Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 29 listopada 2021
w Esensji w Esensjopedii

Jussi Valtonen
‹Nie wiedzą, co czynią›

EKSTRAKT:70%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułNie wiedzą, co czynią
Tytuł oryginalnyHe eivät tiedä mitä tekevät
Data wydania1 lutego 2017
Autor
PrzekładSebastian Musielak
Wydawca W.A.B.
SeriaDon Kichot i Sancho Pansa
ISBN978-83-280-2124-2
Format576s. 150×225mm; oprawa twarda
Cena59,99
Gatunekobyczajowa
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

Faustowski pakt z diabłem
[Jussi Valtonen „Nie wiedzą, co czynią” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
W powieści „Nie wiedzą, co czynią” jak w soczewce skupiają się największe problemy społeczne naszych czasów. Jussi Valtonen, fiński powieściopisarz, pozostawia nas z trudnymi pytaniami.

Joanna Kapica-Curzytek

Faustowski pakt z diabłem
[Jussi Valtonen „Nie wiedzą, co czynią” - recenzja]

W powieści „Nie wiedzą, co czynią” jak w soczewce skupiają się największe problemy społeczne naszych czasów. Jussi Valtonen, fiński powieściopisarz, pozostawia nas z trudnymi pytaniami.

Jussi Valtonen
‹Nie wiedzą, co czynią›

EKSTRAKT:70%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułNie wiedzą, co czynią
Tytuł oryginalnyHe eivät tiedä mitä tekevät
Data wydania1 lutego 2017
Autor
PrzekładSebastian Musielak
Wydawca W.A.B.
SeriaDon Kichot i Sancho Pansa
ISBN978-83-280-2124-2
Format576s. 150×225mm; oprawa twarda
Cena59,99
Gatunekobyczajowa
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
Bardzo mnie cieszy, że z krajów nordyckich na nasz rynek trafiają nie tylko powieści kryminalne. Książka ta została wyróżniona w 2014 roku prestiżową nagrodą literacką Finlandia Prize. Doceniony został polemiczny i krytyczny głos autora, kontestujący i „punktujący” rzeczywistość, w której żyjemy. Daje się tu także wyczuć niepokój związany z przewidywaniami, w jakim kierunku będzie podążał nasz świat. Przesłanie zawarte w „Nie wiedzą, co czynią”, niestety, nie jest szczególnie optymistyczne.
Z początku trudno wejść w tę powieść. Nie najlepszym pomysłem jest dosyć rozwlekły opis stanu ducha Aliny, żony Joego, amerykańskiego naukowca, obawiającej się, że mąż najprawdopodobniej ją zdradza. „Ta druga” pojawia się w wyobraźni udręczonej małżonki, co opisane jest nader drobiazgowo. I jak gdyby w myśl prawa symetrii – rozczarowujące jest również zakończenie książki. Symboliczne „zawieszenie” na progu domu dwóch kluczowych postaci, między którymi toczy się próba sił, trwa zbyt długo, budzi zniecierpliwienie i w gruncie rzeczy odwraca uwagę od tego, co w powieści powinno przykuć naszą uwagę. W żadnym momencie zresztą nie da się, niestety, zapomnieć, że autor ma skłonność do nadmiernego gadulstwa i „mielenia” przez dłuższy czas o tym, co zostało już dawno pokazane i co czytelnik już dawno zrozumiał.
Życie Amerykanina, Joego Chayefskiego jest podzielone na dwa okresy. Nie chcąc podążać ścieżką bezpiecznej i przewidywalnej kariery u siebie w kraju, zatrudnia się na uczelni w Finlandii, co odpowiada jego potrzebom wyzwań. Żeni się, a na świat przychodzi syn Samuel. Z czasem jednak sprawy toczą się coraz gorzej. Joe wraca do siebie i zakłada nową rodzinę, natomiast Alina z synem zostają w Finlandii. Przez lata mają ze sobą tylko sporadyczne kontakty. Nigdy się nie widują.
Bardzo interesujące i udane literacko jest wykorzystanie przez autora motywu powieści akademickiej. Realia i zwyczaje życia uczelnianego mają swój koloryt, a nawet rys satyryczny. Naukowcy to ciekawy mały światek, nie zawsze rozumiany i doceniany przez tych spoza branży. Pokazał to już klasyk powieści akademickiej, David Lodge, ujawniając kulturowe różnice między Brytyjczykami a Amerykanami. W konfrontacji między Stanami Zjednoczonymi a Finlandią Valtonen zdaje się podążać podobnymi tropami.
Joe jest neurobiologiem, a w Stanach Zjednoczonych prowadzi badania laboratoryjne na zwierzętach. I to jest źródło wszystkich kłopotów. Chayewskyego dopadają ekoterroryści, prowadząc – w sensie dosłownym – kampanię na śmierć i życie. Jeżeli nadal nie uświadamiamy sobie siły Internetu, tutaj jak na dłoni widać, jak dotkliwe i wyniszczające mogą być metody walki z zastosowaniem nowoczesnych technologii informacyjnych.
Jussi Valtonen znakomicie opisał w powieści realia ponowoczesności oraz zagubionego w nich bezradnego człowieka zachodniej cywilizacji, niezdolnego oprzeć się zmianom. Jednostka biernie płynie na falach turbokapitalizmu, stając się ofiarą konsumpcjonizmu, utowarowienia kultury czy dynamicznego rozwoju nowoczesnych technologii. Świetnie poprowadzony (kto wie, czy nie najlepszy w powieści, ale też trochę rozwlekły) wątek obu nastoletnich córek Joego stanowi wyraźne memento: świat podąża w niebezpieczną dla człowieka stronę. Warto zauważyć także rozważania związane z transhumanizmem: przezwyciężania ludzkich ograniczeń za sprawą technologii. Valtonen dostrzega w tym ogromne niebezpieczeństwo.
„Nie wiedzą, co czynią” można też odczytać przez pryzmat konfliktu pokoleń. Kolejne generacje mają zdecydowanie różne zapatrywania na ważne światowe problemy, co też może powodować tarcia. Ich ofiarą staje się Joe. Jednak jego konfrontacja z synem przekonuje wyłącznie wtedy, gdy potraktujemy ją symbolicznie lub w kategoriach przypowieści. Bilans jest pesymistyczny: młodzi mają starym za złe takie, a nie inne urządzenie tego świata, a jednocześnie sami nie mają pomysłu na zmiany na lepsze.
Jussi Valtonen nie umoralnia na siłę, nie odwołuje się do nostalgicznej wizji świata „takiego jak kiedyś”. Rozumie, że pewne zmiany są nieuniknione. Ale też ostrzega: ludzkość zawarła faustowski pakt z diabłem i coraz trudnej będzie z tego wyjść. Toczy się gra o bardzo wysoką stawkę: o ocalenie człowieka przed nim samym.
koniec
11 czerwca 2017

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Urok małych książek: Sęp też człowiek
Wojciech Gołąbowski

27 XI 2021

Badacze uważają, że butlonosy nadają sobie imiona – określone dźwięki – i pamiętają o nich nawet po 20 latach rozłąki. Słonie urządzają pogrzeby zmarłym członkom stada, mają także swoje cmentarzyska, na które się udają, czując zbliżający się koniec. Czy tylko ludzie są obdarzeni inteligencją?

więcej »

Krótko o książkach: Obyś cudze dzieci uczył….
Agnieszka ‘Achika’ Szady

26 XI 2021

…to starożytna klątwa, której ofiarą padła autorka książki „Pani Kebab”. Możemy poznać zapiski pracującej w Leeds asystentki nauczyciela, czyli osoby pomagającej uczniom nieznającym języka angielskiego lub po prostu obarczonym różnymi deficytami.

więcej »

Dwóch panów w drodze (nie licząc lokaja)
Miłosz Cybowski

24 XI 2021

Trzy historie i trzech bohaterów… wróć! Trzy historie i trójka postaci (bo „bohaterami” nie można ich nazwać) zaprezentowane w tomie pierwszym „Opowieści o Bauchelainie i Korbalu Broachu” to zebrane w jedną całość opowiadania, przed laty wydane w osobnych tomach. Dobrze się stało, że Wydawnictwo Mag zdecydowało się na ich wznowienie, choć książka pozostaje dziełem, które trafi wyłącznie do fanów prozy Stevena Eriksona.

więcej »

Polecamy

O korzyściach z bycia ślimakiem (śluzem na marginesie „Głosu Pana”)

Stulecie Stanisława Lema:

O korzyściach z bycia ślimakiem (śluzem na marginesie „Głosu Pana”)
— Mieszko B. Wandowicz

List znad Oceanu
— Beatrycze Nowicka

Lem w komiksie
— Marcin Knyszyński

Przeciętniak w swym zawodzie
— Agnieszka Hałas, Adam Kordaś, Marcin Mroziuk, Beatrycze Nowicka, Marcin Osuch, Agnieszka ‘Achika’ Szady, Konrad Wągrowski

Jam jest robot hartowany, zdalnie prądem sterowany!
— Miłosz Cybowski, Adam Kordaś, Marcin Mroziuk, Marcin Osuch, Agnieszka ‘Achika’ Szady, Konrad Wągrowski

Zawsze szach, nigdy mat
— Marcin Knyszyński

Świadomość jako błąd
— Marcin Knyszyński

Człowiek jako bariera ostateczna
— Marcin Knyszyński

Nie wszystko i nie wszędzie jest dla nas
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Tegoż autora

Mistrz przewrotnego humoru
— Joanna Kapica-Curzytek

Nowa wielka powieść latynoamerykańska
— Joanna Kapica-Curzytek

Szukać należy sercem
— Joanna Kapica-Curzytek

Z perspektywy osobistej
— Joanna Kapica-Curzytek

Najmłodsze i najsłodsze
— Joanna Kapica-Curzytek

Nikt nie dostrzega drzew
— Joanna Kapica-Curzytek

Osobność, samotność…
— Joanna Kapica-Curzytek

Morderstwo w sekcji klarnetów
— Joanna Kapica-Curzytek

Chopin – globalny fenomen
— Joanna Kapica-Curzytek

Coś pozytywnego
— Joanna Kapica-Curzytek

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.