Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 12 sierpnia 2020
w Esensji w Esensjopedii

Peter Godfrey-Smith
‹Inne umysły›

WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułInne umysły
Tytuł oryginalnyOther Minds
Data wydania4 września 2018
Autor
PrzekładMikołaj Adamiec-Siemiątkowski
Wydawca Copernicus Center Press
ISBN978-83-7886-403-5
Format280s. 140×215mm; oprawa twarda
Cena49,90
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

Obcy z głębin
[Peter Godfrey-Smith „Inne umysły” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
W zwięzłym, precyzyjnie prowadzonym wywodzie autor wyjaśnia: czym jest ewolucja, czym świadomość i czym ewolucja układów nerwowych, a co za tym idzie: umysłu. Ilustruje to pięknymi opisami własnych podwodnych spotkań z głowonogami.

Anna Nieznaj

Obcy z głębin
[Peter Godfrey-Smith „Inne umysły” - recenzja]

W zwięzłym, precyzyjnie prowadzonym wywodzie autor wyjaśnia: czym jest ewolucja, czym świadomość i czym ewolucja układów nerwowych, a co za tym idzie: umysłu. Ilustruje to pięknymi opisami własnych podwodnych spotkań z głowonogami.

Peter Godfrey-Smith
‹Inne umysły›

WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułInne umysły
Tytuł oryginalnyOther Minds
Data wydania4 września 2018
Autor
PrzekładMikołaj Adamiec-Siemiątkowski
Wydawca Copernicus Center Press
ISBN978-83-7886-403-5
Format280s. 140×215mm; oprawa twarda
Cena49,90
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
Miłośnicy książek popularno-naukowych powinni pilnie śledzić ofertę wydawnictwa Copernicus Center Press. Obok serii Fransa de Waala o szeroko pojętej bystrości zwierząt kolejnym bestsellerem tej oficyny są zbliżone tematyką „Inne umysły”. Peter Godfrey-Smith jest filozofem, a w przedmowie Mateusz Hohol z Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych Uniwersytetu Jagiellońskiego przestrzega: „Szufladkowanie autora „Innych umysłów” jako „nurkującego filozofa” byłoby błędem, bowiem na kartach swoich prac zdradza on ogromną wiedzę z zakresu nauk o życiu i poznaniu, zaś wyniki swoich podwodnych badań publikował w prestiżowych czasopismach biologicznych”. Mamy więc do czynienia z dokładnie takim filozofem nauki, jakiego refleksje mogą otworzyć oczy szerokiej publiczności na najnowsze odkrycia.
Podtytuł „Innych umysłów” to „Ośmiornice i prapoczątki świadomości”. Tak też można podzielić tę krótką książkę: na rozdziały dotyczące ewolucji, w tym ewolucji układów nerwowych, na te wprowadzające podstawowe pojęcia dotyczące świadomości oraz te przybliżające nam temat samych głowonogów, tak zaskakujących i innych od zwierząt, z którymi mamy do czynienia na co dzień. Przyzwyczajeni do pozornej wszechwiedzy współczesnej nauki zapominamy, że chociażby zachowania ośmiornic czy mątw na wolności to nadal coś, co dopiero zaczyna się obserwować.
W podtytułowej wyliczance zabrakło po tłumaczeniu obecnego w oryginale „morza” („Other Minds: The Octopus, the Sea and the Deep Origins of Consciousness”). Autor uważa, że „uprawianie filozofii polega głównie na tym, żeby złożyć coś w całość”. O ile naszej redakcyjnej koleżance zabrakło w „Innych umysłach” tego elementu podsumowującego, o tyle ja mam wrażenie, że jest nim samo spojrzenie na głowonogi oczami autora. To bardzo nieścisłe kryterium, ale wyjaśniałoby literacki błysk, z jakim Godfrey-Smith pisze o swoich podwodnych doświadczeniach.
W ostatnim zdaniu przypomina nam: „Kiedy nurkujesz w morzu, zanurzasz się w początku każdego z nas”, odwołując się w tym również do wcześniejszego stwierdzenia, że „[ostatni wspólny] przodek człowieka i ośmiornicy żył w czasie, kiedy żadne organizmy nie wyszły jeszcze na ląd, a największymi zwierzętami były prawdopodobnie gąbki i meduzy”. Wydaje mi się, że tropem, po którym może iść czytelnik spragniony klamry spinającej całość książki, może być myśl, iż oto autor wprowadza nas w fundamenty wiedzy o ewolucji umysłu, abyśmy mogli widzieć to, co on widział, w chwilach swoich spotkań z tymi tak odległymi od nas, a tak zachwycającymi kuzynami.
Przy takim ujęciu uprawnione, a wręcz naturalne, wydaje się połączenie wykładu z całkowicie subiektywnymi opisami (na przykład śmierci mątwy), podanymi z autentycznym pisarskim talentem. Nie mając choćby wycinków wiedzy, którą dysponuje autor, nie bylibyśmy w stanie docenić złożoności i – aż chciałoby się rzec – cudowności zjawisk, o których próbuje nam opowiedzieć. Podzielić się swoim zachwytem w kontakcie głowonogami, które „są zupełnie niezależnym od nas eksperymentem w ewolucji dużych mózgów” – tak, że „prawdopodobnie nigdy nie będziemy bliżej spotkania z inteligentnymi obcymi”.
Jeżeli chodzi o mnie, nie pozostało mi po tej książce nic innego, jak powrót do „Ślepowidzenia” Petera Wattsa – by spojrzeć na nie ponownie, z choć odrobinę większą wiedzą: o ewolucji, o świadomości, o grającej kolorami skórze (daltonistycznych!) głowonogów. Wydaje mi się, że o to właśnie mogło autorowi „Innych umysłów” chodzić: o próbę oddania fascynacji.
koniec
19 lipca 2019

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Gdzie diabeł nie może, tam Rotanowa pośle
Sebastian Chosiński

12 VIII 2020

O Jewgieniju Gulakowskim zrobiło się w Związku Radzieckim głośno na początku lat 80. ubiegłego wieku, po publikacji „Pory mgieł” – pierwszej z trzech, jak się później okazało, powieści o perypetiach inspektora pozaziemskich osiedleń Rotanowa. By przeczytać tę powieść w całości w języku polskim musieliśmy jednak poczekać aż do roku ubiegłego, kiedy to – w serii „Klasycy radzieckiej SF” – opublikowało ją wydawnictwo Stalker Books.

więcej »

Nie ma amerykańskiego mitu, jest fake
Joanna Kapica-Curzytek

11 VIII 2020

„Quichotte” to wielowymiarowa literacka gra tocząca się na granicy prawdy i zmyślenia, a także gorzka diagnoza współczesności.

więcej »

„I po ch… pani robiła te badania?!”
Sebastian Chosiński

10 VIII 2020

Chociaż książka ta jest owocem bólu fizycznego (w znaczeniu dosłownym, bo wywołanego nieuleczalną chorobą autora) i cierpienia psychicznego (wywołanego utratą pracy z powodu wspomnianej dolegliwości), zaskakuje lekkim tonem i nostalgicznym optymizmem. Niech nas to jednak nie zmyli. „Ołowiane dzieci” (z podtytułem „Zapomniana epidemia”) opowiadają o tysiącach mieszkańców katowickiej dzielnicy Szopienice, którzy przez pokolenia zmagali się z ołowicą – chorobą wyjątkowo podstępną i bezlitosną.

więcej »

Polecamy

Faust musi przegrać

Na rubieżach rzeczywistości:

Faust musi przegrać
— Marcin Knyszyński

W poszukiwaniu rzeczywistości obiektywnej
— Marcin Knyszyński

Myślę, ale czy jestem?
— Marcin Knyszyński

Wszyscy jesteśmy androidami
— Marcin Knyszyński

Umieranie wstecz
— Marcin Knyszyński

Przygodowa powieść science fiction – zrób to sam!
— Marcin Knyszyński

Pif-Paf! Zium!
— Marcin Knyszyński

Droga bez powrotu
— Marcin Knyszyński

„Bycie” jest kalejdoskopem
— Marcin Knyszyński

„I Have a Dream”
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Inne recenzje

Ośmiornicą być
— Joanna Kapica-Curzytek

Tegoż autora

Prywatne dramaty
— Anna Nieznaj

W niewoli bóstwa i jego skrzydlatych
— Anna Nieznaj

Absolutnie uroczy dżentelmen
— Anna Nieznaj

Niewrogie przejęcie
— Anna Nieznaj

Groza na rajskich wyspach
— Anna Nieznaj

Wespół w zespół – spojrzenie zza kulis
— Anna Nieznaj

Rewolucja!
— Anna Nieznaj

Wiedźmie kłamstwa
— Anna Nieznaj

Żarty żartami, a Breslau płonie
— Anna Nieznaj

Kiedy oślepią cię czarne światła
— Anna Nieznaj

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.