Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 4 grudnia 2021
w Esensji w Esensjopedii

Ursula K. Le Guin
‹Lewa ręka ciemności›

WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułLewa ręka ciemności
Tytuł oryginalnyThe Left Hand of Darkness
Data wydania1988
Autor
PrzekładLech Jęczmyk
Wydawca Wydawnictwo Literackie
CyklHain
ISBN83-08-01879-3
Format302s.
Gatunekfantastyka
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

Sześć światów Hain: Świat czwarty – Powrót na Zimę

Esensja.pl
Esensja.pl
« 1 2 3 4

Miłosz Cybowski, Beatrycze Nowicka

Sześć światów Hain: Świat czwarty – Powrót na Zimę

Ursula K. Le Guin
‹Sześć światów Hain›

WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułSześć światów Hain
Data wydania3 listopada 2015
Autor
PrzekładKatarzyna Staniewska, Agnieszka Sylwanowicz
Wydawca Prószyński i S-ka
CyklHain
ISBN978-83-8069-175-9
Format944s. 151×231mm; oprawa twarda
Cena69,90
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
BN: Nie jestem pewna czy duma – albo czy tylko ona. Genly wydawał się autentycznie przekonany, że Estraven jest krętaczem o jakichś potencjalnie niecnych zamiarach. Nie ufał mu. Pytanie, czy to dlatego, że Therem był politykiem, czy też – sam to w pewnym momencie stwierdził – obupłciowość Getheńczyków sprawiała, iż wydawali mu się nieco podejrzani („nie chciałem dać zaufania i przyjaźni mężczyźnie, który był kobietą, kobiecie, która była mężczyzną”). Myślę, że – niekoniecznie świadomie – w zależności od tego, czy przebywamy w męskim, czy w damskim towarzystwie (zwłaszcza jeśli są to osoby, których nie znamy albo znamy słabo), modyfikujemy swoje zachowanie. Towarzystwo Getheńczyków mogło zatem wprawiać w konfuzję, gdy odruchowe wzorce zachowań i wypowiedzi okazywały się nie przystawać do rzeczywistości. Taki dysonans poznawczy mógł z kolei powodować niepokój i wynikającą z niego niechęć, która była potem racjonalizowana. Inna sprawa, że dyplomata powinien umieć takie rzeczy dostrzegać w sobie i kontrolować na tyle, by nie wpływały na jego decyzje zawodowe.
MC: Najdziwniejsze w tym wszystkim było dla mnie to, że nawet po tym, jak Estraven uratował Genly’ego, pozostała między nimi ogromna przepaść i chłód, którego nie oczekiwałbym po dwójce skazanych na siebie ludzi.
BN: To prawda! Mam wrażenie, jakby Genly może i rozumowo doszedł do wniosku, że Therem od początku chciał dobrze, ale na poziomie emocji wciąż obarczał Getheńczyka winą za swoją porażkę i żywił do niego urazę. Poza tym, czytając teraz „Lewą rękę…”, wydało mi się, że mobil nie uważał karhidyjskiego polityka za równego sobie – on był wszak wysłannikiem z gwiazd, niosącym tej biednej, zaściankowej Zimie kaganek ekumenicznej cywilizacji, a Estraven tylko tubylcem, który sprawił tyle problemów, ale potem odkupił to, okazując się pomocny. Taki Piętaszek-Eskimos. Może sanki ciągnąć, można mu też pokazać wysoką sztukę myślomowy, żeby się zachwycał, jacy to jesteśmy wspaniali. Teraz przerysowuję, ale nie zmienia to faktu, że mobilowi, tak dumnemu ze swoich telepatycznych umiejętności, zdecydowanie zabrakło zwykłej empatii. Oto co w pewnym momencie pisze w swoim notesie Estraven podczas przeprawy przez wyjątkowo trudny teren: „Gdybym pisał nowy kanon jomeszu, tutaj posyłałbym po śmierć złodziei. Złodziei, którzy po nocy kradną w Turufie worki z żywnością [tu nawiązuje do swoich czynów]. Złodziei, którzy kradną ludziom serce i nazwisko, narażając ich na hańbę i wygnanie. Głowa mi ciąży, muszę wykreślić ten fragment później”. A teraz wypowiedzi Genly’ego „nie byli z mojego ciała, nie mogło być między nami przyjaźni ani miłości” a potem „czułem,(…) że to z seksualnego napięcia między nami (…) zrodziła się wielka i nagła pewność przyjaźni”. Czyli niby o przyjaźni pisze, tylko że uważa ją za „efekt fizjologiczny” niezaspokojonego popędu. Co on sobie myślał – że Estraven wyniósł go na własnym grzbiecie z obozu pracy z miłości do Ekumeny?
MC: Le Guin nie pozostawia wątpliwości, ze Estraven był prawdopodobnie jedyną osobą, która faktycznie wierzyła w misję Genly’ego, a przy tym miał na tyle dużo wyobraźni (w przeciwieństwie chociażby do szalonego króla, który nie był w stanie nawet zachwycić się bezczasowym połączeniem z Ekumeną), by dostrzegać, że to nieuchronna przyszłość. Jak Genly sam wielokrotnie zauważał, jeśli jego misja się nie powiedzie, Ekumena przyśle kolejnego mobila z tym samym zadaniem. Tym bardziej smuci taki, a nie inny koniec Estravena, bo przez całą historię to właśnie on (a nie wysłannik) jest czynnikiem sprawczym. Czytałem gdzieś interpretację, że jego śmierć stanowi nawiązanie do pierwszej sceny powieści, czyli murowania zwornika bramy. Przelanie krwi stanowi w tym ujęciu ostateczne przypieczętowanie przymierza między Gethen a Ekumeną. Nie ma tu więc szczęśliwego zakończenia, co raczej ostateczne poświęcenie, którego (z fabularnych względów) nie dało się chyba uniknąć.
BN: To prawda, zwróciłam uwagę na tę scenę, czytając powieść po raz drugi, zresztą Le Guin to potwierdza ustami mobila, który gdzieś pod koniec też się nad tym zastanawia. W mityczno-symbolicznym, a także konstrukcyjno-fabularnym (zwykle lepiej zapamiętujemy smutne zakończenia) ujęciu to jest uzasadnione. Ale tak po ludzku mi Estravena żal. To prawda, że wierzył w misję wysłannika, sądzę jednak, że zależało mu także na samym Genlym. Rozumiem, że dostrzegł w sojuszu z Ekumeną szansę na skierowanie uwagi krajan na coś innego niż rodzący się nacjonalizm. Rozumiem, że po odniesionej porażce w Karhidzie Therem mógł popierać misję mobila w Orgoreynie – aby spróbować jeszcze raz zbudować swoją pozycję w nowym miejscu czy też pokazać rodakom, że jednak miał rację. Ale gdy Ai wypadł z łask, to sądzę, że pragmatyczny polityk raczej postawiłby na nim krzyżyk i poszukał innych celów, zamiast samemu udawać się z misją ratunkową.
MC: Czy nie chodziło jednak o to, że związawszy swoją polityczną karierę z wysłannikiem Ekumeny, Estraven nie miał zbytnich szans na jakiekolwiek sukcesy w polityce? Przecież to właśnie on, a nie Genly, został wygnany z Karhidu po swojej ostatniej próbie wpłynięcia na króla. Pod wieloma względami Therem podzielił losy wielu innych ludzi, którzy chcieli wprowadzać zmiany, na które społeczeństwo nie było jeszcze gotowe. Wszak nawet w ostatecznym rozrachunku przystąpienie Gethen do Ekumeny okazało się pomniejszą rewolucją – czynem niezgodnym z zasadami, wedle których powinien postępować Genly.
BN: Le Guin pozostawiła tu niedopowiedzenia dopuszczające rozmaite interpretacje motywacji Estravena. Ja zwróciłam jeszcze uwagę na wątek jego brata, Areka. Był pierwszą miłością Therema, ale gdy doczekali się potomka, zgodnie ze zwyczajem jedno z nich opuściło rodzinne strony. Wiemy też, że Arek nie żyje. Gdy wysłannik używa telepatii, Estraven słyszy jego myśli jako głos brata i jest wstrząśnięty. W tym momencie Genly powinien kategorycznie odmówić dalszych prób albo przynajmniej spróbować wyjaśnić, o co chodzi. Głos zmarłego (do tego słyszany tam, gdzie według wierzeń trafiają potępione dusze), rozdzierający stare rany, to było naprawdę ostatnie, czego Estraven potrzebował w czasie wyczerpującej wędrówki przez lód. Ale choć „światło jest lewą ręką ciemności” to przecież „ciemność jest prawą ręką światła” – Genly nie zauważył, że robi coś złego, szczerze chciał się podzielić swoją wiedzą. A Therem, cóż – z ciekawości, z chęci zrozumienia, a może i z chęci zbliżenia się do Genly’ego brnął w to dalej. Wspomniane zostało, że bohaterowie wiedli długie telepatyczne rozmowy, jednak pisarka poskąpiła nam ich treści i chyba nieco przeceniła wyobraźnię czytelnika. Moją w każdym razie na pewno. Zresztą nie widać skutków tych konwersacji – gdy docierają do Karhidu, wysłannik wciąż myśli głównie o swoim celu, w pewnym momencie orientuje się, że w ogóle nie zastanawiał się nad dalszym losem towarzysza. To ma być przyjaźń, wdzięczność, lojalność? Uznanie, że Estraven „jakoś sobie poradzi”?1) Zdecydowanie ponowna lektura sprawiła, że Genly stracił w moich oczach, a Estraven zyskał. Warto było przeczytać „Lewą rękę…” ponownie po latach, spojrzeć na nią z innej strony, dostrzec więcej.
koniec
« 1 2 3 4
2 maja 2021
1) Zastanawiałam się nad tym, czy dało się cokolwiek zrobić, by uniknąć takiego smutnego końca. Doszłam do wniosku, że niewiele. Jedyne, co przyszło mi na myśl, to żeby zamiast uciekać w stronę granicy, jednak pójść prosto do władz miasta. Genly mógłby trochę zablefować, powiedzieć, że po pierwsze wezwał już statek, który będzie tu lada dzień, a po drugie, Estraven uratował mu życie, więc teraz ma wobec niego dług honorowy, obiecał mu azyl na statku, a jeśli nie zdoła go spłacić, będzie zmuszony popełnić rytualne samobójstwo, co automatycznie przekreśli szansę na jakiekolwiek rozmowy z Ekumeną na następne stulecia. Czy ktokolwiek by się tym przejął, nie wiem. Ale przynajmniej by czegoś spróbował.

Żródło mapy: Ursula K. Le Guin Archive.

PS. Beatrycze: przy okazji pozwalam sobie przypomnieć link do mojej strony autorskiej. Zapraszam.

Komentarze

02 V 2021   16:03:00

dla mnie Ursula była pisarką skupiającą się czesto na nieporozumieniach (szczególnie kulturowych, wynikających z inności), więc koncepcja nieudzielania porad i płynący z niej kryzys odebrałem jako oś książki; mającą wywołać dysonans u czytelnika, ale nieuniknioną

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Nie przegap: Listopad 2021
Esensja

30 XI 2021

Na coraz dłuższe wieczory proponujemy lekturę naszych listopadowych recenzji.

więcej »

W podziemnym kręgu: Horror rzeczywistości
Marcin Knyszyński

28 XI 2021

Chuck Palahniuk zakończył „Opętanymi” swą nieformalną trylogię grozy, na którą składa się jeszcze „Kołysanka” i „Dziennik”. Groteska i surrealizm, jako podstawowe środki wyrazu autorskiej myśli przewodniej, doprowadzone są tutaj do granicy, za którą czai się makabra i tak zwany horror cielesny. Palahniuk wytacza na czytelnika, jak do tej pory, najcięższe działa, zarówno estetyczne jak i formalne, tworząc współczesny Dekameron, zbiór wielce kontrowersyjnych i obrazoburczych opowieści o życiowych (...)

więcej »

Stulecie Stanisława Lema: O korzyściach z bycia ślimakiem (śluzem na marginesie „Głosu Pana”)
Mieszko B. Wandowicz

25 XI 2021

Całkiem możliwe, że trzema najwybitniejszymi polskimi filozofami XX wieku byli pisarze, którzy teoretycznie — zwłaszcza akademicko — filozofią się nie parali. Pierwszy z nich, Bolesław Leśmian, to — skoro użyć określenia z jego wiersza „Srebroń” — „niepoprawny istnieniowiec”: kunsztownie krążył meandrami bycia i niebycia. Drugi, Czesław Miłosz, okazał się wielkim teologiem. Trzeci był najbardziej wszechstronny, próbując, poza wszystkim innym, rozpoznać „Głos Pana”.

więcej »

Polecamy

Pogrzeb pośród mgławic

Stulecie Stanisława Lema:

Pogrzeb pośród mgławic
— Mieszko B. Wandowicz

O korzyściach z bycia ślimakiem (śluzem na marginesie „Głosu Pana”)
— Mieszko B. Wandowicz

List znad Oceanu
— Beatrycze Nowicka

Lem w komiksie
— Marcin Knyszyński

Przeciętniak w swym zawodzie
— Agnieszka Hałas, Adam Kordaś, Marcin Mroziuk, Beatrycze Nowicka, Marcin Osuch, Agnieszka ‘Achika’ Szady, Konrad Wągrowski

Jam jest robot hartowany, zdalnie prądem sterowany!
— Miłosz Cybowski, Adam Kordaś, Marcin Mroziuk, Marcin Osuch, Agnieszka ‘Achika’ Szady, Konrad Wągrowski

Zawsze szach, nigdy mat
— Marcin Knyszyński

Świadomość jako błąd
— Marcin Knyszyński

Człowiek jako bariera ostateczna
— Marcin Knyszyński

Nie wszystko i nie wszędzie jest dla nas
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Z tego cyklu

Świat szósty – dwugłos
— Miłosz Cybowski, Beatrycze Nowicka

Świat piąty
— Miłosz Cybowski

Świat trzeci
— Miłosz Cybowski

Świat drugi
— Miłosz Cybowski

Świat pierwszy
— Miłosz Cybowski

Tegoż autora

Jesteśmy tylko nośnikami
— Miłosz Cybowski

Spektaklu akt drugi
— Beatrycze Nowicka

Krótko o grach: X-Meni nie wystarczają
— Miłosz Cybowski

Dwóch panów w drodze (nie licząc lokaja)
— Miłosz Cybowski

Krótko o książkach: Głównie dla specjalistów
— Miłosz Cybowski

Stulecie Stanisława Lema: List znad Oceanu
— Beatrycze Nowicka

Krótko o książkach: Na dalekiej Sanocczyznie
— Miłosz Cybowski

Ten okrutny XX wiek: Zbrodnia bez kary
— Miłosz Cybowski

Do księgarni marsz: Listopad 2021
— Miłosz Cybowski, Sławomir Grabowski, Joanna Kapica-Curzytek, Marcin Mroziuk, Joanna Słupek

Krótko o książkach: Potrafił być irytujący
— Miłosz Cybowski

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.