Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 21 kwietnia 2021
w Esensji w Esensjopedii

Pavol Rankov
‹Legenda o języku›

EKSTRAKT:80%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułLegenda o języku
Tytuł oryginalnyLegenda o jazyku
Data wydania22 grudnia 2020
Autor
PrzekładTomasz Grabiński
Wydawca Książkowe Klimaty
SeriaSłowackie Klimaty
ISBN978-83-66505-17-9
Format412s. 124×194mm
Cena39,90
Gatunekmainstream
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

Zwycięzca bierze wszystko
[Pavol Rankov „Legenda o języku” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
Czechosłowacja lat 70. XX wieku, pokazana w „Legendzie o języku”, wcale nie wydaje się takim złym miejscem do życia. Można zrobić karierę, można studiować… Można w zasadzie wszystko, jeśli tylko nie wychodzi się poza reguły gry z wszechobecnym reżimem.

Joanna Kapica-Curzytek

Zwycięzca bierze wszystko
[Pavol Rankov „Legenda o języku” - recenzja]

Czechosłowacja lat 70. XX wieku, pokazana w „Legendzie o języku”, wcale nie wydaje się takim złym miejscem do życia. Można zrobić karierę, można studiować… Można w zasadzie wszystko, jeśli tylko nie wychodzi się poza reguły gry z wszechobecnym reżimem.

Pavol Rankov
‹Legenda o języku›

EKSTRAKT:80%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułLegenda o języku
Tytuł oryginalnyLegenda o jazyku
Data wydania22 grudnia 2020
Autor
PrzekładTomasz Grabiński
Wydawca Książkowe Klimaty
SeriaSłowackie Klimaty
ISBN978-83-66505-17-9
Format412s. 124×194mm
Cena39,90
Gatunekmainstream
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
Słowacki pisarz Pavol Rankov ma już na swoim koncie poważny dorobek literacki oraz wiele wyróżnień, by wymienić przede wszystkim Europejską Nagrodę Literacką oraz Nagrodę Literacką Europy Środkowej „Angelus” za powieść „Zdarzyło się pierwszego września (albo kiedy indziej)”. W Polsce ukazała się ona w roku 2013 nakładem wydawnictwa Książkowe Klimaty.
„Legenda o języku” miała swoją premierę w oryginale w 2018 roku. Autor wraca w tej powieści do lat tak zwanej czechosłowackiej normalizacji, które nastąpiły krótko po dramatycznych wydarzeniach Praskiej Wiosny w 1968 roku. To pierwsze lata rządów Gustava Husáka, nastawionych na przywrócenie siły władzy (poprzez czystki) i prewencję wywrotowej działalności obywateli. Ci, zmęczeni sytuacją, uciekali od polityki, zajmując się przyjemnościami życia prywatnego. Kto chciał, mógł robić karierę i awansować, tak jak ojciec Tomáša, jednego z głównych bohaterów powieści. Dostał dobrą pracę w Pradze, dlatego cała rodzina przeprowadziła się tam ze Słowacji. Powieść przynosi nam znakomity obraz realiów codziennego życia w Czechosłowacji w tamtych czasach. Ironicznie rzecz ujmując, jest tak normalnie…
Dziewiętnastoletni Tomáš podjął studia na Uniwersytecie Karola. Wybrał historię, sądząc, że będzie to kierunek bezpieczny, niewymagający od niego deklaracji poglądów związanych z teraźniejszością. Na jednych z pierwszych zajęć wykładowca, doktor Šindelař, wywołuje temat świętego Jana Nepomucena oraz okoliczności jego śmierci. Przez kolejnych kilka tygodni studenci analizują fakty z jego życia, próbując dociec, co wydarzyło się rzeczywiście, a co jest jedynie legendą. Tak się akurat składa, że w Pradze zebrał się zespół badawczy, którego zamiarem jest ekshumacja szczątków Jana Nepomucena i dokładne badania.
Tomáš szybko zaprzyjaźnia się z trójką innych studentów: Klárą, Táňą i Martinem. Wspólnie spędzają czas, dyskutując na temat rozwijany przez Šindelařa. Podejmują inicjatywę, by dotrzeć do członków zespołu badawczego i przynieść na zajęcia informacje z pierwszej ręki. Jednak to, co w normalnych warunkach byłoby uznane za godną pochwały aktywność młodych ludzi – tutaj staje się czymś podejrzanym i obraca się przeciwko nim…
Rankov sam jest nauczycielem akademickim, świetnie oddaje więc atmosferę interaktywnych uniwersyteckich zajęć, podczas których studenci dyskutują i odpowiadają na pytania wykładowcy. I tu pułapka: czy o wszystko można zapytać, wszystko można powiedzieć? Uważąjcie młodzi ludzie, przestrzega Šindelař: zachowujcie czujność, krytycznie czytajcie źródła niemarksistowskie, nie wierzcie temu, co piszą w kościelnych dokumentach. Mamy w „Legendzie o języku“ doskonałą próbkę meblowania umysłu i prania mózgu – wyznaczania twardych granic wolności myślenia i bycia przyzwoitym obywatelem. Pytanie po pytaniu, uwaga po uwadze, każda cegiełka powoli wskakuje na swoje miejsce.
Główni bohaterowie mają po dziewiętnaście lat, to ich pierwszy rok studiów. Owszem, słuchają zakazanego ówcześnie w Czechosłowacji Karela Kryla (barda Praskiej Wiosny), zachwyacają się zachodnią muzyką z jugłosłowiańskich płyt. Nie wierzą we wszystkie słowa władzy. Ale nie wiedzą jeszcze, że wszystko, co ich dotyczy, jest polityczną grą – także ich zainteresowanie postacią Jana Nepomucena, uzasadnione ciekawością poznawczą i checią wykazania się nadobowiązkową aktywnością na zajęciach. Nie rozumieją, że właśnie tę grę z władzami rozpoczęli. Można w nią grać świadomie i bez szkody dla siebie tylko wtedy, jeśli nie wyjdzie się poza jej reguły. Tymczasem gra w pewnym momencie wymyka się spod kontroli…
Akcję powieści przerywają interludia zatytułowane „Ciotunia“. Z początku nie rozumiemy, o co chodzi. Próbujemy powiązać to z tym, co dotyczy Tomáša i jego znajomych. Nie od razu to się udaje. Pod koniec książki wszystko się wyjaśnia. To, czego się dowiemy – poraża i paraliżuje. Jest to tym bardziej szokujące, że dostrzegamy tu także uniwersalne mechanizmy kontroli w każdym reżimie i dyktaturze. Z nimi nie da się grać na swoich warunkach. To zawsze konfrontacja na śmierć i życie. Podczas niej zza fasady normalności wyziera najkoszmarniejsza i najbardziej okrutna twarz przemocowego władcy. Reguły tej gry są niezmienne: jeśli to on zwycięża, wtedy bierze wszystko.
koniec
7 marca 2021

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Krótko o książkach: Interpretacja interpretacji
Miłosz Cybowski

21 IV 2021

W ten sam sposób, w jaki – nie znając języka chińskiego – Ursula Le Guin podjęła się przed laty przekładu (czy też interpretacji) „Tao Te King”, tak polscy „spolszczacze”, jak sami siebie określają, zabrali się za udostępnienie tej książki rodzimemu czytelnikowi.

więcej »

Teoria wszystkiego po trochu
Sławomir Grabowski

20 IV 2021

Mark Brake w „Teorii Teorii wielkiego podrywu” zasypuje czytelnika lawiną fascynujących ciekawostek związanych z nauką i science fiction. Jeśli jednak ktoś oczekuje przewodnika do popularnym sitcomie, mocno się zawiedzie, ponieważ związek treści książki z serialem jest wybitnie pretekstowy.

więcej »

Mała Esensja: Niebezpieczne pragnienia
Marcin Mroziuk

19 IV 2021

„Abrakadabra… Mamy problem!” to sympatyczna powieść, w której Katarzyna Majgier z poczuciem humoru uświadamia młodym czytelnikom, jak bardzo opłakane mogą być skutki spełnienia się nie do końca przemyślanych życzeń.

więcej »

Polecamy

„Sen bowiem jest istnością też…”

Na rubieżach rzeczywistości:

„Sen bowiem jest istnością też…”
— Marcin Knyszyński

Imperium wcale się nie rozpadło
— Marcin Knyszyński

Lęk i odraza w Kalifornii
— Marcin Knyszyński

Las oblany słonecznym blaskiem
— Marcin Knyszyński

Dick jak Dickens
— Marcin Knyszyński

Kochać to nie znaczy zawsze to samo
— Marcin Knyszyński

Chorzy na życie
— Marcin Knyszyński

Dick w starym stylu
— Marcin Knyszyński

Faust musi przegrać
— Marcin Knyszyński

W poszukiwaniu rzeczywistości obiektywnej
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Tegoż twórcy

Europejski kalejdoskop
— Jacek Jaciubek

Tegoż autora

Cień nieuchronnego kresu
— Joanna Kapica-Curzytek

Wyjątkowa
— Joanna Kapica-Curzytek

Co przydałoby się wiedzieć?
— Joanna Kapica-Curzytek

Co lepsze: książka czy filmowa adaptacja?
— Joanna Kapica-Curzytek

Trzy, dwa, jeden – jesteś!
— Joanna Kapica-Curzytek

Top modelki
— Joanna Kapica-Curzytek

Zwierzę domowe, które łapie myszy
— Joanna Kapica-Curzytek

Wydarzyło się na odwrót
— Joanna Kapica-Curzytek

Pozorna śmierć
— Joanna Kapica-Curzytek

Łatwiej dostać się na Harvard
— Joanna Kapica-Curzytek

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.