Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 28 listopada 2020
w Esensji w Esensjopedii

Pożegnania 2019 (2/4)

Esensja.pl
Esensja.pl
1 2 »
Nadszedł czas na podsumowanie strat szeroko pojętej popkultury w 2019 roku. Dziś miesiące kwiecień-czerwiec.

Jarosław Loretz

Pożegnania 2019 (2/4)

Nadszedł czas na podsumowanie strat szeroko pojętej popkultury w 2019 roku. Dziś miesiące kwiecień-czerwiec.
Jak w poprzednich dwóch latach, tak i teraz proponuję rzut oka na listę tych, którzy odeszli od nas w upłynionym roku. Znaleźli się na niej nie tylko twórcy, ale i osoby niezwiązane bezpośrednio z kulturą, a jednak mające ogromny wpływ na literaturę, muzykę, sztukę czy ogólnie na nasze życie i podejście do świata. Część zamieszczonych tu nazwisk budzi natychmiastowy odzew, część jednak może wyglądać na nieznaną – aczkolwiek tylko pozornie. Nikt nie znalazł się tu przypadkowo. Każdy w którymś momencie albo przyłożył rękę do dzieła, które obiegło swego czasu cały glob, lub choćby Polskę, albo był osią działań mających globalny oddźwięk.
Lista oczywiście nie jest kompletna, bo i być taka by nie mogła zważywszy na liczbę osób, jakie zmarły w zeszłym roku. Wiele spośród nich było aktorami, często serialowymi, z dawnych „Star Treków”, „Doctora Who”, „Twin Peaks” i innych produkcji, przez które przewinęły się setki, o ile nie tysiące zarówno gwiazd, jak i statystów. Ponieważ seriale te mają już kilka dekad na karku, wymieranie dawnej obsady będzie tylko przybierało na sile wraz z biegiem lat. Podobne zjawisko dotyka coraz mocniej przemysłu muzycznego, w przypadku którego czarne chmury zaczynają coraz mocniej nadciągać nad prekursorów rocka i popu. Tym będziemy jednak martwić się później, gdy burza faktycznie nadejdzie. Na razie przypomnijmy sobie, kogo żegnaliśmy przez ostatnich dwanaście miesięcy.
W kwietniu odeszli:
1. – Rafael Sánchez Ferlosio, pisarz, jeden z odnowicieli literatury hiszpańskiej po okresie wojny domowej. W Polsce wyszła jedna jego powieść, „Doświadczenia i wędrówki chłopca Alfanui”.
1. – Vonda N. McIntyre, biolog z zawodu, pisarka science fiction z zamiłowania. Sławę przyniosło jej opowiadanie „Z trawy i Mgły, i Piasku”, nagrodzone Nebulą i nominowane do nagród Hugo oraz Locus, rozszerzone później w powieść „Opiekun snu” (w innym tłumaczeniu: „Wąż snu”), która przyniosła Vondzie kolejną Nebulę oraz nagrodę Hugo, po raz trzeci w historii wręczoną kobiecie. Po latach otrzymała jeszcze jedną Nebulę – za powieść „Księżyc i Słońce”. Oprócz powyższych książek rodzimy czytelnik miał możność zaznajomienia się jeszcze ze zbiorem opowiadań „Ognista powódź” oraz z „Kryształową gwiazdą”, powieścią z uniwersum „Gwiezdnych wojen”.
3. – Marek Słyk, pisarz, poeta. Autor trylogii „W barszczu przygód”, „W rosole powikłań” i „W krupniku rozstrzygnięć”, samodzielnej powieści „Gra o super mózg” oraz szeregu opowiadań, drukowanych m.in. w „Nowej Fantastyce”, „Młodym Techniku” i „Szpilkach”.
3. – Jerzy Wójcik, operator filmowy, reżyser, scenarzysta. Autor zdjęć m.in. do „Eroiki”, „Popiołu i diamentu”, „Matki Joanny od Aniołów”, „Faraona”, „Westerplatte” czy „Potopu”.
4. – Gieorgij Danelija, gruziński reżyser. Spośród jego filmów warto wymienić wybitnego „Sieriożę”, „Chodząc po Moskwie”, „Afonię”, „Łzy płynęły” oraz zupełnie zwariowaną, czarną komedię SF „Kin-dza-dza!”.
11. – Kazuhiko Katō, bardziej znany jako Monkey Punch. Twórca mang, działający zawodowo od roku 1962. Jego najbardziej znaną kreacją jest zapoczątkowana w 1967 roku seria „Lupin III”, która dochrapała się wielu animowanych i aktorskich ekranizacji, a także przeróbek na gry video.
14. – Bibi Andersson, szwedzka aktorka filmowa i teatralna, na przełomie lat 1950. i 1960. często występująca w produkcjach Ingmara Bergmana. Z ważniejszych ról warto wymienić te z „Siódmej pieczęci”, „Tam, gdzie rosną poziomki”, „U progu życia”, „Twarzy”, „Diabelskich opowieści” i „Persony”.
14. – Gene Wolfe, utytułowany pisarz SF i fantasy, wielokrotnie nominowany do nagród Nebula (16 nominacji i 2 zwycięstwa), Hugo (8 nominacji), Locusa (6 nagród) i World Fantasy Award (4 nagrody). W Polsce znany przede wszystkim z tzw. cyklu Słonecznego (pięć tomów Ksiąg Nowego Słońca, cztery Ksiąg Długiego Słońca i trzy Ksiąg Krótkiego Słońca), kawałka cyklu Latro („Żołnierz z mgły”, „Żołnierz Arete”), „Piątej głowy Cerbera” i zbioru opowiadań „Śmierć doktora Wyspy”.
15. – Les Reed, autor piosenek i aranżer. To jego piosenki – a w zasadzie piosenki z jego muzyką, bo słowa na ogół pisał Barry Mason, Gordon Mills bądź Geoff Stephens – śpiewali Tom Jones („Delilah”, „It’s Not Unusual”), Engelbert Humperdinck („The Last Waltz”), Herman’s Hermits („There’s Kind of Hush”), The Fortunes („Here It Comes Again”), a nawet kibice klubu piłkarskiego Leeds United F.C. (w 1972 Reed z Masonem napisali dla klubu hymn – „Marching On Together”).
17. – Kazuo Koike, scenarzysta mangowy. Wespół z rysownikiem Gosekim Kojimą powołał do życia postać Ogamiego Itto, płatnego zabójcy, który krąży po kraju z trzyletnim synem i w zmyślny sposób likwiduje tak swoich wrogów, jak i osoby wyznaczone przez zleceniodawców. Z liczącej 28 tomów sagi, noszącej tytuł „Samotny wilk i szczenię”, w Polsce wyszło tylko 7 części. Koike napisał też w latach 1970. scenariusze sześciu aktorskich adaptacji przygód Ogamiego Itto, jak również wyprodukował w 1993 roku siódmy film.
18. – Siergiej Pawłow, radziecki pisarz SF, geofizyk z wykształcenia, paleolingwista z zamiłowania. Autor m.in. dylogii „Księżycowa tęcza”, sfilmowanej w 1983 roku i szykowanej obecnie do wydania w Polsce przez wydawnictwo Stalker (tomy będą nosiły tytuły „Czarnym szlakiem” i „Miękkie zwierciadła”), a także „Akwanautów”, sfilmowanych w 1980 roku. Fundator nagrody literackiej „Łunnaja raduga”, przyznawanej w latach 2005-2015 pisarzom SF za rozwijanie swoich umiejętności, świeże pomysły dotyczące nauki i astronautyki, oraz wkład w rosyjską fantastykę.
18. – Lorraine Rita Warren, badaczka zjawisk paranormalnych, autorka opracowań na temat ważniejszych przypadków nawiedzeń, medium. Twierdziła, że wraz ze zmarłym w 2006 roku mężem, Edwardem Warrenem Minerem, udokumentowała blisko 10 tysięcy przypadków opętań, nawiedzeń i innych przejawów działalności sił nadprzyrodzonych. Historie opisane przez Warrenów dały asumpt do powstania liczącej już ponad 20 filmów serii o przeklętym domu w Amityville. Także na ich bazie powstaje w ostatnich latach tzw. Uniwersum Obecności, obejmujące serie horrorów „Obecność” i „Annabelle”, oraz samodzielne obrazy („Zakonnica”, „Topielisko: Klątwa La Llorony”).
22. – Stanisław Jędryka, reżyser filmów i seriali młodzieżowych. To spod jego ręki wyszły takie hity jak „Do przerwy 0:1”, „Wakacje z duchami”, „Podróż za jeden uśmiech”, „Stawiam na Tolka Banana” czy „Szaleństwo Majki Skowron”.
26. – Elina Bystrickaja, rosyjska aktorka, która ogromną sławę uzyskała w latach 1950. występami w dosłownie kilku filmach – m.in. w „Niedokończonej opowieści” i „Dobrowolcach”, ale przede wszystkim w monumentalnym „Cichym Donie”.
29. – John Singleton, reżyser, scenarzysta i producent filmowy. Debiutował „Chłopakami z sąsiedztwa”, filmem o gangach w etnicznym getcie Los Angeles, za który otrzymał nominacje do Oscara – za reżyserię i scenariusz. Nominacje będące swego rodzaju sensacją, bo do 1992 roku żaden Afroamerykanin nie dokonał tej sztuki, a do tego nie było dotąd tak młodego reżysera wyróżnionego w ten sposób. W późniejszych latach nakręcił jeszcze m.in. „Rosewood w ogniu”, nową wersję „Shafta” oraz „Za szybkich, za wściekłych”.
30. – Boon Gould, a właściwie Rowland Charles Gould, gitarzysta, jeden z czterech założycieli zespołu Level 42. Nim wraz z bratem, Philem, odszedł z zespołu nie godząc się na nowe, bardziej popowe brzmienie grupy, wziął jeszcze udział w nagraniu skomponowanego przez siebie, największego przeboju Level 42 – „Lessons in Love”.
30. – Peter Mayhew, aktor filmowy i telewizyjny, liczący sobie 221 cm wzrostu, zasadniczo znany z jednej, jedynej roli – Chewbakki. Zagrał futrzaka w częściach III-VII „Gwiezdnych wojen” oraz w niesławnym dodatku świątecznym z 1978 roku.
W maju:
1. – Izabela Skrybant-Dziewiątkowska, wokalistka Tercetu Egzotycznego i jego podstawowa podpora, działająca w nim bite 56 lat.
9. – Alvin Sargent, scenarzysta filmowy i telewizyjny. Spod jego ręki wyszły scenariusze do „Papierowego księżyca” (nominacja do Oscara), „Julii” (Oscar, BAFTA, nominacja do Złotego Globu), „Zwyczajnych ludzi” (Oscar i nominacja do Złotego Globu), „Bogusa, mojego przyjaciela na niby” oraz „Spider-Manów” Sama Raimiego (w pierwszym szlifował tylko dialogi, drugi był jego wyłącznym dziełem, a trzeci powstał we współpracy z braćmi Raimi) i „Niesamowitego Spider-Mana” (z dwójką innych scenarzystów).
1 2 »

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

O wilkach jeszcze będzie.<br/>Rys. Achika

Tony Stark jako syrenka w ciąży
Agnieszka ‘Achika’ Szady

23 XI 2020

Zapraszam do spenetrowania straszliwego świata wyobraźni fanek, przy czym słowo „spenetrowanie” zostało użyte nie bez powodu. Wiecie, co to slash? Oprócz takiej ukośnej kreski na klawiaturze? No to się dowiecie. I nic już nigdy nie będzie takie samo.

więcej »

Do księgarni marsz: Listopad 2020
Esensja

9 XI 2020

W tym miesiącu nasze zwyczajowe przypomnienie że zapowiadane terminy wydania książek mogą się nie spełnić ma większą wagę niż zwykle. Mamy jednak nadzieję że nawet jesli nie wszystkie to duża część wybranych przez nas pozycji się ukaże.

więcej »

Nie przegap: Październik 2020
Esensja

31 X 2020

Rozumiemy że mogliście ostatnio mieć mniej czasu na lekturę, więc nasze comiesięczne zestawienie receznji może przydać się bardziej niż zwykle.

więcej »

Polecamy

Kochać to nie znaczy zawsze to samo

Na rubieżach rzeczywistości:

Kochać to nie znaczy zawsze to samo
— Marcin Knyszyński

Chorzy na życie
— Marcin Knyszyński

Dick w starym stylu
— Marcin Knyszyński

Faust musi przegrać
— Marcin Knyszyński

W poszukiwaniu rzeczywistości obiektywnej
— Marcin Knyszyński

Myślę, ale czy jestem?
— Marcin Knyszyński

Wszyscy jesteśmy androidami
— Marcin Knyszyński

Umieranie wstecz
— Marcin Knyszyński

Przygodowa powieść science fiction – zrób to sam!
— Marcin Knyszyński

Pif-Paf! Zium!
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Z tego cyklu

Pożegnania 2019 (4/4)
— Jarosław Loretz

Pożegnania 2019 (3/4)
— Jarosław Loretz

Pożegnania 2019 (1/4)
— Jarosław Loretz

Pożegnania 2018 (4)
— Jarosław Loretz

Pożegnania 2018 (3)
— Jarosław Loretz

Pożegnania 2018 (2)
— Jarosław Loretz

Pożegnania 2018 (1)
— Jarosław Loretz

Pożegnania 2017 (4)
— Jarosław Loretz

Pożegnania 2017 (3)
— Jarosław Loretz

Pożegnania 2017 (2)
— Jarosław Loretz

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.