Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 16 lutego 2020
w Esensji w Esensjopedii

Janusz Głowacki
‹Z głowy›

WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułZ głowy
Data wydania17 października 2018
Autor
Wydawca W.A.B.
SeriaArchipelagi
ISBN978-83-280-5059-4
Format288s. 123×194mm; oprawa twarda
Cena34,99
Gatunekbiograficzna / wywiad / wspomnienia, non-fiction
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

Bez słabych punktów
[Janusz Głowacki „Z głowy” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
Reedycja szkiców autobiograficznych zmarłego niedawno Janusza Głowackiego może być świetnym wstępem do jego twórczości. „Z głowy” to także przewrotna i ironiczna przypowieść o wszystkich bodaj odcieniach życia.

Joanna Kapica-Curzytek

Bez słabych punktów
[Janusz Głowacki „Z głowy” - recenzja]

Reedycja szkiców autobiograficznych zmarłego niedawno Janusza Głowackiego może być świetnym wstępem do jego twórczości. „Z głowy” to także przewrotna i ironiczna przypowieść o wszystkich bodaj odcieniach życia.

Janusz Głowacki
‹Z głowy›

WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułZ głowy
Data wydania17 października 2018
Autor
Wydawca W.A.B.
SeriaArchipelagi
ISBN978-83-280-5059-4
Format288s. 123×194mm; oprawa twarda
Cena34,99
Gatunekbiograficzna / wywiad / wspomnienia, non-fiction
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
Książka, po raz pierwszy wydana w 2004 roku, odniosła sukcesy: została wyróżniona laurem Śląskiego Wawrzynu Literackiego, a w 2005 roku otrzymała nominację do Nagrody Nike. Teraz okazuje się, że po kilkunastu latach „Z głowy” nadal czyta się doskonale, choć towarzyszy nam nuta smutku, że autora z nami już nie ma.
Kluczowym momentem w biografii Głowackiego było ogłoszenie w Polsce roku stanu wojennego w grudniu 1981 roku. Autor przebywał wtedy w Wielkiej Brytanii – i okazało się, że (przynajmniej przez jakiś czas) była to podróż w jedną stronę. „Z głowy” zaczyna się właśnie tekstem „One way ticket”, opisującym ten przełomowy splot okoliczności. Zamiast wrócić do Polski, Głowacki wyjechał do USA, gdzie odniósł swoje największe światowe sukcesy jako dramatopisarz.
„Z głowy” zawiera szereg autobiograficznych szkiców. Obecne w nich ironia, przewrotność i dystans, każą nam oczywiście podejrzewać, że mamy do czynienia raczej z autokreacją niż autobiografią. Szybko jednak orientujemy się, że chodzi tu raczej nie o to, co pisze autor, ale – jak. „Głowa” jest niekwestionowanym mistrzem snucia opowieści, które „sprzedaje” nam w formie smakowitych anegdot. Zamiast zastanawiać się, czy i do jakiego stopnia wszystko pokrywa się z rzeczywistością (szkoda zachodu, tego już nigdy się nie dowiemy), trzeba nam raczej podziwiać genialną swobodę stylu oraz zadziwiającą potoczystość i spójność wszystkich historii, nawet tych najbardziej groteskowych i absurdalnych. Tutaj słabych punktów absolutnie nie ma.
Liczy się też klimat opowieści. Ożywa dawna Warszawa (sprzed wyjazdu Głowackiego za granicę), lokale, w których chodziło się na wódeczkę i ludzie – współtowarzysze niełatwego wtedy losu literata. Kto jeszcze pamięta zmagania z cenzorami, ścisłą hierarchię panującą w domach pracy twórczej dla pisarzy i marzenia, by władze spojrzały przychylnym okiem i wydały paszport? Znajdziemy tu również mnóstwo ciekawie zarysowanych portretów znanych osób, nie tylko zresztą ludzi kultury. To wizerunki zdecydowanie niepomnikowe i bez retuszu; nazwisk przewija się tutaj tak dużo, że nie sposób wymienić wszystkich.
Teksty prowadzą nas „nieliniowo”, wraz z autorem kursujemy pomiędzy powojenną Warszawą a Nowym Jorkiem i poznajemy realia USA lat 80. XX wieku. Tutaj autor pozwala nam także zajrzeć za kulisy swojego literackiego sukcesu. Nie od razu się udało: „(…) szybko się rozniosło, że krążę po mieście w poszukiwaniu wyższych uczuć, czyli mieszkania i pieniędzy”, wspomina Głowacki, przywołując także postacie Henryka Manna i Bartóka, którzy zmarli w USA w nędzy. Autor przygląda się uważnie zjawiskom społecznym: problemom rasy, bezdomności i imigracji, również tej nielegalnej (to z tych obserwacji będzie czerpać inspirację do swoich sztuk).
Że nie ma biznesu takiego, jak show-biznes? Przeczytajcie, jak to wygląda u Głowackiego. Na bankiecie po premierze nikt nie podejdzie, żeby pogadać, dopóki wieczorne gazety nie opublikują recenzji z przedstawienia. Tylko jeżeli będą one pozytywne, dopiero wtedy przyciągną do nas tłumy zainteresowanych, a jak będziemy mieć szczęście, to i posypią się nowe propozycje. Gdyby recenzje okazały się negatywne – szkoda byłoby na takiego przegranego gościa czasu, trzeba się stąd zabierać i szukać dalej kogoś, kto odniósł sukces.
Jak dla mnie, „Z głowy” to właśnie przede wszystkim opowieść o sukcesie, jego ulotności i względności. Stąd zapewne bierze się dystans pisarza do samego siebie, do swojego życia i osób, które go otaczają. Nie ma obaw, żeby w USA „uderzyła mu woda sodowa”, bo Głowacki ma za sobą doświadczenia z innego wymiaru – komunistycznej Polski. Z kolei sukcesy w kraju też odbiera się inaczej, gdy ma się w życiorysie trudną podróż windą w górę społecznej drabiny w Ameryce. Symboliczny jest także ostatni rozdział książki, spajający w zasadzie wszystkie wątki życia autora. Co znów zadziwia, bo przecież „Z głowy” zawiera tych wątków nieskończenie wiele, co wystarczyłoby jeszcze na niejedną opowieść. Lub na niejeden powrót do lektury.
koniec
5 stycznia 2019

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Mała Esensja: Nie tylko aria z kurantem
Marcin Mroziuk

16 II 2020

Pretekstem do wznowienia książki Wandy Chotomskiej było ustanowienie ojca polskiej opery narodowej patronem roku 2019. I rzeczywiście „Muzyka pana Moniuszki” pozwala młodym czytelnikom zaznajomić się z podstawowymi informacjami o kompozytorze, ale pozycja ta ma znacznie więcej zalet.

więcej »

„Nie wolno mi się zakochać”
Joanna Kapica-Curzytek

15 II 2020

Połączenie magii, klątw i miłości jest bardzo wdzięcznym, acz często eksploatowanym motywem literackim. Aby powstało coś oryginalnego i przekonującego, trzeba szczególnie się postarać. Autorka „Zasad magii” poradziła sobie średnio.

więcej »

Ujrzeliśmy gwiazdę na Wschodzie…
Wojciech Gołąbowski

14 II 2020

W dziesięciu rozdziałach Grzegorz Górny przedstawia historyczne i naukowe próby rozwikłania zagadki pokłonu Trzech Mędrców, który według Ewangelii miał miejsce dwa tysiące lat temu w Betlejem blisko Jerozolimy. Czy to się w ogóle wydarzyło? Kiedy? Kim byli? Ilu ich było? Co ujrzeli na niebie?

więcej »

Polecamy

Pif-Paf! Zium!

Na rubieżach rzeczywistości:

Pif-Paf! Zium!
— Marcin Knyszyński

Droga bez powrotu
— Marcin Knyszyński

„Bycie” jest kalejdoskopem
— Marcin Knyszyński

„I Have a Dream”
— Marcin Knyszyński

Koszmarna teofania
— Marcin Knyszyński

Nowe rozdanie
— Marcin Knyszyński

Prawdziwe kłamstwa
— Marcin Knyszyński

„Normalni” szaleńcy
— Marcin Knyszyński

Dwadzieścia sroczych ogonów
— Marcin Knyszyński

Kto tu jest chory?
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Tegoż twórcy

Właściwie dlaczego pan pisze?
— Joanna Kapica-Curzytek

Dżanus o Dżerzim
— Joanna Kapica-Curzytek

„Idę sobie rześko Krakowskim Przedmieściem”
— Joanna Kapica-Curzytek

Wstawaj, Dżerzi!
— Alicja Siwik

Tegoż autora

„Nie wolno mi się zakochać”
— Joanna Kapica-Curzytek

Carrolla stać na więcej
— Joanna Kapica-Curzytek

By nie spadło nam z nieba
— Joanna Kapica-Curzytek

Hiszpania jest jedną wielką mogiłą
— Joanna Kapica-Curzytek

Część duszy, która pragnie godności
— Joanna Kapica-Curzytek

Samowary i Pierścienie
— Joanna Kapica-Curzytek

Zginął w walce jak mężczyzna
— Joanna Kapica-Curzytek

Podróż
— Joanna Kapica-Curzytek

Kto jest kim w czeskiej literaturze
— Joanna Kapica-Curzytek

Ludzie i miejsca
— Joanna Kapica-Curzytek

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.