Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 2 października 2020
w Esensji w Esensjopedii

Jarosław Marek Rymkiewicz
‹Głowa owinięta koszulą›

WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułGłowa owinięta koszulą
Data wydania17 października 2012
Autor
Wydawca Sic!
ISBN978-83-61967-30-9
Format300s. 135×205mm
Cena49,90
Gatuneknon-fiction
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

W Geisterwelcie wilki łypią inaczej
[Jarosław Marek Rymkiewicz „Głowa owinięta koszulą” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
„Głowę owiniętą koszulą”, kolejną książkę Rymkiewicza o Mickiewiczu, należy według jej autora uznać za „objaśnienie-rozjaśnienie” i „uzupełnienie” książek poprzednich. Najpewniej mniej ważna od „Żmutu” czy „Baketu”, wspaniale radzi sobie jednak bez ich wsparcia. Daje też właśnie taką ucztę, jakiej wypada oczekiwać po Rymkiewiczowskich esejach – jeśli tylko wziąć pod uwagę, że częściej pojawia się tu na stole polska literatura niż zwłoki Polaków.

Mieszko B. Wandowicz

W Geisterwelcie wilki łypią inaczej
[Jarosław Marek Rymkiewicz „Głowa owinięta koszulą” - recenzja]

„Głowę owiniętą koszulą”, kolejną książkę Rymkiewicza o Mickiewiczu, należy według jej autora uznać za „objaśnienie-rozjaśnienie” i „uzupełnienie” książek poprzednich. Najpewniej mniej ważna od „Żmutu” czy „Baketu”, wspaniale radzi sobie jednak bez ich wsparcia. Daje też właśnie taką ucztę, jakiej wypada oczekiwać po Rymkiewiczowskich esejach – jeśli tylko wziąć pod uwagę, że częściej pojawia się tu na stole polska literatura niż zwłoki Polaków.

Jarosław Marek Rymkiewicz
‹Głowa owinięta koszulą›

WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułGłowa owinięta koszulą
Data wydania17 października 2012
Autor
Wydawca Sic!
ISBN978-83-61967-30-9
Format300s. 135×205mm
Cena49,90
Gatuneknon-fiction
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
To piąta część cyklu „Jak bajeczne żurawie”, tym razem złożona z właściwie niezależnych tekstów, powstałych na przestrzeni lat. Niektóre z jedenastu prób dotyczą życia Mickiewicza, inne jego twórczości, w jeszcze innych wieszcz pojawia się tylko przygodnie. Jedna opowiada nawet o Słowackim, ale niewykluczone, że pisać o Słowackim, nie pisząc zarazem o Mickiewiczu, po prostu niepodobna. Przecież nie bez powodu Litwin wspomniany został już w pierwszym akapicie książki „Juliusz Słowacki pyta o godzinę”. W tutejszym szkicu, zatytułowanym „Testament Słowackiego”, również jest kluczową postacią, bo Słowackiego – choć tylko w przenośni – „morduje”.
W pozostałych esejach albo sam jest mordowany – tyle że całkiem dosłownie, przez jedną z trzynastu osób, które 26 listopada 1855 roku miały do tego okazję – albo podróżuje na Krym bądź traci przytomność po wielogodzinnym pisaniu. Wszystko to robi (dzieje się z nim) w szczegółowo przedstawionych okolicznościach – w różnych prawdopodobnych ich biegach. Rymkiewicz, oparłszy się na dziesiątkach źródeł i wnikliwej analizie, potrafi długimi stronami rozpatrywać możliwości: liczbę okien w jednym z mieszkań Mickiewicza, to, przez ile miesięcy i z kim tam mieszkał oraz gdzie właściwie mieszkanie mogło się znajdować. Tego rodzaju wątpliwości często nie mają szansy na wyjaśnienie, choćby dlatego, że świadkowie, jak Antoni Edward Odyniec, są nieraz osobnikami mało wiarygodnymi. Ale Rymkiewicza to nie zraża, zwłaszcza że nie brak mu spekulatywnego zacięcia. A w swoich wyobrażeniach lubi się nad bohaterami pastwić, tym mocniej, że przy pomocy zadziornej, charakterystycznej polszczyzny – wtedy na przykład, gdy najsławniejszy polski poeta, bez majtek, „już nie” ma potrzeby, by pójść do wychodka. Tu jednak sedno, że poniewierając wzięte na warsztat postacie, Rymkiewicz pozostaje zarazem ich uniżonym miłośnikiem.
Podobnie dociekliwe są rozważania o dziełach Mickiewicza. Którędy i czy w ogóle płynie tytułowy strumyk z ballady „Tukaj”? Jak wyglądał, gdy Litwin przechadzał się obok – o ile się przechadzał – i skąd wziął swoją nazwę? Jaki świerzop miał Mickiewicz na myśli i po co w „Panu Tadeuszu” ogórki? Czy Hrabia nosił kolczyk albo kolczyki? W VIII księdze poematu wilcze oczy świecą z miejsca, w którym – jak szeroko uzasadnia Rymkiewicz – nie mają prawa znaleźć się o tej porze roku. Dlaczego więc wieszcz o nich napisał?
Postronny, który autora nie zna, mógłby tu podejrzewać, że biorąc pod mikroskop drobne kawałeczki Mickiewiczowskiej spuścizny, Rymkiewicz pozbawia ją – jak to krytycy literaccy – tego co najważniejsze. Jest jednak zgoła inaczej. Zadziwiające bowiem, że książka skrupulatnie opisująca namacalną rzeczywistość opowiada tak naprawdę o Geisterwelcie. To ostatnie słowo, czyli świat ducha, pojawia się w „Głowie owiniętej koszulą” jedynie epizodycznie, lecz trudno mi odbierać Rymkiewiczowskie eseje, nie mając go wciąż w pamięci. Pisarz zarzuca siebie i czytelników pytaniami: niekiedy o wczesne, choć niekoniecznie przedwczesne, śmierci romantyków, innym razem o owe wilcze oczy; wreszcie zaś powiada: tu zadowalającej odpowiedzi nie ma, co nie znaczy, że nie ma jej wcale. Ona tkwi w sferze duchowej. To jest bardzo poważna sfera i najpewniej nie wypada udawać się tam po wsparcie, póki wszystkie doczesne tropy nie zostaną dokładnie zbadane. A gdy te znikają, zaczyna się tajemnica.
Mickiewicz był wyjątkowy – zdaje się twierdzić pisarz z Milanówka – bo miał z Geisterweltem, a więc i tajemnicami, jakieś szczególne konszachty. Stąd sam mógł nie rozumieć, dlaczego napisał tak, a nie inaczej, lecz to nie znaczy, że cokolwiek pojawiło się w „Panu Tadeuszu” lub „Dziadach” przypadkiem. Powody takich zaistnień, nieznane Litwinowi, muszą pozostać obce również czytelnikom: autor „Głowy owiniętej koszulą” nie wyjaśnia niewiadomych, tylko oddaje im należną cześć. Wskazuje, że są. Nie wolno udawać, że ich nie ma; trzeba odważyć się ich dotknąć, ale też odważyć się ich bać. W epoce odzierania z tajemnic, gdy – z reguły – tolerowane bywają wyłącznie tajemnice na niby, taki lęk jest kłopotliwy, grozi śmiesznością. Ale bez niego tracimy coś ważnego – i o tym przypomina Jarosław Marek Rymkiewicz przy okazji snucia swoich opowieści.
„W Warszawie działy się różne straszne rzeczy, nie dlatego, że wieszano, ale dlatego, że działo się to, co dzieje się zawsze”, można przeczytać w „Wieszaniu”. Nowa książka Rymkiewicza zatrzymuje przy sobie nie dlatego, że dotyczy polskiego wieszcza, ale ponieważ dotyczy tego, czego książki Rymkiewicza dotyczą z reguły. Tajemnic Geisterweltu. I może trochę kotów – a „koty to są specjaliści od tłuczenia lamp alabastrowych” – tych jednak zaledwie przez chwilę oraz całkiem na marginesie.
koniec
19 grudnia 2012

Komentarze

19 XII 2012   20:50:26

"...częściej pojawia się tu na stole polska literatura niż zwłoki Polaków" - czy potrzebny jest taki komentarz? Swoje przekonania polityczne proszę zachować dla siebie

19 XII 2012   21:39:47

Jestem szczerze ciekaw, jakie mam Pani/Pana zdaniem przekonania polityczne.

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

PRL w kryminale: Wieś nie-sielska, nie-anielska…
Sebastian Chosiński

1 X 2020

„Pieczeń sarnia” to trzecia wydana – rok po roku – powieść Zygmunta Zeydlera-Zborowskiego, w której jako główny bohater pojawia się niegdyś sierżant, a teraz już porucznik Milicji Obywatelskiej Franciszek Kociuba. I po raz trzeci dane mu jest prowadzić dochodzenie do spółki z majorem Stefanem Downarem. Ba! epizodycznie pojawia się tu nawet major Jan Stasiak z kontrwywiadu.

więcej »

Demony i magowie albo jeźdźcy smoków z Furii
Beatrycze Nowicka

30 IX 2020

Podzielony na dwie części z powodu znacznej objętości „Mag bitewny” Petera A. Flannery’ego powinien przypaść do gustu czytelnikom stęsknionym za klasycznym heroic fantasy.

więcej »

Dozwolone do lat osiemnastu
Beatrycze Nowicka

29 IX 2020

„Bezświt” ostatni tom trylogii o Mii Corvere uważam za gorszy od tomu drugiego, choć zapewne wierni fani cyklu poczuli się usatysfakcjonowani.

więcej »

Polecamy

Chorzy na życie

Na rubieżach rzeczywistości:

Chorzy na życie
— Marcin Knyszyński

Dick w starym stylu
— Marcin Knyszyński

Faust musi przegrać
— Marcin Knyszyński

W poszukiwaniu rzeczywistości obiektywnej
— Marcin Knyszyński

Myślę, ale czy jestem?
— Marcin Knyszyński

Wszyscy jesteśmy androidami
— Marcin Knyszyński

Umieranie wstecz
— Marcin Knyszyński

Przygodowa powieść science fiction – zrób to sam!
— Marcin Knyszyński

Pif-Paf! Zium!
— Marcin Knyszyński

Droga bez powrotu
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Tegoż twórcy

Esensja czyta: Listopad 2013
— Kamil Armacki, Miłosz Cybowski, Jacek Jaciubek, Jarosław Loretz, Daniel Markiewicz, Paweł Micnas, Beatrycze Nowicka, Joanna Słupek, Mieszko B. Wandowicz, Konrad Wągrowski

Zmysłowy jęk sznura
— Mieszko B. Wandowicz

Tegoż autora

Dlaczego Kant i Popper nie potrafili wyjść poza fantastykę naukową?
— Mieszko B. Wandowicz

O wirtuozerii, rutynie, a także o sztuce przyzwyczajenia
— Mieszko B. Wandowicz

O tym, czego nie boi się Dukaj
— Mieszko B. Wandowicz

O nienawiści; oraz o tym, szczo treba robyty z Lachamy
— Mieszko B. Wandowicz

O niedoskonałościach perfekcji
— Mieszko B. Wandowicz

Powieść o uciekaniu
— Mieszko B. Wandowicz

Dziwne owoce we wrocławskiej synagodze
— Mieszko B. Wandowicz

Mizantropia i makolągwy
— Mieszko B. Wandowicz

Byk kształtuje świadomość
— Mieszko B. Wandowicz

Boga najlepiej żuć powoli
— Mieszko B. Wandowicz

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.