Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 17 stycznia 2022
w Esensji w Esensjopedii

Adrian Tchaikovsky
‹Morska straż›

EKSTRAKT:70%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułMorska straż
Tytuł oryginalnyThe Sea Watch
Data wydania14 lutego 2012
Autor
PrzekładJarosław Rybski
Wydawca Rebis
CyklCienie Pojętnych
ISBN978-83-7510-705-0
Format728s. 132×202mm
Gatunekfantastyka
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

Zaś stryjek Stenwold uparcie wciąż żyje
[Adrian Tchaikovsky „Morska straż” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
„Morską strażą” Czajkowski przekonuje czytelników „Cieni pojętnych”, że wciąż jeszcze daleki jest od powiedzenia ostatniego słowa.

Beatrycze Nowicka

Zaś stryjek Stenwold uparcie wciąż żyje
[Adrian Tchaikovsky „Morska straż” - recenzja]

„Morską strażą” Czajkowski przekonuje czytelników „Cieni pojętnych”, że wciąż jeszcze daleki jest od powiedzenia ostatniego słowa.

Adrian Tchaikovsky
‹Morska straż›

EKSTRAKT:70%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułMorska straż
Tytuł oryginalnyThe Sea Watch
Data wydania14 lutego 2012
Autor
PrzekładJarosław Rybski
Wydawca Rebis
CyklCienie Pojętnych
ISBN978-83-7510-705-0
Format728s. 132×202mm
Gatunekfantastyka
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
Przyznaję, że po szósty tom „Cieni pojętnych” sięgnęłam bez większego entuzjazmu – raz, że poświęcony jest Stenwoldowi Makerowi, za którym nie przepadam, dwa – stanowi bardziej osobną powieść ze świata pojętnych i niepojętnych niż immanentną część cyklu (choć oczywiście mają w nim miejsce wydarzenia bardzo ważne dla „globalnej” fabuły). Tymczasem, „Morska straż” okazała się bardzo satysfakcjonującą lekturą, pokazującą, że Czajkowski nie spoczywa na laurach i przez cały czas się rozwija.
O lepszej kreacji postaci już pisałam, mogę tylko dodać, że w „Morskiej straży” rozbudowane zostają portrety kolejnej grupki bohaterów. Co więcej, o ile do tej pory Czajkowski pisał przezroczystym stylem, podporządkowanym wyłącznie przedstawianiu wydarzeń, w „Morskiej straży” zaczęły pojawiać się zdania w rodzaju: „Księżyc powiększał się (…) w Merro w takiej fazie nazywano go księżycem morderców – muchopodobni zawsze umieli dostrzec w życiu poezję”, „wojna zamarła gdzieś w górze nad nimi, jak tresowana ważka”, „znów się uśmiechnął, szeroko, szelmowsko i szczerze jak połyskujące ostrze”, „Czas (…) jest mitem dla [młodych] (…), ale pan i ja słyszymy już odgłos jego skrzydeł w powietrzu”, „ich rasa uczyniła z melancholii rozrywkę narodową”. Chciałabym uważać je za symptomy narodzin własnego stylu.
„Morską straż” można podzielić na trzy części. Pierwsza z nich skupia się na meandrach polityki Kolegium i okolicznych państw. Po tym, jak zagrożenie ze strony imperium os zmalało, kruche sojusze, zawarte w celach obrony przed czarno-złotymi zaczęły się chwiać. Stenwold Maker stara się nie dopuścić do ich rozpadu, uczestniczy w pracach Zgromadzenia, a także zajmuje się osobistym śledztwem w sprawie ataków na kupieckie statki żukowców, co prowadzi do międzynarodowego kryzysu. Na podstawie książek przeczytanych w ciągu ostatnich lat, mogę stwierdzić, że polityka w fantasy w większości przypadków przedstawiana jest prosto, naiwnie, a czasami wręcz żałośnie głupio. Czajkowski okazał się tu chlubnym wyjątkiem – opisane w „Morskiej straży” rozgrywki są skomplikowane, lecz logiczne. Raz wprawdzie zastanawiałam się nad adekwatnością reakcji jednej ze stron na działania drugiej, niemniej można uznać, że autor po raz kolejny chciał podkreślić różnicę pomiędzy pojętnymi i niepojętnymi – w tym przypadku chodziło o systemy wartości. Polityczne rozgrywki są wciągające, wrażenie robią nawet wygłaszane przemówienia1). Osobiście lubię czuć podczas lektury, że autor jest człowiekiem inteligentnym a w przypadku „Morskiej straży” tak właśnie było.
Dość nieoczekiwanie w jednej trzeciej książki następuje wolta – bohaterowie trafiają do podmorskiego świata i konwencja znacząco się zmienia, ponownie zmierzając w stronę powieści przygodowej2). Czajkowski z zapałem rozpościera przed czytelnikiem wizję nowego zakątku swego uniwersum. Chyba pierwszy raz miałam też wrażenie, że wyobraźnia autora „wyrwała się spod kontroli” – do tej pory precyzyjnie kreślona fabuła staje się pretekstem do przedstawiania kolejnych pomysłów. Ogólne wrażenie jest takie, jakby autor nagle zapragnął przelać na papier przypływ fascynacji podmorską fauną. Mamy więc różnorodne podwodne miasta, aż dwanaście nowych ras wraz z przynależną im sztuką i całą galerię egzotycznych stworzeń. Akcja przyspiesza gwałtownie, bohaterowie dostają się w niewolę, są przekazywani z rąk do rąk, rozdzielają się, uciekają i walczą. Okazuje się, że społeczeństwo „morskich” jest podzielone na grupy i frakcje, mają też tutaj swoją własną politykę, w którą wmieszani zostają jeńcy. Całość spokojnie mogłaby stanowić zawartość osobnej trylogii. Natłok informacji powoduje dezorientację, choć trzeba powiedzieć, że taka rozrzutność w kwestii pomysłów przeważnie budzi mój szacunek. Podoba mi się także czerpanie inspiracji z biologii i geografii morza (uprzedzam, że brak podstawowej wiedzy w temacie może dodatkowo utrudnić rozeznanie się w rasach i stronnictwach).
W ostatniej części powieści bohaterowie wracają na ląd, a wątki polityczne znad i spod powierzchni splatają się ze sobą – choć to akurat przedstawione zostaje bardzo pośpiesznie. Wybrane przez autora rozwiązania pozwalają wprawdzie na szybkie „domknięcie” fabuły, jednak wydają się mało prawdopodobne.
Można się zastanawiać nad tym, że „lądowi” są w stanie przeżyć na znacznych głębokościach a część „morskich” całkiem nieźle radzi sobie na powierzchni, jednak malowniczość pomysłów zdecydowanie zachęca do odwieszenia niewiary na kołek. Kwestią, na którą miałam ochotę zwrócić uwagę już wcześniej jest wspólny dla całego uniwersum język. W „Morskiej straży” uwagę na to zwracają sami bohaterowie – mam zatem nadzieję, że autor ma w zanadrzu jakieś wyjaśnienie.
Żal mi kilku protagonistów – Czajkowski najpierw poświęcił sporo wysiłku, by przedstawić ich dokładniej i wyjaśnić ich motywacje, a później kazał im zginąć gwałtowną śmiercią. Za to Stenwold wciąż żyje i ma się dobrze (ba, okazuje się, że podobnie jak jego siostrzenica, ma też nieliche powodzenie u płci przeciwnej). Przyznaję, że kiedy dowiedziałam się, iż w „Hołdzie dla mroku” ginie wiele postaci, miałam szczerą nadzieję, że Maker okaże się jedną z nich. Tymczasem, dwa tomy dalej nadal się na to nie zanosi. W jednym z wywiadów autor stwierdził, że ta postać jest mu najbliższa, z czego wnoszę, iż szansa na zgon Stenwolda jest nikła. Choć w „Morskiej straży” Stenwold nabiera nieco wyrazu, jednak nadal pozostaje zbyt zwyczajny. „Asem wywiadu” jest przede wszystkim w opinii innych i narratora, bo z jego działań to raczej nie wynika (zdarzają mu się posunięcia głupie, a jego zdobywanie informacji polega na osobistym rozpytywaniu w gospodach). Do tego nie budzi zbytniej sympatii, ale to akurat wydaje się działaniem zamierzonym.
Na koniec w ramach narzekania – trochę szkoda, że nie zadbano o „ciągłość” niektórych nazw własnych, czy terminów: i tak „Równa Smokom” staje się „Pierwszą ze Smoków”, „mistrz broni” „zbrojmistrzem” (zbrojmistrz kojarzy mi się raczej z kimś, kto broń wykuwa a nie nią wyśmienicie włada) w „ważcy” „ważkowcami”. Tłumacz nadal zdaje się nie rozumieć czym różnią się przymiotniki „opaczny” i „nieopatrzny” i zdarza mu się gubić przeczenia. Bezsensowne jest zdanie „blade muszle wewnętrzne kałamarnic śmigały stadami, a na każdej z nich siedział kawalerzysta”3).
Pozwoliłam sobie powybrzydzać, jednak jestem pod wrażeniem „Morskiej straży”. Mało komu chce się i udaje na tak zaawansowanym etapie rozwoju cyklu wciąż wprowadzać nowe elementy, utrzymywać tempo fabuły, czy bawić się konwencjami.
koniec
16 sierpnia 2013
1) W Kolegium panuje ustrój demokratyczny, zatem członkowie Zgromadzenia muszą przekonać pozostałych do udzielenia popracia ich sprawom, zależy im też na opinii publicznej.
2) Na marginesie dodam, iż w pewnym momencie pojawia się także niejaki Nemoctenes, podróżujący w muszli oswojonego łodzika (ostatnie segmenty muszli tych głowonogów istotnie są puste – wypełnia je gaz, zapewniający zwierzętom wyporność).
3) Przypuszczam, że w oryginale mógł paść termin wewnątrzmuszlowe (lub jak kto woli płaszczoobrosłe) – jest to podgromada głowonogów, do której należą kałamarnice. A jak już przy nazwach jesteśmy, to „gastropods” to ogólna nazwa ślimaków i zapewne tak byłoby lepiej przetłumaczyć nazwę jednej z ras.

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Łowcy, zbieracze, wędrowcy
Joanna Kapica-Curzytek

16 I 2022

Koczownicy? W Stanach Zjednoczonych? W dzisiejszych czasach? Jest ich więcej niż sądzimy. I wędrują po kraju z powodów zupełnie innych, niż byśmy sobie wyobrażali. Reportaż „Nomadland” opisuje ich losy, przynosząc także gorzką refleksję o tym, że przewidywalny, bezpieczny świat to miraż.

więcej »

Ten okrutny XX wiek: Wygrane i przegrane bitwy
Miłosz Cybowski

15 I 2022

W drugiej części „Czasu Hitlera” Frank McDonough bierze się za obfitujący w wydarzenia okres, jakim były lata 1940-45. Choć na temat II wojny światowej napisano już wiele, autor prezentuje nieco świeżego spojrzenia na to burzliwe pięciolecie. Książkę czyta się dobrze, ale niekiedy można odnieść wrażenie, że całość stanowi zwykły zapis historii tego konfliktu.

więcej »

PRL w kryminale: Co łączy Marchwickiego ze Stawroginem?
Sebastian Chosiński

14 I 2022

O Barbarze Gordon (a właściwie Larysie Zajączkowskiej-Mitzner) pisaliśmy do tej pory przy okazji trzech jej mikropowieści wydanych w serii „Ewa wzywa 07…”. Teraz nadszedł czas na najbardziej znaną książkę słynnej autorki kryminałów milicyjnych – inspirowanego sprawą „Wampira z Zagłębia”, czyli Zdzisława Marchwickiego, „Nieuchwytnego”.

więcej »

Polecamy

Pijane ślimaki prowadzą śledztwo

Stulecie Stanisława Lema:

Pijane ślimaki prowadzą śledztwo
— Mieszko B. Wandowicz

Pogrzeb pośród mgławic
— Mieszko B. Wandowicz

O korzyściach z bycia ślimakiem (śluzem na marginesie „Głosu Pana”)
— Mieszko B. Wandowicz

List znad Oceanu
— Beatrycze Nowicka

Lem w komiksie
— Marcin Knyszyński

Przeciętniak w swym zawodzie
— Agnieszka Hałas, Adam Kordaś, Marcin Mroziuk, Beatrycze Nowicka, Marcin Osuch, Agnieszka ‘Achika’ Szady, Konrad Wągrowski

Jam jest robot hartowany, zdalnie prądem sterowany!
— Miłosz Cybowski, Adam Kordaś, Marcin Mroziuk, Marcin Osuch, Agnieszka ‘Achika’ Szady, Konrad Wągrowski

Zawsze szach, nigdy mat
— Marcin Knyszyński

Świadomość jako błąd
— Marcin Knyszyński

Człowiek jako bariera ostateczna
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Tegoż twórcy

Nie tylko umarli zobaczą koniec wojny
— Beatrycze Nowicka

Mozaika wojny albo hard fantasy
— Beatrycze Nowicka

Stój, Katarzyno
— Beatrycze Nowicka

Cień ojca
— Beatrycze Nowicka

A wszyscy oni kochają Che Maker
— Beatrycze Nowicka

Ciąg dalszy nastąpi
— Beatrycze Nowicka

Finał iście ekspresowy
— Beatrycze Nowicka

Imperium atakuje
— Beatrycze Nowicka

Kampania os rozpoczęta
— Beatrycze Nowicka

Tegoż autora

Kosiarz wyłącznie na okładce
— Beatrycze Nowicka

Bitwy nieoczywiste
— Beatrycze Nowicka

Morderstwa z tego i nie z tego świata
— Beatrycze Nowicka

Z tarczą
— Beatrycze Nowicka

Rodzinna sielanka
— Beatrycze Nowicka

Wiła wianki i to by było na tyle
— Beatrycze Nowicka

Supernowej nie zaobserwowano
— Beatrycze Nowicka

Sen o słodkiej Francji
— Beatrycze Nowicka

Spektaklu akt drugi
— Beatrycze Nowicka

Jawnobójstwo deklinacji
— Beatrycze Nowicka

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.