Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 18 września 2021
w Esensji w Esensjopedii

Zofia Kossak
‹Puszkarz Orbano›

EKSTRAKT:60%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułPuszkarz Orbano
Data wydania2017
Autor
IlustracjeBartłomiej Grudzień
Wydawca Servire Veritati
ISBN978-83-88162-89-3
Format201s. 145×205mm
Gatunekdla dzieci i młodzieży, historyczna
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

Mała Esensja: Na własne życzenie
[Zofia Kossak „Puszkarz Orbano” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
Faktem historycznym jest upadek Konstantynopola w maju 1453 roku, zdobytego przy użyciu wielkich dział (bombard) wykonanych przez węgierskiego inżyniera Orbana, którego projekty zostały wcześniej w stolicy Cesarstwa Wschodniorzymskiego wyśmiane. Zofia Kossak w „Puszkarzu Orbano” (wydanej w 1936 roku) przydała mu nastoletniego syna i poprowadziła akcję głównie oczami chłopaka.

Wojciech Gołąbowski

Mała Esensja: Na własne życzenie
[Zofia Kossak „Puszkarz Orbano” - recenzja]

Faktem historycznym jest upadek Konstantynopola w maju 1453 roku, zdobytego przy użyciu wielkich dział (bombard) wykonanych przez węgierskiego inżyniera Orbana, którego projekty zostały wcześniej w stolicy Cesarstwa Wschodniorzymskiego wyśmiane. Zofia Kossak w „Puszkarzu Orbano” (wydanej w 1936 roku) przydała mu nastoletniego syna i poprowadziła akcję głównie oczami chłopaka.

Zofia Kossak
‹Puszkarz Orbano›

EKSTRAKT:60%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułPuszkarz Orbano
Data wydania2017
Autor
IlustracjeBartłomiej Grudzień
Wydawca Servire Veritati
ISBN978-83-88162-89-3
Format201s. 145×205mm
Gatunekdla dzieci i młodzieży, historyczna
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
Puszkarz, czyli wytwórca armat, zwanych bombardami. Pierwotnie budowane były z listew łączonych pierścieniami, na przełomie XIV i XV wieku udoskonalono je i zaczęto odlewać z brązu. Miały krótką lufę, szerszą u wylotu niż na dnie, a nośność ich wynosiła 200-600 metrów. W połowie XV wieku Węgier (prawdopodobnie) z pochodzenia, niejaki Orbano, przedstawia plany super-bombardy (o innym nieco kształcie) doży Wenecji oraz podeście Genui, ci jednak wyśmiewają go, uważając za szaleńca – zwłaszcza gdy twierdzi, że „o dwie mile poniesie pocisk blisko półtora tysiąca funtów ważący”, a co więcej, mieć przy tym będzie jeszcze impet by skruszyć mur, w który uderzy.
Wraz z całą swą rodziną konstruktor przenosi się więc do Konstantynopola, uważanego za siedlisko wiedzy, nauki. Tu dokańcza prace, wszystko wylicza (wraz z kosztami odlania potwora długiego na kilka metrów), po czym przedstawia projekt cesarzowi, zwierzchnikowi sił zbrojnych, cesarskiemu doradcy – z podobnym efektem. Bliski obłędu, wybiega z pałacu, a nie chcąc zmarnować dziesięciu lat pracy, odchodzi z miasta, gotów udać się choćby do diabła, jeśli ten go zechce wysłuchać…
…i spotyka go w osobie sułtana tureckiego, Mehmeda II. Ten uważa zdobycie Bizancjum za cel swego życia, a już raz zmuszony do przerwania oblężenia i wycofania się, przyjmuje Orbana z otwartymi ramionami, gotów wydać fortunę na odlanie bombardy zdolnej zniszczyć przemyślne mury miasta.
Umocnienia te są wysokie, grube i położone jedne za drugimi. Od wieków zapewniają bezpieczeństwo mieszkańcom – Grekom, Italczykom, Genueńczykom i przedstawicielom wielu innych narodów cesarstwa, żyjącym w lekceważącym zagrożenie błogostanie. Zajęci rozrywkami, bogaceniem się z handlu oraz korupcji, nie chcą zauważyć, że mury te nie tyle zaczynają się sypać, co na skutek wieloletnich zaniedbań nadają się jedynie do natychmiastowego remontu. Przybyły z Rzymu kardynał ofiaruje na ten cel własne pieniądze, ale te – jak się wkrótce okazuje – trafiają głównie do kieszeni ważnych osób, a same roboty przy murze prowadzone są byle jak, najtańszym kosztem, głównie w celu pisania zadowalających wszystkich raportów.
Ilustracja z książki
Ilustracja z książki
Mieszkańcy stolicy wierzą w kilka przepowiedni. Jedna z nich mówi, że jeśli nawet wróg wedrze się do miasta, nie przekroczy kolumny Konstantyna Wielkiego, bo wtedy z nieba zstąpi anioł i wszystkich ocali. Druga, że nikt nie zdobędzie miasta, nim statki nie będą płynąć po lądzie. Ale o ile ta pierwsza nigdy się nie spełniła (mieszkańcy, którzy tam się zgromadzili, zostali w większości wymordowani), o tyle historycy potwierdzają, że wypełnienie się drugiej istotnie miało miejsce. Turecka flota, nie mogąc wedrzeć się do zatoki Złotego Rogu (wejście chronione było między innymi przez gruby, rozciągnięty w poprzez łańcuch) i znajdującego się w niej portu, przy pomocy wozów drewnianych, bali drewna i sił tysięcy niewolników przewiozła kilkadziesiąt okrętów ścieżką przez wzgórza Galackie, wodując je w bezpiecznej odległości od strzeżonego wejścia.
Na te wydarzenia spoglądamy głównie oczami nastoletniego Mario Orbano, syna puszkarza. Będąc świadkiem odejścia ojca, nie chce uwierzyć, że przeszedł na stronę Turków. By obalić tę pogłoskę, potajemnie przekrada się do obozu wroga, gdzie o mało nie zostaje zabity na miejscu – ale, ku swemu zdziwieniu, ocala go jego własne nazwisko. Skoro jest synem ważnej postaci, której sprzyja sam sułtan, może po obozie poruszać się swobodnie. Z przerażeniem odkrywa, że istotnie – ojciec, uważany za zmarłego, pomaga śmiertelnemu wrogowi zdobyć własne miasto, skazując rodzinę na niechybną śmierć.
Mapa oblężenia Konstantynopola, z zaznaczonym lądowym przejściem floty.<br/>Za: commons.wikimedia.org
Mapa oblężenia Konstantynopola, z zaznaczonym lądowym przejściem floty.
Za: commons.wikimedia.org
Powieść pochyla się nad wieloma zagadnieniami – obok wspomnianej już drążącej państwo korupcji i rozleniwiającego błogostanu, poprzez brak umiejętności i siły charakteru osób stojących na wysokich stanowiskach, po te najważniejsze: czy winna jest broń, czy ręka, która tej broni używa? Czy inżynier i wytwórca armaty ponosi winę za skutki jej użycia? Czy winny zagładzie miasta jest ten, który został przezeń wyśmiany i odtrącony, czy raczej bardziej ci, którzy żyjąc w nim, nie zamierzają wydawać ani grosza na sposobienie się do jego obrony, za wszelkie zło zrzucając zawsze winę na innych?
Ucząc historii i, po części, geografii tego rejonu, Zofia Kossak nie potrafiła jednak nadać „Puszkarzowi Orbano” takiej porywającej mocy, jak to było w przypadku powieści „Topsy i Lupus”. Znając losy miasta, wiedząc z góry, jak się wszystko skończy, nie potrafiłem się wciągnąć w akcję, w wewnętrzną (a potem całkiem zewnętrzną także) walkę chłopaka, w jego rozterki i próby ratowania stolicy. W końcu skoro Bizancjum postanowiło zginąć „na własne życzenie” (a rodzinie puszkarza udało się wcześniej bezpiecznie opuścić miasto), czymże się tu przejmować?
koniec
26 lutego 2020

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

PRL w kryminale: A gdyby Witkacy lub Mrożek napisali kryminał?
Sebastian Chosiński

17 IX 2021

Co ciekawe, pierwsza opublikowana pod własnym nazwiskiem „powieść milicyjna” Andrzeja Wydrzyńskiego w niczym nie przypominała słynnego „Czas zatrzymuje się dla umarłych”. Było dokładnie na odwrót: „Plama ciemności” mogła jawić się jako całkowite przeciwieństwo tamtej. Autor zabawił się bowiem konwencją, a swoją prozę mocno „udramatyzował”. I przedstawił Artura Morenę jako przyjaciela głównego bohatera książki.

więcej »

Brune, gdzie jesteś?
Marcin Mroziuk

16 IX 2021

W „Czerń nie zapomina” Agnieszka Hałas zdecydowała się na ciekawy, choć zarazem trochę ryzykowny zabieg, gdyż przez ponad połowę piątego tomu „Teatru węży” Krzyczący w Ciemności jest w ogóle nieobecny. Nie oznacza to jednak, że postać ta straciła na znaczeniu – jest wręcz przeciwnie, bo prawie wszyscy próbują właśnie ustalić miejsce pobytu tego wyjątkowego żmija.

więcej »

Krótko o książkach: Od ABBY do U2
Joanna Kapica-Curzytek

15 IX 2021

„Wielcy muzycy” to czwarta z cyklu publikacji poświęconych wybitnym postaciom ważnym w historii świata. Dostajemy tu zachwycająco opisaną historię muzyki rozrywkowej – i to nie tylko dla dzieci!

więcej »

Polecamy

Jezus na miarę naszych czasów

W podziemnym kręgu:

Jezus na miarę naszych czasów
— Marcin Knyszyński

Imitacje
— Marcin Knyszyński

„Wolność”
— Marcin Knyszyński

Niektórzy po prostu chcą patrzeć, jak świat płonie
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Wkrótce

zobacz na mapie »
Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.