Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 27 listopada 2021
w Esensji w Esensjopedii

Orlando Figes
‹Szepty. Życie w stalinowskiej Rosji›

EKSTRAKT:60%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułSzepty. Życie w stalinowskiej Rosji
Tytuł oryginalnyThe Whisperers
Data wydania19 maja 2010
Autor
PrzekładWładysław Jeżewski
Wydawca Magnum
ISBN978-83-89656-59-9
Format664s. 165×235mm
Cena45,—
Gatunekhistoryczna, non-fiction
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

Ten okrutny XX wiek: Szepczący w ciemnościach stalinizmu
[Orlando Figes „Szepty. Życie w stalinowskiej Rosji” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
W swojej ostatniej książce Orlando Figes podejmuje się niełatwego zadania, jakim jest opisanie prywatnego życia ludzi w okresie stalinizmu. Na podstawie materiałów archiwalnych i wywiadów przeprowadzonych z ludźmi pamiętającymi tamte czasy, autor „Szeptów” stara się odmalować realny obraz okresu między rewolucją październikową a śmiercią Stalina.

Miłosz Cybowski

Ten okrutny XX wiek: Szepczący w ciemnościach stalinizmu
[Orlando Figes „Szepty. Życie w stalinowskiej Rosji” - recenzja]

W swojej ostatniej książce Orlando Figes podejmuje się niełatwego zadania, jakim jest opisanie prywatnego życia ludzi w okresie stalinizmu. Na podstawie materiałów archiwalnych i wywiadów przeprowadzonych z ludźmi pamiętającymi tamte czasy, autor „Szeptów” stara się odmalować realny obraz okresu między rewolucją październikową a śmiercią Stalina.

Orlando Figes
‹Szepty. Życie w stalinowskiej Rosji›

EKSTRAKT:60%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułSzepty. Życie w stalinowskiej Rosji
Tytuł oryginalnyThe Whisperers
Data wydania19 maja 2010
Autor
PrzekładWładysław Jeżewski
Wydawca Magnum
ISBN978-83-89656-59-9
Format664s. 165×235mm
Cena45,—
Gatunekhistoryczna, non-fiction
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
Podtytuł książki jest nieco mylący: Figes nie koncentruje się jedynie na latach 1929-53, choć to one stanowią centralny punkt wielu z przedstawionych historii. Opisywane losy mieszkańców Związku Radzieckiego mają swój początek podczas rewolucji październikowej i rozciągają się na lata po śmierci wielkiego wodza: osobne rozdziały poświęcono latom samej rewolucji, wojny domowej i kształtowania się radzieckiej państwowości, jak również zmianom, jakie nastąpiły po 1953 roku za czasów Chruszczowa.
Mimo chronologicznego podziału książki, czasami trudno się domyślić dlaczego pewne historie trafiły do takich, a nie innych rozdziałów. Czy losy chłopca urodzonego w 1936 roku można zaliczyć do części obejmującej okres między zakończeniem stalinowskich czystek a wybuchem wojny radziecko-niemieckiej (lata 1938-41)? Mam spore wątpliwości co do tego, by wspomnienia z dzieciństwa mogły dotyczyć tak konkretnego okresu. Jest to zresztą bardzo częsta tendencja – w określonych przypadkach (zwykle gdy fakty pasują do opisywanego okresu) Figes podpiera swoje wywody konkretnymi datami; gdy przedstawione historie ładnie komponują się z całą resztą, dat brakuje. Choć taki zabieg z pewnością przyczynia się do większej poczytności książki, solidnie podważa historyczny profesjonalizm Figesa.
Nie przesłania to jednak ogromu pracy, jaki musiał włożyć brytyjski historyk w zebranie materiałów i napisanie tego opracowania. Jak sam wspomina w posłowiu, idea ta przyświecała mu już pod koniec lat osiemdziesiątych ubiegłego stulecia, a upadek komunizmu tylko ułatwił pracę nad zdobywaniem informacji – zarówno tych archiwalnych, jak i osobistych. Przeprowadzając wywiady z rozmaitymi ludźmi pamiętającymi okres stalinizmu oraz ich dziećmi, Figes postarał się w miarę wiernie odmalować sowiecką rzeczywistość, w jakiej żyli. Choć może rzeczywistość to nieodpowiednie słowo. Brytyjski historyk przedstawia poszczególne życiorysy, które, z nielicznymi wyjątkami, funkcjonują całkowicie niezależnie, raz za razem wzmagając w czytelniku poczucie fragmentaryczności „Szeptów”.
Z jednej strony pozwala to na przyjrzenie się rozmaitym losom Rosjan, którzy musieli zmagać się z niełatwą rzeczywistością stalinizmu. Z drugiej strony brakuje jednolitej narracji, czego nie ratuje poświęcanie uwagi kilku rodzinom, których losy przewijają się przez wszystkie rozdziały książki. W efekcie dostajemy opracowanie domagające większej ilości szczegółów – choć już nie dotyczących życia ludzi, ale ich dalszych losów.
„Szepty” pretendują do miana dzieła popularnonaukowego, ze wszystkimi zaletami i wadami takiego podejścia. Do lektury nie potrzeba wnikliwej znajomości omawianego okresu, gdyż Figes bardzo chętnie (i niekiedy aż zanadto rozwlekle) przedstawia realia poszczególnych „etapów” stalinowskiej historii. Prowadzi to niekiedy do takich sytuacji, jak omówienie Wielkiej Wojny Ojczyźnianej, w którym znalazło się niesłychanie mało informacji o prywatnym życiu, a bardzo wiele na temat samej wojny i losów biorących w niej udział żołnierzy czy kilku znanych postaci radzieckiego światka literackiego. Z drugiej strony czyni to z książki Figesa lekturę niezwykle przystępną, choć dzieje się to kosztem historycznej dokładności.
Mimo wszystkich mankamentów „Szepty” to dobra książka. „Dobra” z zachodniego punktu widzenia i dobra jako dzieło popularnonaukowe. Figes jako jeden z pierwszych podejmuje się przedstawienia zachodniemu czytelnikowi tak trudnego i nietypowego tematu, jakim są codzienne losy mieszkańców ZSRR. Opisuje losy kułaków, rewolucjonistów, karierowiczów wspinających się na kierownicze stanowiska, starych bolszewików, żołnierzy, sierot, rodzin rozbitych przez aresztowania i deportacje (niektóre z nich zdołały się później na nowo połączyć, inne nigdy nie wróciły do rodzinnego życia), zesłańców i więźniów łagrów czy zwyczajnych, szarych ludzi starających się związać koniec z końcem w niełatwych czasach, w których przyszło im żyć. Ta różnorodność jest jedną z większych zalet książki.
W licznych przykładach Figes rzuca sporo światła na historię polityczną i społeczną ZSRR, ukazując nie tylko wpływ takich wydarzeń jak rewolucja czy kolektywizacja na losy jednostek, ale także reakcje ludzi na te wielkie zmiany w polityce państwa. Choć w Rosji publikowanie pamiętników i wspomnień z tego okresu jest na porządku dziennym, niewiele z nich dociera do anglojęzycznego czytelnika. Książka Figesa daje niepowtarzalną okazję na o bliższe przyjrzenie się sowieckiej rzeczywistości.
Nie czyni to jednak z najnowszej publikacji Figesa dzieła wybitnego. W niewielu przypadkach tematyka książki oraz jej treść stanowią tak kłopotliwe połączenie jak w przypadku „Szeptów”. Za nowatorskie podejście książka zasługuje na najwyższą ocenę, jednak wykonanie oraz liczne drobne, choć irytujące, niedociągnięcia bardzo poważnie obniżają jej jakość. Po przyzwoitym „Crimea” jest to duże rozczarowanie.
koniec
21 czerwca 2012

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Krótko o książkach: Obyś cudze dzieci uczył….
Agnieszka ‘Achika’ Szady

26 XI 2021

…to starożytna klątwa, której ofiarą padła autorka książki „Pani Kebab”. Możemy poznać zapiski pracującej w Leeds asystentki nauczyciela, czyli osoby pomagającej uczniom nieznającym języka angielskiego lub po prostu obarczonym różnymi deficytami.

więcej »

Dwóch panów w drodze (nie licząc lokaja)
Miłosz Cybowski

24 XI 2021

Trzy historie i trzech bohaterów… wróć! Trzy historie i trójka postaci (bo „bohaterami” nie można ich nazwać) zaprezentowane w tomie pierwszym „Opowieści o Bauchelainie i Korbalu Broachu” to zebrane w jedną całość opowiadania, przed laty wydane w osobnych tomach. Dobrze się stało, że Wydawnictwo Mag zdecydowało się na ich wznowienie, choć książka pozostaje dziełem, które trafi wyłącznie do fanów prozy Stevena Eriksona.

więcej »

Krótko o książkach: Głównie dla specjalistów
Miłosz Cybowski

23 XI 2021

„Istota teorii względności” nie zalicza się do łatwych lektur. Pisząc na temat swoich odkryć, Albert Einstein zaledwie w niewielkim stopniu stara się je przedstawić w sposób przystępny dla nieobeznanego z fizyką i matematyką czytelnika.

więcej »

Polecamy

O korzyściach z bycia ślimakiem (śluzem na marginesie „Głosu Pana”)

Stulecie Stanisława Lema:

O korzyściach z bycia ślimakiem (śluzem na marginesie „Głosu Pana”)
— Mieszko B. Wandowicz

List znad Oceanu
— Beatrycze Nowicka

Lem w komiksie
— Marcin Knyszyński

Przeciętniak w swym zawodzie
— Agnieszka Hałas, Adam Kordaś, Marcin Mroziuk, Beatrycze Nowicka, Marcin Osuch, Agnieszka ‘Achika’ Szady, Konrad Wągrowski

Jam jest robot hartowany, zdalnie prądem sterowany!
— Miłosz Cybowski, Adam Kordaś, Marcin Mroziuk, Marcin Osuch, Agnieszka ‘Achika’ Szady, Konrad Wągrowski

Zawsze szach, nigdy mat
— Marcin Knyszyński

Świadomość jako błąd
— Marcin Knyszyński

Człowiek jako bariera ostateczna
— Marcin Knyszyński

Nie wszystko i nie wszędzie jest dla nas
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Z tego cyklu

Zbrodnia bez kary
— Miłosz Cybowski

Marsz ku szarej nicości
— Sebastian Chosiński

Pokonani, ale nie zwyciężeni
— Sebastian Chosiński

Cena pokoju
— Miłosz Cybowski

Pięścią w Armię Czerwoną!
— Sebastian Chosiński

…i od „wyzwolicieli” racz nas chronić, Panie!
— Sebastian Chosiński

Wykrzyczmy to całemu światu!
— Sebastian Chosiński

Buduj z Hitlerem
— Miłosz Cybowski

Ponury finał szlachetnej idei
— Sebastian Chosiński

Bohater, który się bał
— Sebastian Chosiński

Tegoż autora

Dwóch panów w drodze (nie licząc lokaja)
— Miłosz Cybowski

Krótko o książkach: Głównie dla specjalistów
— Miłosz Cybowski

Sześć światów Hain: Świat szósty – dwugłos
— Miłosz Cybowski, Beatrycze Nowicka

Krótko o książkach: Na dalekiej Sanocczyznie
— Miłosz Cybowski

Do księgarni marsz: Listopad 2021
— Miłosz Cybowski, Sławomir Grabowski, Joanna Kapica-Curzytek, Marcin Mroziuk, Joanna Słupek

Krótko o książkach: Potrafił być irytujący
— Miłosz Cybowski

Hannibal ante portas
— Miłosz Cybowski

Krótko o książkach: Kolejna hagiografia
— Miłosz Cybowski

Stulecie Stanisława Lema: Jam jest robot hartowany, zdalnie prądem sterowany!
— Miłosz Cybowski, Adam Kordaś, Marcin Mroziuk, Marcin Osuch, Agnieszka ‘Achika’ Szady, Konrad Wągrowski

Wszyscy jesteśmy neandertalczykami (w jakichś dwóch procentach)
— Miłosz Cybowski

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.