Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 25 września 2018
w Esensji w Esensjopedii

Grzegorz Swoboda
‹Gettysburg›

EKSTRAKT:80%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułGettysburg
Data wydania19 sierpnia 2010
Autor
Wydawca Attyka
ISBN978-83-89487-55-1
Format360s. 160×220mm; oprawa twarda
Cena46,—
Gatunekhistoryczna
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Kup wSelkar.pl: 39,97 zł
Kup wTaniaKsiążka.pl: 36,71 zł
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

„Gołębie” i „jastrzębie” na polach Pensylwanii

Esensja.pl
Esensja.pl
Gdyby sporządzić wśród historyków ranking najsłynniejszych bitew w dziejach świata, najprawdopodobniej w jego czołówce znalazłaby się batalia pod Gettysburgiem. To w końcu ona, przechylając szalę zwycięstwa w wojnie secesyjnej na stronę wojsk Północy, zdecydowała o dzisiejszym kształcie Stanów Zjednoczonych. Od wielu już lat najciekawszym polskim opracowaniem na temat tej potyczki jest, wznowiona właśnie przez Attykę, monografia Grzegorza Swobody.

Sebastian Chosiński

„Gołębie” i „jastrzębie” na polach Pensylwanii

Gdyby sporządzić wśród historyków ranking najsłynniejszych bitew w dziejach świata, najprawdopodobniej w jego czołówce znalazłaby się batalia pod Gettysburgiem. To w końcu ona, przechylając szalę zwycięstwa w wojnie secesyjnej na stronę wojsk Północy, zdecydowała o dzisiejszym kształcie Stanów Zjednoczonych. Od wielu już lat najciekawszym polskim opracowaniem na temat tej potyczki jest, wznowiona właśnie przez Attykę, monografia Grzegorza Swobody.

Grzegorz Swoboda
‹Gettysburg›

EKSTRAKT:80%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułGettysburg
Data wydania19 sierpnia 2010
Autor
Wydawca Attyka
ISBN978-83-89487-55-1
Format360s. 160×220mm; oprawa twarda
Cena46,—
Gatunekhistoryczna
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Kup wSelkar.pl: 39,97 zł
Kup wTaniaKsiążka.pl: 36,71 zł
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
Wielbiciele historii nad Wisłą nie mają prawa narzekać na brak popularnonaukowych opracowań na temat najważniejszych wojen i bitew w dziejach ludzkości. Mniej lub bardziej zasłużoną – zależy od konkretnej pozycji – renomą cieszy się wydawana od trzech dekad Bellonowska seria „Historycznych Bitew”. Ostatnimi czasy jednak poważną konkurencję stanowią dla niej publikacje gliwickiej oficyny Infort Editions (w seriach „Bitwy/Taktyka” i „Pola bitew”) oraz warszawskiej Attyki („Ars Belli”); w mocno uproszczonej – czytaj: typowo popularyzatorskiej (i zarazem komercyjnej) – wersji zagadnienie to traktuje natomiast poznański AmerCom, który nawiązał współpracę z Osprey Publishing i systematycznie dystrybuuje cykle „Wielkie bitwy historii” oraz „Wielkie bitwy II wojny światowej”1). Spośród wszystkich wymienionych najmniej aktywna na rynku zdaje się być Attyka, ale za to wydawnictwo to przykłada największą wagę do formy swoich książek, o czym świadczą bardzo udane – zarówno pod względem merytorycznym, jak i edytorskim – poprzednie jego monografie, jak chociażby „Maraton” i „Wojna peloponeska” Ryszarda Kuleszy, „Powstanie Tupaka Amaru” Jarosława Wojtczaka czy – już spoza serii – „Starożytność wyklęta. Archeolodzy i łowcy sensacji” Krzysztofa Kęcieka. Nie tak dawno do historyków współpracujących ze stołeczną oficyną dołączył Grzegorz Swoboda, do tej pory znany przede wszystkim jako autor kilku pozycji dla Bellony: „Little Big Horn 1876”, „Batoche 1885” oraz „Dublin 1916”.
Największą popularność przyniosła jednak Swobodzie monografia bitwy pod Gettysburgiem, której trzecie wydanie trafiło właśnie do rąk czytelników. Dwa poprzednie mają już swoje lata (ukazały się odpowiednio w 1990 i 1999 roku), co oznacza tyle, że nieco się zdezaktualizowały. Najważniejsza kampania wojny secesyjnej wciąż bowiem wzbudza ogromne zainteresowanie wśród badaczy, zwłaszcza, co oczywiste, za Oceanem. Owocuje to tym, że praktycznie każdego roku w Stanach Zjednoczonych ukazuje się co najmniej kilka nowych poświęconych jej opracowań bądź wspomnień. Tym samym na światło dzienne wychodzą wciąż nowe szczegóły, stare sądy poddawane są zaś weryfikacji. Mając możliwość powrotu do jednego z ulubionych przez siebie tematów, Swoboda postanowił po raz kolejny przyjrzeć się najnowszemu stanowi badań najbardziej zainteresowanych, czyli Amerykanów. Jak sam zaznaczył, oparł się przede wszystkim na opublikowanych już w większości w XXI wieku dziełach Harry’ego W. Pfanza („Gettysburg: The First Day”, „Gettysburg: The Second Day”, „Gettysburg: Culp’s Hill and Cemetery Hill”), Jeffry’ego D. Werta („Gettysburg: Day Three”) oraz Stephena W. Searsa („Gettysburg”). Choć można podejrzewać, że za przewodnik, głównie w pracy nad rozwikłaniem zagadek związanych z ostatnim etapem bitwy, posłużyła mu również publikacja Earla J. Hessa „Pickett’s Charge. The Last Attack of Gettysburg”)…
W historiografii europejskiej – i to już począwszy od końca XIX wieku – panował jasno określony osąd wojny secesyjnej, w którym główne role były wyraziście określone. W dużym uproszczeniu można przedstawić je następująco: Okrutni i zdeprawowani przez lata niewolnictwa biali południowcy (konfederaci), chcąc bronić swego statusu i przywilejów, zdecydowali się oderwać od zmierzającej ku świetlanej przyszłości Północy (zwolenników unii). Nie da się ukryć, że mieszkańcy uprzemysłowionej północnej części kraju odczuwali swoistą wyższość kulturową i cywilizacyjną nad ludnością typowo rolniczego i wciąż jeszcze – nierzadko wcale nie z własnej winy – pogrążonego w feudalizmie Południa. Niechęć ta była podsycana przez radykalnych abolicjonistów pokroju Williama Garrisona i Harriet Beecher Stowe (autorkę „Chaty wuja Toma”), których krzykliwa działalność prowadziła do zbrojnych wystąpień przeciwko niesprawiedliwemu traktowaniu Murzynów, jak miało to miejsce chociażby w przypadku – unieśmiertelnionego także dzięki poezji Cypriana Kamila Norwida – Johna Browna. Kwestię niewolnictwa instrumentalnie wykorzystywali również politycy, w tym walczący w 1860 roku o najwyższy urząd w państwie kandydat Partii Republikańskiej Abraham Lincoln. To właśnie jego zwycięstwo w wyborach prezydenckich wywołało efekt domina, który ostatecznie doprowadził do trwającej ponad cztery lata niezwykle krwawej wojny domowej. Przykład dali delegaci na konwencję stanową Karoliny Południowej, którzy w grudniu 1860 ogłosili zerwanie unii z USA; niebawem w ich ślady podążyli mieszkańcy Missisipi, Florydy, Alabamy, Georgii, Luizjany, Teksasu i innych stanów Południa. By nie być na straconej pozycji w spodziewanym konflikcie zbrojnym z Jankesami (jak potocznie nazywano Amerykanów z Północy), zjednoczyli się oni, tworząc własne, konkurencyjne państwo – Skonfederowane Stany Ameryki ze stolicą w Richmond (w Wirginii) i z prezydentem Jeffersonem Davisem na czele.
Grzegorz Swoboda w bardzo przejrzysty sposób, odpowiednio rozkładając akcenty, wprowadza czytelnika w zagadnienia związane z genezą wojny secesyjnej. Zgodnie z najnowszymi ustaleniami, stara się wyważyć racje obu stron. Tym samym daleki jest od potępiania w czambuł południowców; zdaje sobie bowiem doskonale sprawę z tego, że wiele problemów, przede wszystkim ekonomicznych, z którymi ten region Stanów Zjednoczonych nie potrafił sobie poradzić, spowodowanych było faworyzowaniem przez rząd centralny w Waszyngtonie stanów północnych (tam przecież trafiały państwowe dotacje na rozwój przemysłu ciężkiego, żeglugi, rybołówstwa, infrastruktury komunikacyjnej). Ekstensywna i z tego też powodu mało konkurencyjna gospodarka Południa była więc w dużym stopniu na rękę Północy, która – mniej lub bardziej świadomie – zamieniała tę część kraju w swoisty skansen. To poczucie odrzucenia, stopniowo narastające już od końca XVIII wieku, doprowadziło do poważnego rozdźwięku w państwie i – ostatecznie – zakończyło się ukształtowaniem odrębnego patriotyzmu, dla którego najbardziej pożywną glebą okazał się nacjonalizm (niekiedy o wyraźnym podłożu rasistowskim). Idąc tropem myśli autora „Gettysburga”, można odnieść wrażenie, że wojna secesyjna była dla Ameryki doświadczeniem nad wyraz bolesnym, ale nieuniknionym. Tak jak Europa nie mogła uniknąć Wielkich Rewolucji Francuskiej i Październikowej, które przekierowały rozwój Starego Kontynentu na zupełnie nowe tory… Zaskakiwać może jednak rozmiar okrucieństwa, które konflikt ten niósł ze sobą. Przy czym Swoboda nie ma raczej wątpliwości co do tego, że za jego eskalację odpowiadał prezydent Lincoln, który w ostatniej fazie konfrontacji zdecydował się na prowadzenie typowej wojny na wyniszczenie (wojny totalnej). Po to właśnie oddał dowództwo w ręce najagresywniejszych „jastrzębi”, czyli generałów Williama T. Shermana (nawet przez wielu dowódców wojsk Unii uznawanego za „niebezpiecznego szaleńca”), Philipa Henry’ego Sheridana i Ulyssesa S. Granta.
Lipcowa bitwa pod Gettysburgiem była momentem przełomowym w wojnie secesyjnej. Zakończona zwycięstwem Jankesów pod dowództwem generała George’a Meade’a, który zaledwie kilka dni wcześniej objął Armię Potomaku – podbudowała ich morale i przede wszystkim otworzyła drogę do ostatecznego sukcesu. Swoboda bardzo dokładnie relacjonuje przebieg tej batalii – nie tylko dzień po dniu, ale wręcz godzina po godzinie. Opiera się przy tym zarówno na opracowaniach innych historyków (głównie amerykańskich), jak również ogólnie dostępnych materiałach źródłowych (dokumentach i wspomnieniach). Na przebieg działań zbrojnych patrzy oczyma generałów i szeregowców, nie stroni od anegdot; w narrację wplata autentyczne dialogi, fragmenty listów, przemówień i rozkazów. To wszystko czyni jego książkę niezwykle zajmującą lekturą. Tym bardziej godną polecenia, że broniącą się także od strony czysto literackiej (co nie jest jeszcze, niestety, w naszym kraju normą). Owszem, akademicy mogliby narzekać na miejscami nieco zbyt frywolny styl czy nadmierną egzaltację, ale nie należy zapominać, że monografia ta ma do spełnienia przede wszystkim cel popularyzatorski, a w tej konkurencji – sprawdza się znakomicie. Czego jednak zabrakło? O ile sporo miejsca autor poświęca temu, co działo się przed Gettysburgiem, czyli do lipca 1863 roku (Antietam, Bull Run, Fredericksburg, Chancellorsville, w których to bitwach armiami konfederackimi dowodził pokonany przez Meade’a generał Robert E. Lee), o tyle znacznie mniej drobiazgowy jest w przedstawianiu wydarzeń, które nastąpiły po zakończeniu bitwy (do listopada 1865). Zaledwie niespełna siedmiostronicowy „Epilog” to trochę za mało, by dokładnie przeanalizować bezpośrednie i długoterminowe skutki krwawej batalii na polach Pensylwanii.
koniec
12 listopada 2010
1) Niestety, inicjatywa AmerCom doprowadziła do tego, że konkurencji nie wytrzymało wydawnictwo Libron, które próbowało wprowadzić na polski rynek wybrane pozycje z katalogu Osprey Publishing – w pełnej jednak (zatem droższej), a nie maksymalnie uproszczonej (i dzięki temu znacznie tańszej) wersji.

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Podaj cegłę
Beatrycze Nowicka

25 IX 2018

„Czerwony rycerz”, pierwszy tom cyklu Milesa Camerona to lektura przede wszystkim dla osób podzielających zainteresowania autora oraz wielbicieli niekończących się opisów wszelkiej maści bitew.

więcej »

Wojna i literatura
Joanna Kapica-Curzytek

24 IX 2018

W „Stowarzyszeniu Miłośników Literatury i Placka z Kartoflanych Obierek” autorkom udało się pokazać ponurą twarz wojny i siłę nadziei, jaką dają międzyludzkie więzi i miłość – również ta do książek.

więcej »

Wio, dinusiu, wio!
Beatrycze Nowicka

21 IX 2018

„Władcy dinozaurów” Victora Milana pokazują, że nietypowy pomysł i szczegółowo obmyślony świat nie wystarczą, żeby stworzyć udane fantasy. Potrzeba także czysto pisarskich umiejętności oraz interesującej fabuły.

więcej »

Polecamy

W odmętach miasta bez dna

Przeczytaj to jeszcze raz:

W odmętach miasta bez dna
— Miłosz Cybowski

Pierwsze Zeszyty Iskier, cz. 10 i 12
— Wojciech Gołąbowski

Pierwsze Zeszyty Iskier, cz. 9 i 11
— Wojciech Gołąbowski

Pierwsze Zeszyty Iskier, cz. 7 i 8
— Wojciech Gołąbowski

Ogień nie do ugaszenia
— Dominika Cirocka

Pierwsze Zeszyty Iskier, cz. 5 i 6
— Wojciech Gołąbowski

Pierwsze Zeszyty Iskier, cz. 3 i 4
— Wojciech Gołąbowski

Pierwsze Zeszyty Iskier, cz. 1 i 2
— Wojciech Gołąbowski

Człowiek, który widzi
— Anna Nieznaj

Przemiana fazowa
— Anna Nieznaj

Zobacz też

Tegoż autora

Trykoty w stylu retro i vintage
— Sebastian Chosiński

Spiesz się szybko. Jak najszybciej!
— Sebastian Chosiński

Zdrada prowadzi do Piekła
— Sebastian Chosiński

Uwaga! Nadchodzi Kolekcjoner Planet
— Sebastian Chosiński

Przygody Eberharda na Czarnym Lądzie
— Sebastian Chosiński

Ja, Olga Hepnarova
— Sebastian Chosiński

Bohater, którego nie ma, i ten, który wolałby nie być
— Sebastian Chosiński

Ta planeta ma tylko jednych władców
— Sebastian Chosiński

Perfekcyjny zabójca nie zna litości
— Sebastian Chosiński

Zbrodnia zapowiedziana i nieunikniona
— Sebastian Chosiński

Wkrótce

zobacz na mapie »
Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.