Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 22 października 2021
w Esensji w Esensjopedii

Henry James
‹Roderick Hudson›

WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułRoderick Hudson
Tytuł oryginalnyRoderick Hudson
Data wydania10 listopada 2015
Autor
PrzekładMagdalena Moltzan-Małkowska
Wydawca Prószyński i S-ka
ISBN978-83-8069-168-1
Format536s. 130×201mm; oprawa twarda
Cena46,—
Gatunekklasyka
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

Europa, której nie było?
[Henry James „Roderick Hudson” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
W „Rodericku Hudsonie”, pierwszej dużej powieści Henry’ego Jamesa, można już dostrzec wszystkie charakterystyczne cechy jego późniejszej twórczości, zaliczanej do najwyższych osiągnięć prozy angielskojęzycznej.

Joanna Kapica-Curzytek

Europa, której nie było?
[Henry James „Roderick Hudson” - recenzja]

W „Rodericku Hudsonie”, pierwszej dużej powieści Henry’ego Jamesa, można już dostrzec wszystkie charakterystyczne cechy jego późniejszej twórczości, zaliczanej do najwyższych osiągnięć prozy angielskojęzycznej.

Henry James
‹Roderick Hudson›

WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułRoderick Hudson
Tytuł oryginalnyRoderick Hudson
Data wydania10 listopada 2015
Autor
PrzekładMagdalena Moltzan-Małkowska
Wydawca Prószyński i S-ka
ISBN978-83-8069-168-1
Format536s. 130×201mm; oprawa twarda
Cena46,—
Gatunekklasyka
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
Bardzo cieszy, że polscy wydawcy uzupełniają kolejną dotkliwą lukę na rynku wydawniczym. Henry James należy do najwybitniejszych pisarzy anglojęzycznych; nie wypada wręcz, by był u nas nieznany i nieobecny. Pojawienie się po raz pierwszy „Rodericka Hudsona” w polskim tłumaczeniu to bardzo dobra wiadomość dla miłośników klasyki literackiej.
Twórczość Jamesa jest twórczością przełomu. Jest jeszcze mocno zakorzeniona w wiktoriańskim świecie, z jego purytańską obyczajowością i konserwatywnym światopoglądem. Ale pojawiają się już zapowiedzi burzliwego XX wieku: narodziny modernizmu, rozwój psychoanalizy i psychologii. Na nowo definiowana jest rola kobiety w społeczeństwie: bohaterki powieści Jamesa mają wielowymiarową i bogatą osobowość, są zawsze inteligentne i nad wyraz niezależne, dokonujące własnych wyborów.
„Roderick Hudson”, wydany w 1875 roku, należy do wczesnego etapu twórczości pisarza. Ale już tutaj znajdujemy to, co w jego późniejszych powieściach będzie stałym motywem: zetknięcie się mentalności amerykańskiej (uznawanej przez niego jako nieokrzesaną, całkowicie ignorującą świat duchowych i estetycznych wartości) z europejską – reprezentującą wyrafinowaną sztukę i intelektualizm. Znaczącą rolę odgrywa w większości powieści Jamesa wysoka kultura „starego kontynentu": malarstwo, architektura, rzeźba, muzyka, literatura.
Historia opowiedziana w „Rodericku Hudsonie” nie jest skomplikowana. James nie jest pisarzem szybkiej akcji, sytuuje się przede wszystkim w roli obserwatora ludzkiej natury, zaglądając w głąb duszy i tam poszukując motywów postępowania swoich bohaterów. Oto Rowland Mallet, amerykański znawca sztuki, nosi się z zamiarem zrobienia „czegoś dobrego” dla kultury – i tak poznaje doskonale zapowiadającego się rzeźbiarza, Rodericka Hudsona. Proponuje mu wspólny wyjazd do Włoch na własny koszt, po to, by tam w pełni rozwinął się talent młodego artysty.
Roderick przed opuszczeniem Stanów Zjednoczonych zaręcza się jeszcze z daleką kuzynką Mary Garland. Wszystko wskazuje na to, że lepiej nie mogło się ułożyć. Na początku będzie go wspierał Rowland, ale za parę lat artysta będzie się cieszył sławą, powodzeniem i materialną niezależnością. Tymczasem rzeczy wymykają się spod kontroli. Do pracowni artysty wkracza Christina Light i od tej pory nic nie jest już takie, jak być powinno. Roderick traci nie tylko głowę, ale i zdolności twórcze, pogrążając się w depresji i toksycznej zależności, z której nie ma wyjścia. Wezwane z Ameryki na pomoc matka Rodericka i jego narzeczona próbują jeszcze go ratować, ale same mają ograniczone możliwości.
Ciekawostką jest to, że Christina Light, jedna z bohaterek „Rodericka Hudsona”, pojawi się jeszcze raz w późniejszej powieści Henry’ego Jamesa: „Księżna Casamassima”, choć w zupełnie innych okolicznościach. To jedyny przypadek, że wraca on do wykreowanego wcześniej bohatera.
Zaletą tej – jak zresztą i innych nowatorskich jak na tamte czasy powieści Jamesa – jest psychologiczna głębia. Większość rzeczy rozgrywa się w umysłach bohaterów. Obserwujemy to, jak reagują na rozwój wydarzeń, jak je postrzegają, jak próbują rozumieć to, co się wokół nich dzieje. Zmienia się ich świadomość (zaskakująca pod koniec powieści jest na przykład deklaracja uczuć Rolanda). Te rozwiązania już na trwałe weszły do teorii i praktyki literatury. Henry James, o czym warto pamiętać, wzorował się na powieściopisarzach europejskich. Znakomicie wykształcony i oczytany, czerpał z dorobku nowego pokolenia zwłaszcza francuskich literatów, by wymienić tylko Flauberta, Zolę czy Balzaka.
Henry James to z racji miejsca urodzenia pisarz amerykański, ale z europejską duszą. W „Rodericku Hudsonie” mocno rzuca się w oczy idealizowanie Europy przez niego (warto zwrócić uwagę na wspaniałe opisy włoskich krajobrazów). „Stary kontynent” to dla pisarza kwintesencja cywilizacji o wielkiej sile kulturotwórczej, łączącej w sobie platońskie wzorce piękna, prawdy i dobra – oraz inspirującej inne cywilizacje. Gdyby James nie był Amerykaninem z urodzenia, nazwalibyśmy jego spojrzenie europocentrycznym, bo „spotkania” Europejczyków z innymi kulturami wyglądały zupełnie inaczej. Również odmiennie patrzymy na Europę dzisiaj, z perspektywy późniejszych wojen światowych i dramatów XX wieku. Ale „Roderick Hudson” budzi w nas zadumę i delikatne zdziwienie, że właśnie tak można patrzeć na nasz kontynent: jako na wpływowe centrum wielkiej sztuki i wysokiej kultury, do której aspirują inni. My, współcześni, z tego idealizmu jesteśmy odarci, ale mimo to pod wpływem lektury rodzi się refleksja: czy rzeczywiście takiej Europy nigdy nie było, a może jednak pobrzmiewa gdzieś głęboko żal, że taka Europa właśnie bezpowrotnie znika?
koniec
8 lutego 2016

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Mała Esensja: Pod opieką Matki Bożej Ostrobramskiej
Marcin Mroziuk

21 X 2021

W sercu tytułowej bohaterki książki Andrzeja Perepeczki na lata pozostała tęsknota za miastem, które dziewczynka musiała opuścić z powodu zmiany polskich granic. Podobnie było z jej krewnymi mieszkającymi na Wileńszczyźnie, a z lektury „Irenki” możemy się również dowiedzieć, w jaki sposób udało im się przetrwać aż cztery okupacje.

więcej »

Coś pozytywnego
Joanna Kapica-Curzytek

20 X 2021

Powieść „W drogę!” opiera się na niezłym pomyśle. Za sprawą zbiegu okoliczności piątka młodych ludzi znalazła się w jednym miejscu. Wszyscy niespodziewanie dla siebie muszą zmierzyć się z przeszłością. Co czeka ich w przyszłości?

więcej »

Niebo będzie już inne
Joanna Kapica-Curzytek

19 X 2021

„Mikołaj Kopernik. Geniusz, który wstrzymał Słońce”, opowieść przybliżająca młodszym czytelnikom życie i czasy wielkiego uczonego, to atrakcyjna propozycja zgłębienia podstaw astronomii, kultury i historii. Bez nudy i wysiłku!

więcej »

Polecamy

Jam jest robot hartowany, zdalnie prądem sterowany!

Stulecie Stanisława Lema:

Jam jest robot hartowany, zdalnie prądem sterowany!
— Miłosz Cybowski, Adam Kordaś, Marcin Mroziuk, Marcin Osuch, Agnieszka ‘Achika’ Szady, Konrad Wągrowski

Zawsze szach, nigdy mat
— Marcin Knyszyński

Świadomość jako błąd
— Marcin Knyszyński

Człowiek jako bariera ostateczna
— Marcin Knyszyński

Nie wszystko i nie wszędzie jest dla nas
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Tegoż twórcy

W stronę komedii
— Joanna Kapica-Curzytek

To tylko zwyczajny kupiec
— Joanna Kapica-Curzytek

Dama w czasach popkultury
— Daniel Markiewicz

Esensja czyta: Sierpień 2014
— Miłosz Cybowski, Konrad Wągrowski, Joanna Kapica-Curzytek, Jacek Jaciubek, Daniel Markiewicz

Powieść dla nieprzystosowanych
— Daniel Markiewicz

Henry James w pigułce
— Joanna Kapica-Curzytek

Czego nie wiedział czytelnik
— Daniel Markiewicz

Esensja czyta: Kwiecień 2012
— Miłosz Cybowski, Anna Kańtoch, Joanna Kapica-Curzytek, Daniel Markiewicz

(Nie) lękajcie się
— Daniel Markiewicz

Małe rysy małżeńskie
— Daniel Markiewicz

Tegoż autora

Coś pozytywnego
— Joanna Kapica-Curzytek

Niebo będzie już inne
— Joanna Kapica-Curzytek

Człowiek
— Joanna Kapica-Curzytek

Naprawdę długo mieliśmy szczęście
— Joanna Kapica-Curzytek

Kwestia sposobu postrzegania
— Joanna Kapica-Curzytek

Niczym w zwierciadle
— Joanna Kapica-Curzytek

Przebić szklany sufit
— Joanna Kapica-Curzytek

Aby wysiłek przyniósł owoce
— Joanna Kapica-Curzytek

Ciesz się każdą chwilą
— Joanna Kapica-Curzytek

Pozostają tylko wspomnienia
— Joanna Kapica-Curzytek

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.