Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 26 listopada 2022
w Esensji w Esensjopedii

Anna Kańtoch
‹Czarne›

EKSTRAKT:80%
WASZ EKSTRAKT:
90,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułCzarne
Data wydania5 października 2012
Autor
Wydawca Powergraph
SeriaKontrapunkty
ISBN978-83-61187-53-0
Format272s. 135×205mm; oprawa twarda
Cena34,—
Gatunekfantastyka
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

Kruszenie teraźniejszości
[Anna Kańtoch „Czarne” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
W „Czarnem” podróże w czasie stanowią odpowiedź na teraźniejszość. Konstatacja faktu własnej śmiertelności i przemijania oraz tęsknota za młodością zmuszają do ucieczki w przeszłość.

Paweł Micnas

Kruszenie teraźniejszości
[Anna Kańtoch „Czarne” - recenzja]

W „Czarnem” podróże w czasie stanowią odpowiedź na teraźniejszość. Konstatacja faktu własnej śmiertelności i przemijania oraz tęsknota za młodością zmuszają do ucieczki w przeszłość.

Anna Kańtoch
‹Czarne›

EKSTRAKT:80%
WASZ EKSTRAKT:
90,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułCzarne
Data wydania5 października 2012
Autor
Wydawca Powergraph
SeriaKontrapunkty
ISBN978-83-61187-53-0
Format272s. 135×205mm; oprawa twarda
Cena34,—
Gatunekfantastyka
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
Seria „Kontrapunkty”, zainicjowana przez wydawnictwo Powergraph, gromadzi książki z pogranicza różnych gatunków; książki, które skutecznie opierają się jednoznacznej klasyfikacji, a tradycyjna terminologia okazuje się niewystarczająca przy opisywaniu ich treści. „Czarne” wpasowuje się w powyższe założenia doskonale. Kańtoch bowiem, czerpiąc z różnych gatunków, wyławia z nich strzępy, z których konstruuje jedną całość. I tak oto część książki jest silnie osadzona w kryminale, podczas gdy obok równorzędnie funkcjonują elementy fantastyczne; konwencja powieści obyczajowej nie przeszkadza w przedstawieniu wątków charakterystycznych dla prozy inicjacyjnej. Poetyckość frazy wzmacnia siłę momentów trudnych i problematycznych. Mieszanie gatunków zaś wcale nie jest nastawione na pustą postmodernistyczną bufonadę, ale służy wyklarowaniu problemów bohaterki. Zacznijmy jednak od początku.
Akcja zawiązuje się w nadmorskim ustroniu, w specjalistycznym sanatorium, gdzie postać narratorki próbuje uporządkować swoje życie. Kobieta powtarza, że wszyscy pacjenci przebywają tam dobrowolnie. Czytelnik wie jednak, że jej słowa są pozbawionymi mocy inkantacjami, a zapewnienia o normalności mogą stanowić niezbity dowód na problemy osobowościowe. Bohaterka natyka się na enigmatyczne poszlaki w postaci zakrwawionej sukienki. Towarzyszy jej również postać doktora Krępińskiego, którego dwuznaczne zachowanie może wskazywać na ciemną przeszłość. Zaraz potem jednak ta oprawa kryminału rozbita zostaje w drobny mak.
Fabuła przenosi się do międzywojennej Warszawy, a także do tytułowego Czarnego – miejscowości letniskowej. Przyszłość i przeszłość wdzierają w codzienność narratorki, nie tylko nęcąc ją wizjami, ale także kształtując otaczający ją świat. Rzeczywistość wokół poddawana jest ciągłej dekonstrukcji; zostaje rozdarta pomiędzy ciepło wspomnień a gwałt jutra, pomiędzy dwóch braci: Franciszka wysnuwającego obrazy przyszłości oraz Stasia kuszącego morzem przeszłości. Bohaterka w poszukiwaniu teraźniejszości próbuje kierować się słowami; opis rzeczywistości ma skodyfikować jej prawa. Okazuje się jednak, że nawet one – wyrazy i nazwy niegdyś odsyłające do realnych przedmiotów – nagle zdają się wydrążone i puste. Tak samo nieznaczące są daty. 1914, 1935, kojarzące się kolejno z wybuchem I wojny światowej i zerwaniem traktatu wersalskiego przez III Rzeszę nie wskazują na Wielką Historię, która – niczym u Orbitowskiego – wkracza w życie zwykłych ludzi i zmienia ich nieodwracalnie. Tragedia rodzi się w zaciszu domu, kamienicy, czy sanatorium; pomiędzy źle dobranym słowem, a nieodpowiednim gestem; jej źródłem są niezaspokojone tęsknoty dojrzałej kobiety i rozterki dorastającej dziewczyny.
Kańtoch nie podaje na tacy gotowego rozwiązania. W „Czarnem” podróże w czasie po prostu są. Zamiast wykładu z metafizyki czy najnowszych technologii, które tłumaczyłyby fenomen czasowych przeskoków, autorka kładzie nacisk na aspekt psychologiczny. I tutaj nie skutki, a proweniencja zawirowań jest najważniejsza – generowanie obrazów z przeszłości jest odpowiedzią na zastaną rzeczywistość i próbą zaspokojenia tęsknot.
„Czarne” to opowieść o młodości, która – zanim tak naprawdę zdąży zaistnieć i zanim człowiek zdąży ją docenić i posmakować – osuwa się w cień wspomnień. To książka niejednoznaczna, wymykająca się schematycznym kluczom interpretacyjnym, napisana wyrafinowaną polszczyzną, której poetyckość podkreślają silnie spuentowane, krótkie rozdziały. To historia, która zarzuca w głowie kotwicę i nie opuszcza czytelnika, zmuszając go do ponownej reinterpretacji, mnożenia sensów i odnalezienia w powieści samego/samej siebie. Jestem pewien, że nie tylko ja jeszcze nieraz wrócę do „Czarnego”.
koniec
3 września 2012

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Tytus, Balbinka i inni
Marcin Osuch

26 XI 2022

Ten rok był wyjątkowo obfity w zakresie komiksowej publicystyki. Otrzymaliśmy monumentalny „Komiks polski” Adama Ruska, „Każdy komiks jest fantastyczny” nieodżałowanego Macieja Parowskiego, drugi tom „Moich komiksów” Pawła Ciołkiewicza, że przez skromność o Konrada Wągrowskiego i moich więcej »

PRL w kryminale: Tajemniczy pan Robert
Sebastian Chosiński

25 XI 2022

Najpierw była powieść Jerzego Siewierskiego („Spadkobiercy pani Zuzy”), a krótko potem nakręcony na jej podstawie sensacyjny film Pawła Komorowskiego z Ryszardem Filipskim w roli głównej („Brylanty pani Zuzy”). Oba dzieła, choć nie należą do idealnych, na pewno zasługują na uwagę i pochwały. Książka wydaje się zresztą nieco bardziej udana, zwłaszcza gdy czyta się ją po oglądnięciu filmu.

więcej »

Czarownicy żyć nie dopuścisz
Joanna Kapica-Curzytek

24 XI 2022

Akcja historyczno-obyczajowej powieści „Makowa spódnica. Siostry” toczy się w XVII wieku i osnuta jest wokół ówczesnych polowań na czarownice. Niestety, taka była ówczesna smutna rzeczywistość.

więcej »

Polecamy

Cyborg, czyli mózg w maszynie

Stare wspaniałe światy:

Cyborg, czyli mózg w maszynie
— Andreas „Zoltar” Boegner

Narodziny superbohatera
— Andreas „Zoltar” Boegner

Pierwsza historia przyszłości
— Andreas „Zoltar” Boegner

Zobacz też

Inne recenzje

Panna z Czarnego
— Miłosz Cybowski

Tegoż twórcy

Koniec, czyli początek
— Marcin Mroziuk

Rodzinne tragedie
— Marcin Mroziuk

Przeszłość zawsze powraca
— Marcin Mroziuk

Z zegarmistrzowską precyzją
— Marcin Mroziuk

Śmierć na plaży
— Marcin Mroziuk

Upalne lato po Czarnobylu
— Anna Nieznaj

W białym domu
— Marcin Mroziuk

Zbrodnia w cieniu elektrowni atomowej
— Marcin Mroziuk

Esensja czyta: Październik 2016
— Miłosz Cybowski, Joanna Kapica-Curzytek, Jarosław Loretz, Marcin Mroziuk, Joanna Słupek, Agnieszka ‘Achika’ Szady, Konrad Wągrowski

Zabójczy ziemniak
— Jacek Jaciubek

Tegoż autora

Spacery po Bukareszcie
— Paweł Micnas

Śmietnik umysłowy
— Paweł Micnas

Zbrodniarz o dwóch twarzach
— Paweł Micnas

Kresy polskie i opowieści
— Paweł Micnas

O pożytkach miejskich przechadzek
— Paweł Micnas

Literacki gulasz
— Paweł Micnas

Klaser ze znaczkami końca
— Paweł Micnas

Dzika Polska
— Paweł Micnas

Leningrad była kobietą
— Paweł Micnas

Pan z cukrowni
— Paweł Micnas

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.