Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 30 czerwca 2022
w Esensji w Esensjopedii

Kjell Ola Dahl
‹Czwarty napastnik›

EKSTRAKT:80%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułCzwarty napastnik
Tytuł oryginalnyDen fjerde raneren
Data wydania28 maja 2012
Autor
PrzekładMilena Skoczko
Wydawca Czarne
SeriaZe strachem
ISBN978-83-7536-358-6
Format360s. 125×195mm
Cena36,—
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

Gliniarz nad przepaścią
[Kjell Ola Dahl „Czwarty napastnik” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
W „Czwartym napastniku” – trzeciej wydanej w Polsce powieści norweskiego pisarza Kjella Oli Dahla – na plan pierwszy wybija się nie postać inspektora Gunnarstrandy, jak było to do tej pory, ale jego najbliższego współpracownika, asystenta Franka Frølicha. Frank, trochę na własne życzenie, popada w poważne tarapaty, które zagrażają jego policyjnej karierze. A ich przyczyna jest, zdawałoby się, prozaiczna – romans z nieodpowiednią kobietą.

Sebastian Chosiński

Gliniarz nad przepaścią
[Kjell Ola Dahl „Czwarty napastnik” - recenzja]

W „Czwartym napastniku” – trzeciej wydanej w Polsce powieści norweskiego pisarza Kjella Oli Dahla – na plan pierwszy wybija się nie postać inspektora Gunnarstrandy, jak było to do tej pory, ale jego najbliższego współpracownika, asystenta Franka Frølicha. Frank, trochę na własne życzenie, popada w poważne tarapaty, które zagrażają jego policyjnej karierze. A ich przyczyna jest, zdawałoby się, prozaiczna – romans z nieodpowiednią kobietą.

Kjell Ola Dahl
‹Czwarty napastnik›

EKSTRAKT:80%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułCzwarty napastnik
Tytuł oryginalnyDen fjerde raneren
Data wydania28 maja 2012
Autor
PrzekładMilena Skoczko
Wydawca Czarne
SeriaZe strachem
ISBN978-83-7536-358-6
Format360s. 125×195mm
Cena36,—
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
Zaczniemy banalnie: Policjanci to też ludzie! Mają prawo popełniać błędy – zarówno w życiu prywatnym, jak i zawodowym. Problem w tym, że niektóre z przydarzających się im wpadek, mogą mieć bardzo poważne konsekwencje – i to nie tylko dla nich samych – nawet jeśli początkowo wcale się na to nie zanosi. W takiej właśnie sytuacji los stawia Franka Frølicha – bohatera cyklu kryminałów autorstwa Norwega Kjella Oli Dahla, znanego już czytelnikom „Esensji” z „Małego złotego pierścionka” (2000) oraz „Mężczyzny w oknie” (2001). „Czwarty napastnik” to, wydana w ojczyźnie pisarza przed siedmioma laty, piąta część serii (pomiędzy „Mężczyzną…” a „…napastnikiem” w 2003 roku ukazała się jeszcze nieznana do tej pory w Polsce powieść „Lille tambur”). O ile we wcześniejszych książkach bohaterem, na którego barkach spoczywał główny ciężar prowadzenia śledztwa i który w zdecydowanie większym stopniu skupiał na sobie uwagę czytelników, był inspektor Gunnarstranda (nie liczcie na to, że tym razem poznacie jego imię), teraz na czoło „peletonu” wybił się, pozostający dotychczas w cieniu swego bardziej doświadczonego i wiekiem starszego kompana, Frølich. Od niego zaczyna się cała – bardzo zresztą skomplikowana i wielowątkowa – intryga i na nim też się ona kończy.
W czasie akcji policyjnej, mającej na celu przyłapanie na gorącym uczynku podejrzanego o przemyt (i jeszcze kilka innych niezgodnych z prawem rzeczy) właściciela sklepu w Oslo, los stawia na drodze Franka Frølicha piękną trzydziestokilkulatkę Elisabeth Faremo. Chcąc ochronić kobietę spacerującą pomiędzy sklepowymi półkami przed spodziewaną strzelaniną, policjant przewraca ją na podłogę i osłania własnym ciałem. Przy okazji staje się świadkiem dokonanej przez niej kradzieży – w czasie zamieszania, które wybuchło po wkroczeniu uzbrojonych funkcjonariuszy, wpakowała ona bowiem do swojego plecaka kilka paczek papierosów oraz… snickersa. Dla Franka to bardzo niezręczna sytuacja: z jednej strony powinien wyciągnąć wobec niej konsekwencje, z drugiej – zauroczony kobietą, nie chce sprawiać jej dodatkowych kłopotów (bo jakaż w końcu jest wartość przywłaszczonych przez Elisabeth towarów?). W efekcie puszcza ją wolno. Ale zapomnieć o niej nie potrafi. Kilka dni później wpadają na siebie przypadkiem w restauracji, Frølich jest jednak tak skonsternowany, że nie potrafi wykrztusić nic logicznego. Wtedy sprawy w swoje ręce bierze Faremo – rusza za Frankiem i w ostateczności, jak w marnym melodramacie, zaciąga go do łóżka. To początek prawdziwie ognistego romansu, w którym jednak wszystko układa się nie tak, jak Pan Bóg przykazał. Kobieta niewiele mówi o sobie, policjant zmuszony jest więc śledzić ją, aby cokolwiek się o niej dowiedzieć. A dowiaduje się rzeczy, które bardzo go niepokoją. Że Elisabeth ma prawdopodobnie romans z Reidun Vestli, swoją wykładowczynią na uczelni. Że mieszka z doskonale znanym stróżom prawa bratem Jonnym, który był już trzykrotnie sądzony i skazany (między innymi za kradzież samochodu i napad z bronią w ręku). Mimo to Frølich nie zrywa znajomości. Choć gdy wśród kolegów policjantów rozchodzą się pogłoski, z kim aktualnie sypia, sytuacja robi się dla niego więcej niż niezdrowa.
A to dopiero początek prawdziwych kłopotów. Pewnej nocy, już po wyjściu Elisabeth, budzi Franka inspektor Gunnarstranda. Podczas skoku na kontener ze sprzętem elektronicznym zostaje zamordowany poprzez uderzenie kijem bejsbolowym strażnik. Sprawców udaje się szybko ująć dzięki anonimowemu zgłoszeniu; osoba, która dzwoni, podaje ich nazwiska – to Jim Rognstad, Vidar Ballo oraz… Jonny Faremo. Cała trójka zostaje jednak wypuszczona decyzją sądu, a wpływ na to mają zeznania Elisabeth, która twierdzi, że w czasie dokonania napadu (i zabójstwa) podejrzani siedzieli u niej w mieszkaniu, najniewinniej w świecie grając w pokera. Gunnarstranda jest wściekły, Frølich – zażenowany. Przecież tamtej nocy kobieta była z nim; problem w tym, że Frank nie jest w stanie stwierdzić, o której opuściła jego łóżko. Trudno się więc dziwić, że chce w cztery oczy rozmówić się z kochanką. Jedzie do niej, ale jej nie zastaje; według słów sąsiada, Elisabeth pół godziny wcześniej wyszła z plecakiem i torbą. Chwilę później na parkingu pojawia się dopiero co wypuszczony z aresztu Jonny Faremo, lecz i on nie ma pojęcia, gdzie może być siostra. Zdesperowany Frølich przystępuje do jej poszukiwania na własną rękę. Jakież jest jego zdziwienie, kiedy następnego dnia dowiaduje się, że brat Elisabeth nie żyje. Że jego zmasakrowane zwłoki wyłowiono z rzeki Glomma nieopodal Askim. Gunnarstranda, podejrzewający, że jego współpracownik padł ofiarą paskudnej manipulacji, postanawia odsunąć Franka od dochodzenia; romansem Frølicha z najbliższą krewną zamordowanego bandyty interesuje się też Kripos (czyli ówczesna Centrala Policji Kryminalnej), które bierze nawet uważnie pod uwagę, że to nieszczęśliwie zakochany funkcjonariusz mógł pozbawić życia Jonny’ego.
Frølich nie daje za wygraną. Musi przecież oczyścić się z podejrzeń. Ale przede wszystkim chce odnaleźć Elisabeth i usłyszeć od niej, że domniemania Gunnarstrandy nie są zgodne z prawdą. Tymczasem policja trafia na ślad naocznego świadka napadu na kontener, który twierdzi, że przestępców było na miejscu zdarzenia nie trzech, ale czterech. Od tej pory kluczowe dla wyjaśnienia sprawy staje się znalezienie odpowiedzi na pytanie, kim był ten – tytułowy – czwarty napastnik. Ślad, jak to często bywa w skandynawskich kryminałach, wiedzie w przeszłość. Chociaż tym razem wcale nie w tak znów odległą… W przeciwieństwie do wysuniętego zdecydowanie na pierwszy plan Frølicha, w którego zachowaniu górę biorą uczucia i emocje, odsunięty nieco na bok inspektor Gunnarstranda prezentuje – dla kontrastu – głos rozsądku. Jest tym, który rzeczy nazywa po imieniu i nie waha się, dla otrzeźwienia, posłać pod adresem przyjaciela kilku przykrych słów. Nie po to jednak, aby się na nim wyżyć czy go upokorzyć, ale by uchronić przed popełnieniem błędu, za który mógłby zapłacić dalszą karierą w policji. Kjell Ola Dahl bardzo przekonująco kieruje poczynaniami swoich bohaterów – zwłaszcza zaś Frølicha – dbając o to, aby z jednej strony nie uczynić go w przesadnym stopniu ofiarą (hormonów), z drugiej zaś – nie przypisać mu cech superbohatera. Dzięki temu otrzymujemy pogłębiony portret psychologiczny mężczyzny w wieku średnim, któremu świat zaczyna walić się na głowę z powodu związania się z nieodpowiednią kobietą.
Fabuła „Czwartego napastnika” może zaskoczyć. Dahl zdecydował się bowiem tym razem na wplecenie w klasycznie kryminalną intrygę (trup ściele się zaskakująco gęsto) także mocno rozbudowanego wątku melodramatycznego, który znakomicie zresztą dopełnia stronę sensacyjną powieści. Po raz kolejny też, w porównaniu z wcześniejszymi odsłonami cyklu, autor nadał swojej książce nieco odmienną formę. Widoczne jest to zarówno w sposobie narracji (dużo bardziej dynamicznym niż chociażby w przypadku „Mężczyzny w oknie”), jak i w znacznie większym rozmachu, z jakim zaplanował rozwój akcji (co mocno kontrastuje z ograniczającym się w zasadzie do granic norweskiej stolicy „Małym złotym pierścionkiem”). Dość powiedzieć, że w finale los wiedzie Frølicha do Grecji, Włoch i Chorwacji. Swoją drogą zakończenie tej historii przywodzi na myśl „Pogranicze” Thomasa Kangera. Należy jednak pamiętać o tym, że Dahl wydał „Czwartego napastnika” dwa lata wcześniej. Jeśli więc – z naciskiem na „jeśli” – ktoś od kogoś „zżynał”, to Szwed od Norwega, nie zaś na odwrót. Dahl po raz kolejny udowodnił też, że jest pisarzem bardzo wszechstronnym. Że, pozostając nie tylko w obrębie tego samego gatunku literackiego, ale nawet mając do dyspozycji tych samych bohaterów, potrafi tworzyć dzieła różnorodne, nieprzewidywalne, dalekie od obowiązujących schematów. I nie wywraca przy tym powieściowego świata za każdym razem do góry nogami. I wciąż trzyma wysoki poziom.
koniec
4 września 2012

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Ziemia obca, lecz swoja
Sebastian Chosiński

30 VI 2022

W momencie kiedy zostały już przetłumaczone na język polski wszystkie wydane w postaci książek teksty beletrystyczne Izraela Joszuy Singera, warto zapoznać się z nimi właśnie zgodnie z chronologią publikacji. A więc po „Perłach” – debiutanckim tomie opowiadań – sięgnąć po pochodzący z 1925 roku zbiór „Na obcej ziemi”. A dopiero potem po jego wyśmienite powieści. W ten sposób łatwiej będzie nam dostrzec i docenić eksplozję talentu żydowskiego pisarza.

więcej »

Krótko o książkach: Nikt nie spodziewa się hiszpańskiej inkwizycji
Miłosz Cybowski

29 VI 2022

„Inkwizycja hiszpańska” Helen Rawlings jest krótkim i treściwym opracowaniem, które zawiera wiele interesujących spostrzeżeń na temat tej owianej złą sławą organizacji.

więcej »

Z twarzą zwróconą na wschód…
Sebastian Chosiński

28 VI 2022

Nie licząc licznych opowiadań drukowanych w prasie, a potem zbieranych w książkach, w ciągu swego krótkiego, pięćdziesięcioletniego życia Izrael Joszua Singer opublikował zaledwie cztery powieści. Ale każda z nich okazała się WIELKA! Ostatnią, jaka trafiła do rąk polskiego czytelnika, jest „Towarzysz Nachman” – pełna dramatycznych zwrotów akcji opowieść o zauroczeniu żydowskiego robotnika sowieckim komunizmem.

więcej »

Polecamy

Seksapokalipsa

W podziemnym kręgu:

Seksapokalipsa
— Marcin Knyszyński

Odwieczna dialektyka
— Marcin Knyszyński

Rzeczy, które robisz w piekle, będąc martwym
— Marcin Knyszyński

Bulwar Zachodzącego Słońca 2
— Marcin Knyszyński

Borat Dzong-Un z pasem szahida
— Marcin Knyszyński

Rozkład i rozkładówka
— Marcin Knyszyński

Nowoczesny mit
— Marcin Knyszyński

Horror rzeczywistości
— Marcin Knyszyński

Osaczona
— Marcin Knyszyński

Pan życia i śmierci
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Tegoż twórcy

Piątek, trzynastego – ostatni dzień życia
— Sebastian Chosiński

Zbrodnia ma zawsze dwie twarze
— Sebastian Chosiński

Tegoż autora

Ziemia obca, lecz swoja
— Sebastian Chosiński

Z twarzą zwróconą na wschód…
— Sebastian Chosiński

Dybuki krążą wokół nas
— Sebastian Chosiński

Żółw i diabeł
— Sebastian Chosiński

Cyceron kontra piękna Ormianka
— Sebastian Chosiński

Bohater na przekór
— Sebastian Chosiński

Spaghetti-superbohaterstwo
— Sebastian Chosiński

I nie wierz nikomu, bo nie trafisz do domu
— Sebastian Chosiński

Tajniak też człowiek (choć specyficzny)
— Sebastian Chosiński

Wśród kościołów i pałaców
— Sebastian Chosiński

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.