Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 26 lutego 2020
w Esensji w Esensjopedii

Piotr Łopuszański
‹Warszawa literacka przełomu XIX i XX wieku›

EKSTRAKT:70%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułWarszawa literacka przełomu XIX i XX wieku
Data wydania19 września 2019
Autor
Wydawca Prószyński i S-ka
CyklWarszawa literacka
ISBN978-83-8169-068-3
Format448s. 150×211mm; oprawa twarda
Cena42,—
Gatuneknon-fiction
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Kup wSelkar.pl: 33,97 zł
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

Tego nie dowiecie się w szkole
[Piotr Łopuszański „Warszawa literacka przełomu XIX i XX wieku” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
„Warszawa literacka przełomu XIX i XX wieku” kreśli niebanalny obraz życia kulturalnego naszej stolicy, przypominając najważniejsze postacie ówczesnego środowiska literackiego.

Joanna Kapica-Curzytek

Tego nie dowiecie się w szkole
[Piotr Łopuszański „Warszawa literacka przełomu XIX i XX wieku” - recenzja]

„Warszawa literacka przełomu XIX i XX wieku” kreśli niebanalny obraz życia kulturalnego naszej stolicy, przypominając najważniejsze postacie ówczesnego środowiska literackiego.

Piotr Łopuszański
‹Warszawa literacka przełomu XIX i XX wieku›

EKSTRAKT:70%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułWarszawa literacka przełomu XIX i XX wieku
Data wydania19 września 2019
Autor
Wydawca Prószyński i S-ka
CyklWarszawa literacka
ISBN978-83-8169-068-3
Format448s. 150×211mm; oprawa twarda
Cena42,—
Gatuneknon-fiction
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Kup wSelkar.pl: 33,97 zł
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
Literacka historia Warszawy już od wielu lat jest przedmiotem zainteresowania Piotra Łopuszańskiego, badacza literatury, pisarza i dziennikarza. Autor wydał już „Warszawę literacką lat PRL” (Bellona, 2015) oraz „Warszawę literacką w okresie międzywojennym” (Prószyński i s-ka, 2017). Obecnie dostajemy „Warszawę literacką przełomu XIX i XX wieku”, w której opisana została historia miasta w okresie półwiecza od powstania styczniowego do wybuchu pierwszej wojny światowej.
Jak wiadomo, Polska nie istniała w tym czasie na mapie Europy, a Warszawa znajdowała się pod zaborem rosyjskim. Polskie słowo było tam w szkołach zakazane. Pisarze tworząc w naszym rodzimym języku, utrwalali polskość i przyczyniali się do ocalenia języka polskiego w rusyfikowanej Warszawie. „To dzięki kulturze, a zwłaszcza dzięki literaturze Polacy pod zaborami zachowali świadomość narodową”, zauważa we wstępie Piotr Łopuszański. W ówczesnej Warszawie żyli i tworzyli najwybitniejsi ludzie pióra, których wiele utworów znajduje się w kanonie polskiej literatury. Czytamy je do dzisiaj, zresztą nie tylko jako lektury szkolne. Obecnie mamy okazję dzięki tej książce poznać historię ich powstawania oraz ciekawe fakty z życia ich autorów.
Takie panoramiczne ujęcie historii polskiej literatury, pokazanej również z uwzględnieniem kwestii nieformalnych, prywatnych, które nie znajdują miejsca w oficjalnych podręcznikach, to bardzo dobra idea. Piotr Łopuszański próbuje wypełnić pewną istotną lukę, starając się nam pokazać twórczość naszych pisarzy w szerokim kontekście społecznym, kulturowym, historycznym, nie zapominając jednak o biografii jednostek. Autor zauważa, że do tej pory głównym źródłem wiedzy o postaciach naszego życia literackiego były raczej monografie dotyczące ich twórczości, a jeśli powstawały szkice biograficzne – zawierały one wiele nieprawdziwości, upiększeń i przemilczeń. Cenzurowano lub niszczono prywatne rękopisy, nie zawsze odpowiednio interpretowano informacje pochodzące ze źródeł. Fałszowano daty urodzenia. Kryła się za tym chęć unikania skandali, zgorszenia, związanego z „rysami” na wizerunkach.
Truizmem jest stwierdzenie, że wybitne osobowości naszej kultury to nie świętości narodowe, ale ludzie z krwi i kości. Lektura tej publikacji mocno nas w tym przekonaniu utwierdzi. Przyjrzymy się bliżej, jak wyglądał ówcześnie ten literacki światek. Znajdziemy tu wiele interesujących opisów różnorodnych perypetii z udziałem znanych nazwisk polskiej literatury, miłosnych przygód (tych zabawnych, dramatycznych i wzniosłych), anegdot. W przypadku wielu osób poznamy ich mieszkania, małżonków, poglądy, wzajemne relacje w środowisku (kto z kim się nie znosił, a kto z kim „trzymał”) oraz ich postrzeganie przez społeczność stolicy oraz środowiska kultury w innych zaborach. Takich rzeczy na pewno nie dowiemy się w szkole, lektura znacznie wzbogaci naszą wiedzę o znanych polskich ludziach pióra tamtej epoki. Nie sposób wymienić tu wszystkich prozaików, poetów i dramatopisarzy, o których jest mowa, ale dwaj polscy nobliści: Henryk Sienkiewicz i Władysław S. Reymont, zajmują tu poczesne miejsce.
Ciekawie naszkicowany został w książce obraz Warszawy. Stolica Rzeczpospolitej, okupowana przez wojska rosyjskie, sprowadzona została przez zaborcę do formatu zwykłych, podrzędnych miast prowincjonalnych w imperialnej Rosji. Władze tępiły wszelkie bunty, cenzurując i szykanując. To była jeszcze Warszawa niewielka – z Mokotowem, opisywanym jako pełnym lasów i strumieni, z pałacem Frascati czy Bagatelą będącymi prowincją „za miastem”. Jak piękne było to miasto – dostrzeżemy na licznych opublikowanych tu zdjęciach, które mogą być bardzo interesujące nie tylko dla varsavianistów, ale i wszystkich, zaciekawionych historią stolicy. Pod względem piękna architektury Warszawa nie różniła się wtedy od Berlina czy Wiednia.
Autor zdecydował o chronologicznej strukturze książki, co oczywiście nie wzbudza żadnych dyskusji. Tak najlepiej można prześledzić zmiany dokonujące się podczas pięciu dekad pomiędzy powstaniem styczniowym a wybuchem pierwszej wojny światowej, dostrzec ewolucję poglądów, wpływów filozoficznych i kulturowych, poznać też w jakiej kolejności ukazywały się poszczególne utwory. Zmieniało się życie i zmieniała się literatura. Niestety, jest jedna ujemna strona tej koncepcji: podczas lektury mamy wrażenie pewnego chaosu, wewnętrznego tematycznego nieuporządkowania. Wracając co jakiś czas do wielu opisywanych przez siebie postaci, autor nie ustrzegł się powtórek. Tekst nie jest chwilami klarowny, a książka sprawia wrażenie przeładowanej faktami, przegadanej i dlatego nie zawsze spójnej. Chciałabym jednak owe ujemne strony zrzucić na karb tego, że mamy tu wyjątkowe i godne podziwu bogactwo wątków i tematów. To być może dlatego nie było łatwo nad wszystkim zapanować.
Wstęp do książki skłonił mnie do refleksji, że, „odkłamywanie” biografii wielu osobistości polskiej kultury jest dopiero przed nami również z innych powodów. Zadanie łatwe nie będzie przede wszystkim ze względu na mocno przetrzebione i zniszczone archiwa (niestety, lata zaborów i dwóch wojen światowych zrobiły swoje), a także cenzurowane przez PRL publikacje i prace naukowe. Tymczasem, jak pisze autor, o latach przełomu XIX i XX wieku zachowało się wiele nieopracowanych jeszcze wspomnień, pamiętników i roczników czasopism. Niczym białe plamy na mapie świata – czekają zatem na odkrycie i opisanie. „Warszawa literacka XIX i XX wieku” jest pierwszym krokiem w tę stronę. Dla czytelników sięgających po tę książkę dla przyjemności będzie ona przede wszystkim wspaniałym uzupełnieniem szkolnej wiedzy. Być może sprawi, że zmaganie się z lekturami przestanie być dla uczniów koszmarem, a dorosłych zachęci, by niejedną książkę z tego okresu przeczytać ponownie lub nawet po raz pierwszy.
koniec
27 grudnia 2019

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Podróż na wschód: Przez bezdroża Tybetu z chińskim malarzem i nudną narracją
Agnieszka ‘Achika’ Szady

25 II 2020

Książka japońskiej pisarki ma tytuł „Tao”, ale obliczony jest on chyba tylko na przyciągnięcie specyficznej grupy czytelników, bo o taoizmie nie ma tam żadnych wzmianek. Aya Goda opisała swoje przeżycia z pobytu w Chinach w burzliwym roku 1989, kiedy to zakochana w młodym, buntowniczym malarzu wędrowała z nim od Szanghaju do Lhasy i z Tybetu na tropikalną wyspę Hajnan.

więcej »

O komiksach z miłością i znawstwem
Marcin Mroziuk

24 II 2020

Nie ulega wątpliwości, że „Moje komiksy. Vol. 1. Od Tajfuna do Supermana” to książka mogąca zainteresować tych fanów historii obrazkowych, którzy chcieliby poczytać nieco poważniejsze rozważania na temat komiksów niż dominujące w internecie krótkie recenzje niedawno wydanych albumów. I czytelnicy nie zawiodą się tą lekturą, gdyż Paweł Ciołkiewicz nie tylko jest wielbicielem tego medium, ale też posiada o nim sporą wiedzę i umie ją przekazać w ciekawy sposób.

więcej »

Nie grać Bustera Keatona
Joanna Kapica-Curzytek

23 II 2020

„Mistrz offu” to zbiór wspomnień Jacka Fedorowicza związanych z jego filmową karierą. Nazwisko autora zapowiada i gwarantuje, że będzie zabawnie i inteligentnie.

więcej »

Polecamy

Przygodowa powieść science fiction – zrób to sam!

Na rubieżach rzeczywistości:

Przygodowa powieść science fiction – zrób to sam!
— Marcin Knyszyński

Pif-Paf! Zium!
— Marcin Knyszyński

Droga bez powrotu
— Marcin Knyszyński

„Bycie” jest kalejdoskopem
— Marcin Knyszyński

„I Have a Dream”
— Marcin Knyszyński

Koszmarna teofania
— Marcin Knyszyński

Nowe rozdanie
— Marcin Knyszyński

Prawdziwe kłamstwa
— Marcin Knyszyński

„Normalni” szaleńcy
— Marcin Knyszyński

Dwadzieścia sroczych ogonów
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Tegoż twórcy

Esensja czyta: Lato 2009
— Jakub Gałka, Anna Kańtoch, Joanna Słupek, Mieszko B. Wandowicz, Konrad Wągrowski

Zbigniew Nienacki vs. Pan Samochodzik
— Sebastian Chosiński

Tegoż autora

Nie grać Bustera Keatona
— Joanna Kapica-Curzytek

Bardziej niż symfonia
— Joanna Kapica-Curzytek

Fasada i wnętrze
— Joanna Kapica-Curzytek

„Nie wolno mi się zakochać”
— Joanna Kapica-Curzytek

Carrolla stać na więcej
— Joanna Kapica-Curzytek

By nie spadło nam z nieba
— Joanna Kapica-Curzytek

Hiszpania jest jedną wielką mogiłą
— Joanna Kapica-Curzytek

Część duszy, która pragnie godności
— Joanna Kapica-Curzytek

Samowary i Pierścienie
— Joanna Kapica-Curzytek

Zginął w walce jak mężczyzna
— Joanna Kapica-Curzytek

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.