Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 18 października 2021
w Esensji w Esensjopedii

Dan Simmons
‹Abominacja›

WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułAbominacja
Tytuł oryginalnyThe Abominable
Data wydania17 czerwca 2020
Autor
PrzekładJanusz Ochab
Wydawca Vesper
ISBN978-83-7731-346-6
Format644s. 165×235mm; oprawa twarda
Cena69,90
Gatunekgroza / horror
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

Umieranie w śniegu
[Dan Simmons „Abominacja” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
„Abominacja” Dana Simmonsa to specyficzne tomiszcze. Jedno można powiedzieć na pewno: jeżeli wspinaczka wysokogórska was nudzi, lepiej wybierzcie inną lekturę. Co innego, gdy tęsknicie do gór.

Anna Nieznaj

Umieranie w śniegu
[Dan Simmons „Abominacja” - recenzja]

„Abominacja” Dana Simmonsa to specyficzne tomiszcze. Jedno można powiedzieć na pewno: jeżeli wspinaczka wysokogórska was nudzi, lepiej wybierzcie inną lekturę. Co innego, gdy tęsknicie do gór.

Dan Simmons
‹Abominacja›

WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułAbominacja
Tytuł oryginalnyThe Abominable
Data wydania17 czerwca 2020
Autor
PrzekładJanusz Ochab
Wydawca Vesper
ISBN978-83-7731-346-6
Format644s. 165×235mm; oprawa twarda
Cena69,90
Gatunekgroza / horror
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
Autor zdecydował się w „Abominacji” na staroświecki zabieg: pisarz jakoby publikuje cudzy rękopis, który trafił w jego ręce dzięki dziwnemu splotowi okoliczności. Dlatego też już na wejściu dostajemy opis pełen zupełnie niepotrzebnych szczegółów, jak „autor”-narrator jedzie mazdą miata z 1991 roku, z torbą firmy North Face, przez przełęcz McClure, na spotkanie w domu spokojnej starości ze wspinaczem Jakiem Perrym. Na tym etapie nie zna go jeszcze jako himalaisty, tylko szuka u niego informacji o wyprawach polarnych (gdyż pisze „Terror”, nieprawdaż). Ten chwyt pozwala później na pozostawienie czytelnika wyłącznie z „nadesłanym długo po śmierci rękopisem Jake’a”, bez odpowiedzi na wszystkie pytania, których „Dan”, jakże nierozsądnie, nie zadał.
Gdybym miała spekulować, jaki był cel tej konwencji, spowalniającej akcję całej książki, choć w sumie dość uroczej, to stawiałabym na wytworzenie atmosfery nostalgii za złotymi czasami herosów alpinizmu i himalaizmu dwudziestolecia międzywojennego. Opis starego Jake’a, widzianego oczami „Dana”, jest pełen jawnego zachwytu wobec lodowego wojownika – co sercem całkowicie kupuję, nawet jeżeli literacko zgrzyta. A mowa tu o samej cichej charyzmie Perry’ego, bo narrator zewnętrznej powieściowej szkatułki, rzekomy Dan, nie zna wtedy jeszcze nawet ułamka jego życiorysu.
Potencjalnego czytelnika należy uprzedzić: to nie „Terror”, gdzie na pierwszych pięćdziesięciu stronach mamy już gęsto zarysowane kłębowisko ludzkich charakterów w sugestii soczystej przedakcji i zupełnie umyka nam fakt, że to wszystko odbywa się, gdy w czasie powieściowym całe towarzystwo tkwi w statkach wmarzniętych w arktyczne lody i w sumie „tu i teraz” nic się jeszcze nie stało. W „Abominacji” bohaterowie będą przez dziesięć stron jechać powozem od bramy angielskiej posiadłości do dworu – i podawana nam w tym czasie przedakcja oraz tło obyczajowe nie będą subtelne. Czujcie się ostrzeżeni.
Zdecydowanie odradzam szukanie zbyt wielu wiadomości o „Abominacji” przed lekturą, a zwłaszcza zastanawianie się, czy to thriller, czy horror, bo nie po to autor pracowicie tworzy wśród tej mozolnej wspinaczki klimat niespodzianie zdarzających się upiorności, żebyśmy mu to psuli na własne życzenie.
Należy założyć, że jest to jedna z tych powieści, gdzie niezwykle skrupulatna, nieśpieszna narracja ma przygotować publiczność do intensywnej rozgrywki finałowej. Niestety, autorowi zdarza się przy tym powtarzanie pewnych kwestii, ślimacze tempo może zniechęcać – a czy zakończenie wynagrodzi cierpliwość, to kwestia dyskusyjna. Bardzo trudno jest rozegrać w sposób satysfakcjonujący motyw jakiegoś zaskakującego i okropnego zagrożenia, które czyha na bohaterów, gdy ci usiłują zdobyć Mount Everest (w latach 20.).
Owszem, niektóre zakręty i rekwizyty fabularne są po prostu tanie. Nie brzmiałyby dobrze w streszczeniu. W kwestii realizmu scen medycznych zawieśmy niewiarę na kołku. Wielka kulminacja może przyprawić o ból głowy – o ile czytelnik wcześniej nie dojdzie do wniosku, że przy tak rozdanych kartach nie powinien się wiele spodziewać. Nie, żebym się domyśliła rozwiązania: po prostu wybór był wyłącznie spośród opcji kiczowatych.
Natomiast spotkał mnie przy „Abominacji” prywatny cud czytelniczy i nie mogę tego w podsumowaniu wrażeń pominąć: po roku wywołanej pandemią niemocy lekturowej wzięłam impulsowo do ręki (w stacjonarnej księgarni!) tomiszcze z górą-czaszką na okładce i przeczytałam prawie jednym ciągiem sześćset czterdzieści stron. Powstaje pytanie – na litość, dlaczego?
Nie mam pojęcia o wspinaczce, a tym bardziej o jej historii. Być może ktoś, kto sam chodził wyżej i na trudniejsze trasy niż Kozi Wierch po łańcuchach, a do tego ma pojęcie o przedwojennych linach i rakach, nie podzielałby mojej ufności wobec drobiazgowych opisów wyposażenia i wyczynów naszych dzielnych postaci. Jednak ja zatopiłam się w nich całkowicie, przywołując swoje szczątkowe doświadczenia tego, jak to jest siedzieć na półce wielkości stołu kuchennego nad pionową przepaścią (z obu stron), czy tego, jak wyglądają lodowce z bliska – nawet jeżeli mnie na ten lodowiec wywieziono pociągiem.
Jakże wspaniale nudne są sceny wspinania, rysa po rysie, komin po kominie, przewieszka po przewieszce, ze skałą przed nosem. Jak uciążliwe i emocjonalnie wyczerpujące. A lina zawsze może się urwać lub co gorsza pociągnąć za sobą asekurującego przyjaciela razem z nami dwa kilometry w dół na lodowiec. Konkretnie najpierw nie na lodowiec tylko na łąkę i nie dwa kilometry tylko kilkadziesiąt metrów, bo zaczynamy od skałek w Walii i wtedy właśnie po raz pierwszy zrozumiałam, dlaczego taki sposób prowadzenia narracji może mieć sens. Czytelnik ma się zmęczyć – tak bardzo, że nawet kiedy Jake (w czasie głównym fabuły ledwo dwudziestoletni, naiwny i radosny) zerka na oszałamiające wysokogórskie widoki, to rejestruje je tylko brzegiem otumanionej niedotlenieniem świadomości, a my mu w tym towarzyszymy.
Nie mogłam się nadziwić, jakim cudem tak przejęłam się losami uczestników wyprawy, żeby emocjonalnie przeżywać co bardziej duszoszczypatielne fragmenty epilogu, zwłaszcza że w sumie ich przyjaźń jest raczej deklaratywna, a poza dowódcą grupy Richardem Deaconem – pełnym cnót wszelakich – mają każde po trzy cechy na krzyż. Tak, „każde”, bo jest też kobieta.
Potem doszłam do wniosku, że to te nużące opisy katorżniczych podejść, walki z chorobą wysokościową, odmrożeń, śnieżyc, zepsutych palników, na których mieliśmy (my! my mieliśmy!) roztopić śnieg na wodę do picia oraz bezsenności, kaszlu i wichury. Po prostu nie sposób nie traktować współtowarzyszy tej dobrowolnej samobójczej niedoli jak najlepszych przyjaciół na śmierć i życie. No, raczej na śmierć.
Zupełnie mnie nie zdziwi, jeżeli wam się „Abominacja” nie spodoba, ale ja po niej poczułam nieprzepartą potrzebę czytania nadal o umieraniu w śniegu – i zaczęłam dawno planowany „Terror”, który wprawił mnie w osłupienie, bo okazało się, że autor jednak umie pisać ciekawie.
Pozostaną ze mną wizje Alp i okolic Czomolungmy, tęsknota do gór.
„Kilka lat temu – a mamy teraz, gdy spisuję te wspomnienia, zimę przełomu 1991 i 1992 roku – w miejscu, gdzie obecnie mieszkam, będącym połączeniem hotelu dla seniorów i domu opieki, jego kierowniczka, Mary Pfalzgraf – cudowna kobieta – poprosiła mnie, bym odegrał rolę „zaproszonego mówcy” i wygłosił w atrium krótką pogadankę o wspinaczce górskiej.
(…) Potem pani Haywood, niestety cierpiąca na zaawansowanego alzheimera, spytała:
– Czy potrafisz wspinać się po górach we śnie? To znaczy, kiedy śpisz?
– Tak – odpowiedziałem od razu. Wiedziałem, że to potrafię, bo do dziś nie pamiętam pierwszych czterdziestu pięciu minut naszej wspinaczki na Przełęczy Północnej tamtego środowego poranka, a właściwie przedświtu 20 maja 1925 roku. Wspinałem się we śnie”.
koniec
3 lipca 2021

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Wszyscy jesteśmy neandertalczykami (w jakichś dwóch procentach)
Miłosz Cybowski

18 X 2021

Do popularyzacji nauki niezbędne są dwie rzeczy: dogłębna znajomość tematu oraz umiejętność przystępnego pisania o nim. O ile tego pierwszego Rebecce Wragg Sykes nie sposób odmówić, to już w drugiej kwestii „Krewniacy” pozostawiają nieco do życzenia.

więcej »

Człowiek
Joanna Kapica-Curzytek

17 X 2021

Czy wydarzenia rozgrywające się w XII wieku mogą obudzić zainteresowanie nas, współczesnych czytelników? Po lekturze „Czerwonych tarcz” nie brakuje refleksji dotyczących naszych czasów, a także mechanizmów władzy i politycznych układów.

więcej »

Mała Esensja: Gwiazdy i piwo
Marcin Mroziuk

16 X 2021

W „Wędrując po niebie z Janem Heweliuszem” Anna Czerwińska-Rydel nie tylko w przystępny sposób przybliża młodym czytelnikom postać gdańskiego uczonego, ale również pozwala im poznać podstawowe informacje z zakresu astronomii. Lekturę dzieciom uprzyjemniają też znakomite ilustracje Asi Gwis.

więcej »

Polecamy

Zawsze szach, nigdy mat

Stulecie Stanisława Lema:

Zawsze szach, nigdy mat
— Marcin Knyszyński

Świadomość jako błąd
— Marcin Knyszyński

Człowiek jako bariera ostateczna
— Marcin Knyszyński

Nie wszystko i nie wszędzie jest dla nas
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Tegoż twórcy

Thriller nadprzyrodzony
— Miłosz Cybowski

Czytając (dobre) science fiction
— Daniel Markiewicz

Śmierć na lodach Arktyki
— Tomasz Kujawski

Przeczytaj to jeszcze raz: Między realizmem a fantastyką
— Miłosz Cybowski

Esensja czyta: Grudzień 2012
— Kamil Armacki, Jacek Jaciubek, Anna Kańtoch, Jarosław Loretz, Daniel Markiewicz, Beatrycze Nowicka, Konrad Wągrowski

Potwór z Londynu
— Jacek Jaciubek

Esensja czyta: Październik 2012
— Miłosz Cybowski, Jacek Jaciubek, Anna Kańtoch, Joanna Kapica-Curzytek, Daniel Markiewicz, Agnieszka Szady

Esensja czyta: Październik 2011
— Jędrzej Burszta, Anna Kańtoch, Joanna Kapica-Curzytek, Joanna Słupek, Mieszko B. Wandowicz, Konrad Wągrowski

Esensja czyta: Sierpień 2011
— Jędrzej Burszta, Anna Kańtoch, Joanna Kapica-Curzytek, Beatrycze Nowicka

Esensja czyta: Październik-listopad 2009
— Jędrzej Burszta, Jakub Gałka, Anna Kańtoch, Michał Kubalski, Marcin T.P. Łuczyński, Joanna Słupek, Mieszko B. Wandowicz, Konrad Wągrowski, Krzysztof Wójcikiewicz

Tegoż autora

Uśmiech towarzyszki Kamli
— Anna Nieznaj

Czy książki czytają ludzi? Autorzy kontra czytelnicy
— Agnieszka Hałas, Anna Nieznaj, Beatrycze Nowicka, Agnieszka ‘Achika’ Szady

Pralinka na mroczne czasy
— Anna Nieznaj

Obcy z głębin
— Anna Nieznaj

Prywatne dramaty
— Anna Nieznaj

W niewoli bóstwa i jego skrzydlatych
— Anna Nieznaj

Absolutnie uroczy dżentelmen
— Anna Nieznaj

Niewrogie przejęcie
— Anna Nieznaj

Groza na rajskich wyspach
— Anna Nieznaj

Wespół w zespół – spojrzenie zza kulis
— Anna Nieznaj

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.