kije i kamienie”. Świat po ataku jądrowym nie odbiega drastycznie od tego, który istniał przed nim. W Stanach Zjednoczonych ludzie skupili się w małe enklawy rządzące się swoimi prawami, a życie przeniosło się z miast na tereny wiejskie. Dick pisze co prawda o mutacjach (niektóre są zaskakujące – psy przeszły gigantyczny skok ewolucyjny i zaczęły się uczyć ludzkiej mowy), chorobach popromiennych, awitaminozach, zmutowanych kotach pożerających ludzkie dzieci – ale ogólnie nie jest tego dużo.

Philip K. Dick
‹Doktor Bluthgeld›

WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułDoktor Bluthgeld
Tytuł oryginalnyDr. Bloodmoney
Data wydania21 lutego 2012
Autor
PrzekładTomasz Jabłoński
Wydawca Rebis
ISBN978-83-7510-569-8
Format352s. 150×255mm; oprawa twarda
Cena49,90
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
W świecie, w którym największym problemem jest wydobycie paliwa, w małej wiosce-państwie żyją bohaterowie poznani na początku powieści. Hoppy, ze względu na swoje umiejętności, stał się ważną osobistością, ale zaczyna rosnąć w nim żądza władzy i powetowania sobie wszystkich szykan, jakich doznawał przed atakiem. Orbitujący wokół Ziemi Dangerfield został wdowcem – teraz, samotny i zamknięty w puszce bez możliwości ucieczki, czeka na śmierć głodową i nadaje transmisje na Ziemię. Jego audycje są czymś w rodzaju „głosu z zaświatów” – konsolidują i umacniają małe, rozproszone społeczności. Jack Tree jest już całkowicie oderwany od rzeczywistości – żyje we własnym kokonie paranoi, fantazmatów, i uważa, że cały świat jest mu wrogi. Pojawia się też nowa, niezmiernie ważna bohaterka – dziewczynka poczęta przez Bonny Keller w dniu zagłady, która uważa, że ma brata (choć rodzice jej tłumaczą, że jej niedoszły bliźniak umarł w okresie płodowym). Do tej postaci jeszcze wrócimy.
Dick był optymistą. Świat po wojnie nuklearnej nie jest koszmarnym piekłem, lecz miejscem po swego rodzaju resecie i rozdaniu kart na nowo. Nie jest ani lepszy, ani gorszy – po prostu inny. Nowe status quo daje szansę tym, którym jej cały czas odmawiano – w nowym układzie sił to Hoppy, uzbrojony w doskonałe, elektroniczne kończyny okazuje się najpotężniejszym z ludzi. Świat po katastrofie jest mały (bo lokalny, ograniczony możliwościami komunikacji), kruchy i niestabilny a życie w nim, mimo iż całkiem znośne, potrzebuje ukierunkowania – jakiegoś symbolu i drogowskazu. I tutaj Dick daje wyraźną przestrogę – niby świat się zmienił, ale ludzie nadal nie są w stanie zapobiec kumulacji władzy w niepowołanych rękach. To nie doktor Bluthgeld jest największym potworem na świecie, lecz oszalały z żądzy władzy megaloman Hoppy Harrington, jedna z najbardziej przerażających kreacji w całej twórczości Philipa K. Dicka.
O czym jeszcze pisze Philip K. Dick? Doktor Bluthgeld to pociągnięty do ekstremum przykład człowieka ogarniętego paranoją i teoriami spiskowymi (Dick nie cierpiał tego bohatera – być może widział w nim nie tylko najgorsze cechy wojskowych naukowców, ale również i swoje?). Antykomunistyczna obsesja, zimnowojenna propaganda, wyścig zbrojeń – to wszystko znajdziemy w tej powieści. Dick w świetny sposób uchwycił też sedno samego zagrożenia atakiem – bomby spadające na Stany Zjednoczone są anonimowe. Niby wiemy, że przyleciały ze Związku Radzieckiego, ale czy na pewno? Atak ze strony nieokreślonego wroga powoduje poczucie całkowitej bezsiły, nie ma gdzie ukierunkować złości i żądzy odwetu – bo co nam po informacji, że rakiety są prawdopodobnie radzieckie? Jak może poradzić sobie z takim zagrożeniem zwykły, przeciętny człowiek?
„Doktor Bluthgeld” jest powieścią, w której możemy znaleźć kilka odniesień do prywatnego życia autora – miejsce akcji powieści to nie wszystko. Stuart McConchie zamiata ulicę przed sklepem, w którym sam sprzedaje telewizory – dokładnie tak samo robił Philip K. Dick podczas swojego życiowego epizodu w handlu RTV. Z tych czasów bardzo źle wspominał osobę garbatego księgowego, który po prostu wywalił go z roboty – to na niej wzorowany jest fokomelik Hoppy Harrington. Jednak największym, wprost oszałamiającym nawiązaniem jest tutaj postać Edie Keller – dziewczynki, która według opinii swych rodziców wymyśliła sobie, że jej bliźniak żyje i ma się dobrze. Prawda jest taka, że jej brat Bill, żyje w skarlałej, nierozwiniętej formie w okolicach jej wyrostka robaczkowego i – uwaga – rozmawia z nią telepatycznie oraz potrafi przenosić swą świadomość na inne żywe istoty. Mamy tu wspomnienie Jane, siostry bliźniaczki Philipa K. Dicka, która zmarła, gdy byli niemowlakami. Autor „Doktora Bluthgelda” przez całe życie czuł się winny jej śmierci, uważał, że żyje niejako jej kosztem – uznawał nawet, że ma w sobie pewien pierwiastek żeński, który nazywał „Jane-we-mnie-teraz”. Wspominamy o tej analogii nie bez przyczyny – temat powróci jeszcze w późniejszym etapie twórczości Dicka, przede wszystkim w trylogii Valis.
Omawiana powieść była jedną z ulubionych powieści autora. W posłowiu do wydania z 1979 roku napisał, że mocno przestrzelił, jeśli chodzi o wizję przyszłości. Nie było (jeszcze) żadnej trzeciej wojny światowej, a świat poszedł w trochę innym kierunku. Jednocześnie pisze, że gatunek science fiction nie ma obowiązku zajmować się przewidywaniami przyszłości – to tylko pewna konwencja literacka. Odejście od realizmu i pewne rozwiązania fabularne „Doktora Bluthgelda” lokują tę powieść wręcz w specyficznej odmianie dickowej fantasy – tam, gdzie stoją chociażby omawiane już „Kosmiczne marionetki”. A teraz nadjeżdża prawdziwy walec drogowy i powieść, w której Dick wyjątkowo intensywnie eksploatuje swój motyw przewodni – tak jakby chciał nadrobić jego porzucenie w ostatniej książce. W następnym artykule omówimy drugie, po „Człowieku z wysokiego zamku”, arcydzieło – „Trzy stygmaty Palmera Eldritcha”.
koniec
25 sierpnia 2019

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Do księgarni marsz: Lipiec 2020
Esensja

7 VII 2020

Oto pierwsza porcja polecanek książkowych na tegoroczne wakacje.

więcej »

Nie przegap: Czerwiec 2020
Esensja

30 VI 2020

To chyba najobfitsze zestawienie recenzji w historii naszego cyklu. Sprawdźcie, czy a pewno czegoś nie przegapiliście!

więcej »

Na rubieżach rzeczywistości: W poszukiwaniu rzeczywistości obiektywnej
Marcin Knyszyński

28 VI 2020

Gdy czytamy kolejne powieści Philipa K. Dicka w bardzo krótkim czasie, trudno oprzeć się wrażeniu, że porusza on w nich bardzo podobne zagadnienia – dopracowuje je i poszerza, ale tak naprawdę pisze o tym samym. Zresztą, opór taki jest zupełnie niepotrzebny – tak po prostu jest. „Labirynt śmierci” to kolejne „Oko na niebie” i „Ubik” – powieść podobna, choć ideowo ukierunkowana nie na ontologiczne rozważania o zastanej rzeczywistości, lecz na epistemologię. Jak możemy ową rzeczywistość poznać?

więcej »

Polecamy

W poszukiwaniu rzeczywistości obiektywnej

Na rubieżach rzeczywistości:

W poszukiwaniu rzeczywistości obiektywnej
— Marcin Knyszyński

Myślę, ale czy jestem?
— Marcin Knyszyński

Wszyscy jesteśmy androidami
— Marcin Knyszyński

Umieranie wstecz
— Marcin Knyszyński

Przygodowa powieść science fiction – zrób to sam!
— Marcin Knyszyński

Pif-Paf! Zium!
— Marcin Knyszyński

Droga bez powrotu
— Marcin Knyszyński

„Bycie” jest kalejdoskopem
— Marcin Knyszyński

„I Have a Dream”
— Marcin Knyszyński

Koszmarna teofania
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Z tego cyklu

W poszukiwaniu rzeczywistości obiektywnej
— Marcin Knyszyński

Myślę, ale czy jestem?
— Marcin Knyszyński

Wszyscy jesteśmy androidami
— Marcin Knyszyński

Umieranie wstecz
— Marcin Knyszyński

Przygodowa powieść science fiction – zrób to sam!
— Marcin Knyszyński

Pif-Paf! Zium!
— Marcin Knyszyński

Droga bez powrotu
— Marcin Knyszyński

„Bycie” jest kalejdoskopem
— Marcin Knyszyński

„I Have a Dream”
— Marcin Knyszyński

Koszmarna teofania
— Marcin Knyszyński

Tegoż twórcy

Narkotykowy trip z robalami w rolach głównych
— Sebastian Chosiński

Wasale i robale
— Katarzyna Piekarz

Wzloty i upadki
— Katarzyna Piekarz

Staronarodzeni i złowrodzy agenci Biblioteki
— Anna Nieznaj

Ziemia zginie. Na milion sposobów
— Jacek Jaciubek

Wyprawa poprzez umysły
— Jacek Jaciubek

Kopalnia pomysłów
— Jacek Jaciubek

Esensja czyta: Październik 2013
— Kamil Armacki, Miłosz Cybowski, Joanna Kapica-Curzytek, Jarosław Loretz, Paweł Micnas, Marcin Mroziuk, Konrad Wągrowski

Esensja czyta: Lipiec 2013
— Miłosz Cybowski, Joanna Kapica-Curzytek, Jarosław Loretz, Daniel Markiewicz, Paweł Micnas, Beatrycze Nowicka, Agnieszka Szady, Konrad Wągrowski

Moje paranoje
— Jacek Jaciubek

Tegoż autora

Do sedna: Kevin Smith. Szczury z supermarketu.
— Marcin Knyszyński

Srebrzysty paladyn
— Marcin Knyszyński

Coś do oglądania
— Marcin Knyszyński

Jak być diabłem diabła?
— Marcin Knyszyński

Nie jesteś sam
— Marcin Knyszyński

Niekoniecznie jasno pisane: Osiemnastoletnia improwizacja
— Marcin Knyszyński

Komiks niepotrzebny
— Marcin Knyszyński

Do sedna: Kevin Smith. Sprzedawcy.
— Marcin Knyszyński

Nie daj się tyranii przewidywalności!
— Marcin Knyszyński

Do sedna: Richard Kelly. Pułapka.
— Marcin Knyszyński

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.