Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 24 lutego 2020
w Esensji w Esensjopedii

Jaume Cabré
‹Kiedy zapada mrok›

EKSTRAKT:90%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułKiedy zapada mrok
Tytuł oryginalnyQuan arriba la penombra
Data wydania15 maja 2019
Autor
PrzekładAnna Sawicka
Wydawca Marginesy
ISBN978-83-66140-63-9
Format300s. 140×230mm; oprawa twarda
Cena39,90
Gatunekmainstream
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Kup wSelkar.pl: 30,97 zł
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

Spod pióra selekcjonera
[Jaume Cabré „Kiedy zapada mrok” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
Po lekturze zbioru opowiadań „Kiedy zapada zmrok” przekonamy się, że od tej strony jeszcze nie znaliśmy lubianego i rozpoznawalnego w Polsce katalońskiego autora.

Joanna Kapica-Curzytek

Spod pióra selekcjonera
[Jaume Cabré „Kiedy zapada mrok” - recenzja]

Po lekturze zbioru opowiadań „Kiedy zapada zmrok” przekonamy się, że od tej strony jeszcze nie znaliśmy lubianego i rozpoznawalnego w Polsce katalońskiego autora.

Jaume Cabré
‹Kiedy zapada mrok›

EKSTRAKT:90%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułKiedy zapada mrok
Tytuł oryginalnyQuan arriba la penombra
Data wydania15 maja 2019
Autor
PrzekładAnna Sawicka
Wydawca Marginesy
ISBN978-83-66140-63-9
Format300s. 140×230mm; oprawa twarda
Cena39,90
Gatunekmainstream
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Kup wSelkar.pl: 30,97 zł
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
Pierwszym utworem Jaumego Cabré po polsku było wydane u nas w 2013 roku „Wyznaję”. Od tamtej pory konsekwentnie co roku ukazują się u nas kolejne jego utwory, przekładane przez Annę Sawicką, tłumaczkę wybitną i nagradzaną. Rok temu dostaliśmy zbiór opowiadań „Podróż zimowa”, a obecnie do rąk czytelników trafia kolejny, wydany w oryginale w 2017 roku.
Jak powstaje tom opowiadań? O swoim zamyśle opowiada w posłowiu sam autor, który przyznaje, że teksty przechodzą przez dosyć gęste sito („czuję się jak selekcjoner ekipy sportowej, który wybiera najlepszy skład zespołu, jakim dysponuje”). To kwestia nie tylko podobieństwa czy przenikania się literackich motywów, ale także nastroju i kompozycji – przyjrzenia się, czy dany tekst będzie pasował do pozostałych. Dwa opowiadania zostały już opublikowane wcześniej (po Spotkaniach Pisarzy w Pirenejach, w których autor brał udział). Ciekawe jest także spostrzeżenie pisarza, że „bez rezygnacji z części tekstów nie powstaje antologia”. Jak widać, pióro selekcjonera Jaumego Cabré jest narzędziem nie tylko piszącym, ale i ostro tnącym.
Są co najmniej dwa spoiwa, łączące wszystkie opowiadania z tomu „Kiedy zapada zmrok”. Pierwszym z nich jest ciemna strona ludzkiej natury, tutaj wydobywana przez pisarza na światło dzienne: skłonność do zabijania czy też do popełnienia morderstwa. Motyw ten pojawia się niekoniecznie w konwencji kryminału, ale jest raczej pretekstem, by skłonić czytelnika do refleksji nad niejednym zagadnieniem z kręgu tych „ostatecznych” od strony psychologicznej, filozoficznej (etycznej) czy religijnej. Pomimo zwięzłości narracji pojawia się tu jednak zaskakująco szeroki kontekst motywów czy działań postaci. Śmierć stanowi swoistą kartę przetargową w życiowych perypetiach zwykłych ludzi… Nie jest jednak wcale tak, że autor broni sprawców czy też chce ich usprawiedliwiać. Bez wątpienia każdy bez wyjątku tekst stanowi wybitną miniaturę z zawartym w niej odwiecznym pytaniem o kondycję człowieka: „skąd zło?” Tak dobitnie nie wybrzmiewało ono jeszcze w żadnym znanym u nas utworze katalońskiego prozaika.
Drugi motyw łączący może stanowić pewne zaskoczenie dla tych, którzy autora znali wcześniej. Jego utwory zawierały ciekawie wkomponowane motywy muzyczne (by wymienić „Wyznaję”, „Agonię dźwięków”, „Cień eunucha” czy „Jaśnie pana”). W „Kiedy zapada zmrok” tłem są z kolei dzieła sztuki malarskiej. Świat rzeczywisty przenika się z pejzażami na obrazach, co daje zeskakujące efekty surrealistyczne. Na pierwszy plan wybija się tu obraz La paysanne francuskiego malarza Milleta. Artysta o takim nazwisku istniał, natomiast wszystko wskazuje na to, że to dzieło powstało wyłącznie w wyobraźni Jaumego Cabré. To nie ma najmniejszego znaczenia, bo „gra” wokół tego płótna, i to w więcej niż jednym tekście, jest na wysokim poziomie literackim, a przy tym frapująca.
Moim ulubionym utworem z tego tomu jest „Znikający punkt”, wielowątkowy, o kunsztownej kompozycji, pełen zaskakujących zwrotów. Tragedie ludzi nie wybrzmiewają najgłośniejszymi nutami, ale są jakże przejmujące – by wspomnieć scenę z ojcem tak mocno związanym z córką. Jest też i gorzkie przypomnienie, że choć zawsze szukamy sensu, planu i wyjaśnienia tego, co zaszło, czasami swoją rolę odgrywa też przypadek – splot niekorzystnych okoliczności.
Jaume Cabré nie zaskakuje pod jednym względem: to pisarz, który niezmiennie utrzymuje wysoki poziom swojej twórczości. „Kiedy zapada zmrok” jest kolejnym tego potwierdzeniem. Opowiadania, tak wyrafinowane pod względem literackim i otwarte na interpretację, są jednocześnie poczytne, takie, które można „wchłonąć” jednym tchem. A później do nich wracać, odkrywając za każdym razem coś nowego. Nawiązując do przytoczonych wcześniej słów autora: gdyby był tak dobrym selekcjonerem ekipy sportowej jakim jest pisarzem, odnosiłby wielkie sukcesy: na miarę mistrzostw Europy i świata.
koniec
3 września 2019

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

O komiksach z miłością i znawstwem
Marcin Mroziuk

24 II 2020

Nie ulega wątpliwości, że „Moje komiksy. Vol. 1. Od Tajfuna do Supermana” to książka mogąca zainteresować tych fanów historii obrazkowych, którzy chcieliby poczytać nieco poważniejsze rozważania na temat komiksów niż dominujące w internecie krótkie recenzje niedawno wydanych albumów. I czytelnicy nie zawiodą się tą lekturą, gdyż Paweł Ciołkiewicz nie tylko jest wielbicielem tego medium, ale też posiada o nim sporą wiedzę i umie ją przekazać w ciekawy sposób.

więcej »

Nie grać Bustera Keatona
Joanna Kapica-Curzytek

23 II 2020

„Mistrz offu” to zbiór wspomnień Jacka Fedorowicza związanych z jego filmową karierą. Nazwisko autora zapowiada i gwarantuje, że będzie zabawnie i inteligentnie.

więcej »

Mała Esensja: Przez szacunek dla zwierząt
Wojciech Gołąbowski

22 II 2020

Wydana oryginalnie w 1931 roku powieść dla młodzieży „Topsy i Lupus” jest nie tylko historyjką o przygodach dwóch tytułowych psów. Jej głównymi bohaterami nie jest także para małoletnich kuzynów, przemierzających w ówczesnych czasach prawie-samotnie w poprzek całą Rzeczpospolitą. Przede wszystkim traktuje o mądrości zwierząt.

więcej »

Polecamy

Przygodowa powieść science fiction – zrób to sam!

Na rubieżach rzeczywistości:

Przygodowa powieść science fiction – zrób to sam!
— Marcin Knyszyński

Pif-Paf! Zium!
— Marcin Knyszyński

Droga bez powrotu
— Marcin Knyszyński

„Bycie” jest kalejdoskopem
— Marcin Knyszyński

„I Have a Dream”
— Marcin Knyszyński

Koszmarna teofania
— Marcin Knyszyński

Nowe rozdanie
— Marcin Knyszyński

Prawdziwe kłamstwa
— Marcin Knyszyński

„Normalni” szaleńcy
— Marcin Knyszyński

Dwadzieścia sroczych ogonów
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Tegoż twórcy

Wszystko w życiu ma ze sobą związek
— Joanna Kapica-Curzytek

O prawdzie nieskażonej ludzkimi wątpliwościami
— Joanna Kapica-Curzytek

Bez wprawy i bez rutyny
— Joanna Kapica-Curzytek

Niebo gwiaździste nad don Rafelem i prawo moralne w nim
— Joanna Kapica-Curzytek

Zła pamięć
— Joanna Kapica-Curzytek

Tegoż autora

Nie grać Bustera Keatona
— Joanna Kapica-Curzytek

Bardziej niż symfonia
— Joanna Kapica-Curzytek

Fasada i wnętrze
— Joanna Kapica-Curzytek

„Nie wolno mi się zakochać”
— Joanna Kapica-Curzytek

Carrolla stać na więcej
— Joanna Kapica-Curzytek

By nie spadło nam z nieba
— Joanna Kapica-Curzytek

Hiszpania jest jedną wielką mogiłą
— Joanna Kapica-Curzytek

Część duszy, która pragnie godności
— Joanna Kapica-Curzytek

Samowary i Pierścienie
— Joanna Kapica-Curzytek

Zginął w walce jak mężczyzna
— Joanna Kapica-Curzytek

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.