Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 27 stycznia 2022
w Esensji w Esensjopedii

Guy Gavriel Kay
‹Lwy Al-Rassanu›

EKSTRAKT:90%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułLwy Al-Rassanu
Tytuł oryginalnyThe Lions of Al-Rassan
Data wydania24 marca 2006
Autor
PrzekładAgnieszka Sylwanowicz
Wydawca MAG
ISBN83-7480-015-1
Format500s. 135×205mm
Cena35,—
Gatunekfantastyka
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

Smutek utraconego świata
[Guy Gavriel Kay „Lwy Al-Rassanu” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
„Lwy Al-Rassanu” to kolejny dowód niezwykłego talentu Guya Gavriela Kaya, bo oto znów dostajemy do ręki opowieść skomplikowaną, mądrą, a przede wszystkim kipiącą emocjami, które ujmuje w karby elegancki, bogaty język.

Anna Kańtoch

Smutek utraconego świata
[Guy Gavriel Kay „Lwy Al-Rassanu” - recenzja]

„Lwy Al-Rassanu” to kolejny dowód niezwykłego talentu Guya Gavriela Kaya, bo oto znów dostajemy do ręki opowieść skomplikowaną, mądrą, a przede wszystkim kipiącą emocjami, które ujmuje w karby elegancki, bogaty język.

Guy Gavriel Kay
‹Lwy Al-Rassanu›

EKSTRAKT:90%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułLwy Al-Rassanu
Tytuł oryginalnyThe Lions of Al-Rassan
Data wydania24 marca 2006
Autor
PrzekładAgnieszka Sylwanowicz
Wydawca MAG
ISBN83-7480-015-1
Format500s. 135×205mm
Cena35,—
Gatunekfantastyka
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
Guy Gavriel Kay swoje powieściowe światy opiera w dużej mierze na światach prawdziwych, istniejących niegdyś w przeszłości. Zmienia nazwy, ale cechy poszczególnych kultur i religii pozostają podobne. Dlatego dzieła kanadyjskiego pisarza określa się czasem mianem „powieści historycznych”, pomimo iż autor nie stroni od zmiany biegu dziejów. „Lwy Al-Rassanu” dzieją się w tym samym uniwersum, co późniejsza „Sarantyńska mozaika”, choć w innym czasie i miejscu, do złudzenia przypominającym jedenastowieczny Półwysep Iberyjski. I tak jak w Sarancjum nietrudno rozpoznać Bizancjum, tak i w „Lwach Al-Rassanu” aszaryci są muzułmanami, Kindathowie – Żydami, a dżadyci to oczywiście chrześcijanie. Książka tym bardziej zasługuje na miano historycznej (czy przynajmniej quasi-historycznej), że charakterystycznej dla fantasy magii jest tu bardzo mało. Autora znacznie bardziej interesują skomplikowane relacje pomiędzy trzema różnymi kulturami, reprezentowanymi tu przez troje głównych bohaterów.
Kindathijska lekarka Dżehana, aszaryta Ammar, dyplomata, wojownik i zarazem poeta, oraz dżadycki dowódca wojskowy Rodrigo – troje bohaterów pierwszo-, a także część drugoplanowych, to obdarzone niezwykłymi talentami oraz siłą charakteru „postaci większe niż życie”, jakie częściej spotyka się w literaturze niż w realnym świecie. Mimo to nie tracą one wiarygodności, bo psychologia i znajomość tajników ludzkiej duszy to zdecydowane atuty autora, który znakomicie radzi sobie także tam, gdzie zawodzi wielu piszących fantasy. Mam tu na myśli problem władców i władzy – wychowani w zdemokratyzowanym społeczeństwie pisarze często nie rozumieją, kim tak naprawdę był król czy kalif, który w ich interpretacji staje się albo swojskim kumplem (wersja pozytywna) albo okrutnym tyranem (wersja negatywna). U Kaya natomiast postacie władców są znacznie mniej jednoznaczne, a ich dylematy o wiele bardziej złożone. Zawsze też widać dystans dzielący króla od poddanego, nawet jeśli ten pierwszy jest człowiekiem z natury miłym i dobrym.
Kay ma niezwykły talent do manipulowania uczuciami czytelnika. Potrafi trzymać w napięciu, wzruszyć, także rozbawić – przykładem choćby scena, gdy Miranda wita Rodriga strzałą, czy przekomarzanki Ammara i Dżehany. Jednak zdecydowanie ważniejsze od humoru jest wzruszenie. Kay jak nikt potrafi chwycić za serce, nawet zmusić do płaczu. Siła jego prozy tkwi w połączeniu wyrafinowania (skomplikowane charaktery i relacje interpersonalne) z zaskakującą prostotą. Bo który inny autor miałby na tyle odwagi, by z całkowitą powagą, bez odrobiny ironii, użyć wyrażenia „on był przeznaczeniem jej duszy” i nie popaść przy tym w melodramatyczny banał? Kayowi to się udaje. Poświęcenie, bohaterstwo, jedyna i prawdziwa miłość – kanadyjski pisarz nie unika patosu, który w jego wykonaniu zyskuje niespodziewany urok oraz głębię prawdziwej wielkości.
„Lwy Al-Rassanu” mają tę zaletę, że można je odczytywać na wielu poziomach. Sprawdzają się na przykład jako romans, a także jako powieść przygodowa, choć metoda, przy pomocy której autor potęguje napięcie, jest nietypowa. W scenach dynamicznych, tam, gdzie wydawałoby się, że należy przyśpieszyć bieg akcji, autor zwalnia, a nawet cofa się, opisując dramatyczne wydarzenie z punktu widzenia coraz to innego bohatera i odwlekając moment zdradzenia czytelnikowi, co się stało i kto z bohaterów przeżył. Sposób dość ekscentryczny, ale skuteczny – drugą część powieści czyta się, jednocześnie nerwowo obgryzając paznokcie. W utrzymaniu napięcia pomaga także stosunek Kaya do powieściowych postaci. Znam autorów, którzy tak kochają swoich bohaterów, że wyciągną ich z każdej, nawet najgorszej opresji, i znam takich, którzy, dążąc do maksymalnego realizmu, zazwyczaj ich zabijają. Każda z tych metod jest na swój sposób przewidywalna. U Kaya natomiast może zdarzyć się wszystko – zarówno ratunek w ostatniej chwili, jak i śmierć ulubionej postaci.
„Lwy Al-Rassanu” budzą także szlachetniejsze uczucia, niż tylko prostą obawę „ocalał, czy nie” – choćby przejmujący smutek po utracie będącego w kruchej równowadze świata. Kay podkreśla podobieństwo aszarytów i dżadytów (celowo piszę tylko o nich, bo Kindathowie, którzy nie biorą udziału w walce o władzę, pozostają trochę na uboczu) i to zarówno pod względem cech pozytywnych, jak i negatywnych. Obie kultury zdolne są z jednej strony do wydania postaci takich jak Ammar czy Rodrigo, a z drugiej – do religijnego fanatyzmu i bestialstwa. Jednak Kay nie byłby sobą, gdyby ograniczył się tylko do prostego pacyfistycznego przesłania. Bo przecież obaj główni bohaterowie są wojownikami, a silnego państwa nie da się zbudować bez rozlewu krwi – zarówno Ammar, jak i Rodrigo świetnie zdają sobie z tego sprawę. Z jednej strony marzenie o pokoju, o świecie, w którym wszystkie trzy kultury będą mogły żyć w harmonii, z drugiej – równie kusząca perspektywa własnego kraju rozciągającego się od morza do morza. Duży plus należy się Kayowi za ukazanie, jak skomplikowana i trudna jest to kwestia. A także jak niewiele znaczy w praktyce, bo w „Lwach Al-Rassanu” bohaterowie tak naprawdę mogą wybierać jedynie pomiędzy wycofaniem się, a wzięciem udziału w niszczeniu tego, co się kocha.
Piękny, bogaty język, dopracowane postaci, wiedza historyczna, która nadaje powieściowemu światu głębię – doprawdy, „Lwy Al-Rassanu” balansują na granicy doskonałości. Ale właśnie balansują, bo mimo wszystko nie jest to książka pozbawiona wad. Zbyt wiele autor buduje na symetrii – na przykład losy Ammara oraz Rodriga są niemal lustrzanymi odbiciami. Obaj zostają wygnani, obaj zaciągają się na służbę do tego samego króla, obaj kochają tę samą kobietę, obaj pod koniec powieści zajmują bliźniaczo podobne stanowiska. Jest to zbyt proste, zbyt sztuczne. Na szczęście postacie Kaya są na tyle żywe, że nie da się zamknąć ich w schemacie.
Podobna symetria charakteryzuje trzy główne religie: dżadyci czczą słońce, aszaryci gwiazdy, a Kindathowie księżyce. Jest to dobrze uzasadnione, ale znów wydaje się zbyt proste. I chyba też mało prawdopodobne, bo właściwie jaka jest szansa, że na jednym półwyspie spotkają się religie oddające cześć różnym ciałom niebieskim?
Nie są to poważne wady i żadna z nich z pewnością nie zepsuje płynącej z lektury przyjemności. Recenzując inną książkę, pewnie nawet bym o nich nie wspominała. Jednak taki już los autorów równie utalentowanych jak Guy Gavriel Kay – czytelnicy przywykli więcej od nich wymagać.
koniec
3 maja 2006

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Dwadzieścia jeden ról
Joanna Kapica-Curzytek

26 I 2022

Czy „Rewolucja niebieska. Powieść o Mikołaju Koperniku” jest rzeczywiście powieścią? Ten bez wątpienia pięknie napisany utwór sprawdziłby się o wiele lepiej jako esej biograficzny lub historyczny.

więcej »

Perły ze skazą: Sąd – sądem, ale sprawiedliwość…
Sebastian Chosiński

25 I 2022

Gdy odchodzi stary świat i rodzi się nowy, zawsze dochodzi do konfliktów – niekiedy politycznych, niekiedy etycznych. W „Sądzie” Władimira Tiendriakowa – niewielkiej powieści, którą można uznać za majstersztyk prozy psychologicznej – oba te aspekty wzajemnie się przenikają. I z tego powodu ze zdwojoną siłą uderzają w kręgosłup moralny starego myśliwego Siemiona Tietierina.

więcej »

Mała Esensja: Wszystkie bziki Julka
Marcin Mroziuk

24 I 2022

W „Moim bracie czarodzieju” młodzi czytelnicy mogą poznać Juliana Tuwima od dość nietypowej strony. Nie dość bowiem, że Anna Czerwińska-Rydel skupiła się tutaj na przedstawieniu dzieciństwa przyszłego poety, to na dodatek narratorką uczyniła jego młodszą siostrę Irenę.

więcej »

Polecamy

Pijane ślimaki prowadzą śledztwo

Stulecie Stanisława Lema:

Pijane ślimaki prowadzą śledztwo
— Mieszko B. Wandowicz

Pogrzeb pośród mgławic
— Mieszko B. Wandowicz

O korzyściach z bycia ślimakiem (śluzem na marginesie „Głosu Pana”)
— Mieszko B. Wandowicz

List znad Oceanu
— Beatrycze Nowicka

Lem w komiksie
— Marcin Knyszyński

Przeciętniak w swym zawodzie
— Agnieszka Hałas, Adam Kordaś, Marcin Mroziuk, Beatrycze Nowicka, Marcin Osuch, Agnieszka ‘Achika’ Szady, Konrad Wągrowski

Jam jest robot hartowany, zdalnie prądem sterowany!
— Miłosz Cybowski, Adam Kordaś, Marcin Mroziuk, Marcin Osuch, Agnieszka ‘Achika’ Szady, Konrad Wągrowski

Zawsze szach, nigdy mat
— Marcin Knyszyński

Świadomość jako błąd
— Marcin Knyszyński

Człowiek jako bariera ostateczna
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Inne recenzje

…ale pomyślcie o własnej słabości
— Artur Chruściel

Tegoż twórcy

Rozpacz na koturnach
— Beatrycze Nowicka

Opowieść trochę stara, trochę nowa
— Anna Kańtoch

Pora na zmiany
— Anna Kańtoch

Z wycieczką na północ
— Anna Kańtoch

Ocalić pamięć
— Anna Kańtoch

Czasy przemian
— Ewa Pawelec

„Chciałbym zdawać maturę z historii…”
— Aleksandra „Alex” Rudzińska

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.