Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 7 marca 2021
w Esensji w Esensjopedii

Cezary Zbierzchowski
‹Distortion›

EKSTRAKT:80%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułDistortion
Data wydania20 września 2019
Autor
Wydawca Powergraph
SeriaFantastyka
ISBN978-83-66178-06-9
Format512s. 135×205mm; oprawa twarda
Cena45,—
Gatunekfantastyka
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

Nicość czai się za progiem
[Cezary Zbierzchowski „Distortion” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
Po wcześniejszej lekturze „Holocaustu F” miałem pewne obawy związane z „Distortion” i to mimo całkiem zachęcającej recenzji tej książki autorstwa Pawła Laudańskiego. Okazuje się jednak, że proza Cezarego Zbierzchowskiego z czasem staje się coraz lepsza.

Miłosz Cybowski

Nicość czai się za progiem
[Cezary Zbierzchowski „Distortion” - recenzja]

Po wcześniejszej lekturze „Holocaustu F” miałem pewne obawy związane z „Distortion” i to mimo całkiem zachęcającej recenzji tej książki autorstwa Pawła Laudańskiego. Okazuje się jednak, że proza Cezarego Zbierzchowskiego z czasem staje się coraz lepsza.

Cezary Zbierzchowski
‹Distortion›

EKSTRAKT:80%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułDistortion
Data wydania20 września 2019
Autor
Wydawca Powergraph
SeriaFantastyka
ISBN978-83-66178-06-9
Format512s. 135×205mm; oprawa twarda
Cena45,—
Gatunekfantastyka
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
W wielu miejscach można znaleźć porównania twórczości Zbierzchowskiego (tak „Holocaustu F”, jak i opowiadań zawartych w już trzech edycjach zbioru „Requiem dla lalek”) do dzieł Jacka Dukaja. Na ile taki styl jest świadomą decyzją autora „Distortion”, a na ile to tylko efekt uboczny – ciężko powiedzieć. Dość, że dotychczas nie wychodziło to Zbierzchowskiemu na dobre. Na szczęście jego najnowsza powieść została napisana inaczej, bez przydługich monologów wewnętrznych i bez nadmiarowych prób wytłumaczenia czytelnikowi niuansów świata przedstawionego.
Zapewne dzieje się tak częściowo dlatego, że akcja książki, choć umiejscowiona w uniwersum znanym z „Holocaustu F”, rozgrywa się w czasach przypominających bardziej naszą rzeczywistość, jeszcze przed rozwojem technologii i „scyberpunkizowaniem” świata przedstawionego. Powiązania z poprzednimi utworami autora są jednak na tyle odległe, by dało się czytać „Distortion” bez ich znajomości. Można tu zresztą odnieść wrażenie, że Zbierzchowski albo stara się w swoich powieściach i opowiadaniach stworzyć jakieś złożone i kompletne uniwersum, albo, swobodnie żonglując różnymi pojawiającymi się w nich elementami, kreuje tak naprawdę różne wersje świata przedstawionego.
Styl przez większą część książki jest wyjątkowo oszczędny i do bólu realistyczny. Co nie powinno dziwić, narratorem jest tu bowiem żołnierz Markus Trent, dowódca niewielkiego oddziału stanowiącego część większej armii obarczonej misją pokojową w Remarku (jednym z fikcyjnych państw uniwersum). Nie brakuje mu oczywiście egzystencjalnych przemyśleń (które najczęściej zawiera w formie wysyłanych w przyszłość listów do swojego syna), ale wszystko to ujmuje w proste, żołnierskie słowa.
Na bardzo duży plus należy zaliczyć klimat przedstawiony na kartach powieści. Wojna prowadzona przez Rammę wyraźnie przypomina misje pokojowe państw zachodnich w Iraku czy Afganistanie (do inspiracji tymi konfliktami Zbierzchowski przyznaje się zresztą otwarcie w posłowiu). Nie ma tam miejsca na heroizm, jest codzienna praca, utrzymywanie porządku, walka z partyzantami i czekanie na atak, który może zdarzyć się w każdej chwili; wypatrywanie wroga, który może ukrywać się za każdym rogiem; próby niesienia pomocy ludziom, którzy nie zawsze postrzegają żołnierzy jako swoich zbawców. Najlepiej o „Distortion” świadczy to, że przez wiele stron nie dzieje się tam praktycznie nic, co miałoby większe znaczenie dla głównej osi fabularnej, a mimo to autorowi udaje się utrzymać zainteresowanie czytelnika (częściowo przez fakt, że długo też nie wiemy, w którą stronę potoczy się akcja) – nawet zwyczajnemu wyjazdowi żołnierzy na patrol towarzyszy napięcie i niepewność, co czeka ich poza ufortyfikowanymi murami bazy.
Nie jest to powieść idealna. Nawet przymykając oko na formę i żołnierski klimat, ciężko zaakceptować tak słabą konstrukcję bohaterów. Trent jest jedyną postacią wartą wzmianki, kimś z autentyczną historią i autentycznymi dylematami. Jego towarzysze natomiast to chodzące archetypy. Ktoś jest brutalnym osiłkiem, ktoś inny jest głęboko wierzący, gdzieś tam kryje się rozsiewający plotki nienawistnik czy mściwy brutal, ale wszyscy oni są niczym więcej niż statystami wnoszącymi niewiele do samej fabuły. Jak gdyby cały wysiłek poszedł na wykreowanie głównego bohatera, jego złożonej przeszłości i wizerunku niedbającego o swoje życie desperata.
Wątki fantastycznonaukowe Zbierzchowski wprowadza bardzo stopniowo. Na początku pojawia się tajemnica pozornie niemająca nic wspólnego z wydarzeniami, ale z czasem główny bohater zaczyna coraz bardziej interesować się niewyjaśnionymi zniknięciami i opuszczeniem wojskowej placówki „Distortion”. Nie powinno dziwić, że właśnie tam rozgrywają się kulminacyjne sceny całej powieści, kiedy z dobrze napisanej historii wojennej fabuła przechodzi w ponurą opowieść o poświęceniu, do którego zresztą nawiązywał Paweł Laudański w tytule swojej recenzji.
Kłopot jednak z zakończeniem mam taki, że mimo swojej symboliki, cała ofiarność bohaterów okazuje się pozbawiona jakiejkolwiek wartości. Nie wypływa ono bowiem z żadnego wewnętrznego przekonania, że nie mają wyjścia, co właśnie z zewnętrznego przymusu, który, praktycznie rzecz biorąc, nie pozostawia im żadnego wyboru. Nigdzie nie pojawia się choćby na chwilę głos rozsądku, który wskazywałby, że może jednak dałoby się to rozwiązać inaczej (wykorzystując chociażby zastępy buntowników). Nie jest to zakończenie złe – jak najbardziej widać, jak Zbierzchowski budował drogę do niego praktycznie od samego początku, a jego symbolizm (odrobinę zbyt nachalny) i logika wydarzeń bardzo dobrze ze sobą współgrają. Jednak tuż po odłożeniu książki zaczynają rodzić się wątpliwości i to właśnie one najdłużej pozostają w pamięci.
koniec
11 kwietnia 2020

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Zwycięzca bierze wszystko
Joanna Kapica-Curzytek

7 III 2021

Czechosłowacja lat 70. XX wieku, pokazana w „Legendzie o języku”, wcale nie wydaje się takim złym miejscem do życia. Można zrobić karierę, można studiować… Można w zasadzie wszystko, jeśli tylko nie wychodzi się poza reguły gry z wszechobecnym reżimem.

więcej »

Klasyka fantastyki outsiderskiej
Sławomir Grabowski

6 III 2021

Proza R. A. Lafferty’ego, choć czasem nie najłatwiejsza w odbiorze, jest zdecydowanie warta przypomnienia. „Najlepsze opowiadania” ukazują też oczywistą prawdę, że science fiction to raczej literatura krótkich form niż powieści, a także niesamowitych pomysłów, ukazujących świat z innej perspektywy, kwestionującej antropocentryzm.

więcej »

PRL w kryminale: Polskie porachunki pod italskim niebem
Sebastian Chosiński

5 III 2021

Tak, ten moment musiał w końcu nadejść! Zwłaszcza że w Polsce Ludowej dość rygorystycznie przestrzegano przepisów emerytalnych. Kto przekroczył odpowiedni wiek, był wysyłany na „zieloną trawkę”. Nawet doświadczony oficer milicji nie mógł być wyjątkiem. Nie powinno więc dziwić, że wydana w 1984 roku powieść Zygmunta Zeydlera-Zborowskiego została zatytułowana „Major Downar przechodzi na emeryturę”. Ale czy na pewno?

więcej »

Polecamy

Imperium wcale się nie rozpadło

Na rubieżach rzeczywistości:

Imperium wcale się nie rozpadło
— Marcin Knyszyński

Lęk i odraza w Kalifornii
— Marcin Knyszyński

Las oblany słonecznym blaskiem
— Marcin Knyszyński

Dick jak Dickens
— Marcin Knyszyński

Kochać to nie znaczy zawsze to samo
— Marcin Knyszyński

Chorzy na życie
— Marcin Knyszyński

Dick w starym stylu
— Marcin Knyszyński

Faust musi przegrać
— Marcin Knyszyński

W poszukiwaniu rzeczywistości obiektywnej
— Marcin Knyszyński

Myślę, ale czy jestem?
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Inne recenzje

Ballada o poświęceniu
— Paweł Laudański

Tegoż autora

Droga na pewno ma kres
— Miłosz Cybowski

Władza wszystko tłumaczy
— Miłosz Cybowski

Gruziński rozmach, ormiańska powściągliwość
— Miłosz Cybowski

Karty superbohaterów
— Miłosz Cybowski

Układ Słoneczny to za mało
— Miłosz Cybowski

Historia kontynentu z brytyjskiego punktu widzenia
— Miłosz Cybowski

Na starożytnych polach bitewnych
— Miłosz Cybowski

Liczy się mechanika, nie klimat
— Miłosz Cybowski

Czyja wojna?
— Miłosz Cybowski

Thriller nadprzyrodzony
— Miłosz Cybowski

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.