Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 2 lutego 2023
w Esensji w Esensjopedii

Paavo Matsin
‹Gogolowe disco›

EKSTRAKT:90%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułGogolowe disco
Tytuł oryginalnyGogoli disko
Data wydania18 sierpnia 2022
Autor
PrzekładAnna Michalczuk-Podlecki
Wydawca Marpress
SeriaBałtyk
ISBN978-83-7528-239-9
Format180s. 145×205mm
Cena41,—
Gatunekfantastyka
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

Uśmiech zastyga na twarzy
[Paavo Matsin „Gogolowe disco” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
Estoński pisarz w „Gogolowym disco” funduje nam literacką jazdę bez trzymanki. Wątki polityczne, kulturowe i religijne splatają się tu w nadzwyczaj oryginalny sposób, co w połączeniu ze specyficznym humorem daje efekt „wow”!

Joanna Kapica-Curzytek

Uśmiech zastyga na twarzy
[Paavo Matsin „Gogolowe disco” - recenzja]

Estoński pisarz w „Gogolowym disco” funduje nam literacką jazdę bez trzymanki. Wątki polityczne, kulturowe i religijne splatają się tu w nadzwyczaj oryginalny sposób, co w połączeniu ze specyficznym humorem daje efekt „wow”!

Paavo Matsin
‹Gogolowe disco›

EKSTRAKT:90%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułGogolowe disco
Tytuł oryginalnyGogoli disko
Data wydania18 sierpnia 2022
Autor
PrzekładAnna Michalczuk-Podlecki
Wydawca Marpress
SeriaBałtyk
ISBN978-83-7528-239-9
Format180s. 145×205mm
Cena41,—
Gatunekfantastyka
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
To proza eksperymentalna i nie do końca łatwa w odbiorze, ale zapewniam, że nie pożałujecie Państwo sięgnięcia po tę powieść. Warto – tym bardziej, że autor (rocznik 1970) otrzymał za nią Nagrodę Literacką Unii Europejskiej w 2016 roku. Studiował filologię estońską, ale także semiotykę oraz teologię i Jak się wydaje, te akcenty są w jego prozie mocno wyczuwalne. Autor mieszka w Viljandi, prawie dwudziestotysięcznym mieście na południu Estonii – i to tam toczy się akcja „Gogolowego disco”: w estońskim miasteczku „jak z teatru lalek”.
To powieść futurystyczna, która została określona jako „zabawna dystopia lub alegoryczna groteska”. Wszystko się zgadza, przewrotność tej prozy nie ma sobie równych! Jeśli jeszcze dodamy, że jest to political fiction – to nic, tylko dobrze się bawić podczas lektury. Oryginał ukazał się w 2015 roku. Ale u nas książka została wydana po 24 lutego 2022, gdy świat przyjął do wiadomości, że mamy wojnę w Ukrainie. To nie bez znaczenia dla odbioru powieści, bo podczas lektury uśmiech zastyga nam na twarzy… Paavo Matsin opisał swój kraj „kiedyś w przyszłości”, po wygranej wojnie Rosji z NATO. Estonia znów jest częścią rosyjskiego imperium, rządzonego przez cara. Wszystko, co estońskie, musi zejść do podziemia. Prawda, że zamiast śmiesznie, robi się co najmniej nieswojo?
Autorka przekładu Anna Michalczuk-Podlecki przypomina przy okazji, że Tiit Aleksejev, przewodniczący estońskiego Związku Pisarzy, od samego początku określał „Gogolowe disco” jako powieść-ostrzeżenie… Centralnym wydarzeniem jest tutaj niespodziewane zmartwychwstanie Mikołaja Gogola. To akurat czytelny klucz, bo twórca ten sam był satyrykiem-humorystą i mistrzem groteski.
Warto uważnie zapoznać się ze słowem wstępnym od tłumaczki, co pozwoli nam uchwycić choć kilka tropów ukrytych w powieści, nie zawsze oczywistych na pierwszy rzut oka, jeśli nie znamy ich kontekstu. W odbiorze utworu pomaga też zamieszczony na końcu słownik wyrazów obcych i obcojęzycznych, a także indeks postaci autentycznych i nazw miejscowych występujących w tekście. Przyznam, że jestem pełna podziwu dla tłumaczki, która wydobyła z prozy Paavo Matsina nutę groteski przepojonej surrealizmem, nie tracąc przy tym jedynej w swoim rodzaju potoczystości i plastyczności języka oraz spójności.
Są tutaj licznie odniesienia do kultury estońskiej, rosyjskiej, żydowskiej i chrześcijańskiej. Rozbrzmiewają przeboje nieśmiertelnej grupy The Beatles. „Duszoszczypatelnyj” liryzm przenika się z autoironią i wywracaniem na nice reguł klasycznej beletrystyki. Na każdej stronie dzieje się mnóstwo, proza ma świetną dynamikę, a barwne, szybko zmieniające się sceny wręcz przekraczają granice fantazji. Język przepojony jest rusycyzmami i cytatami z języka rosyjskiego. Jest mistyka i bogata symbolika. Postacie sportretowane są z werwą, dynamicznie i charakterystyczną kreską. Wszystko składa się na efekt równie mocno zaskakujący, jak i znakomity.
Ścierają się między sobą dwie siły: totalitaryzm „matiuszki Rosiji” oraz duch miłości i wolności, który przetrwał jeszcze w Viljandi i przynosi przesłanie: „Ol-ju-niid-is-law!”. Co zwycięży? Kto będzie górą? Po lekturze „Gogolowego disco” wszystko będzie jasne.
koniec
20 października 2022

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Krótko o książkach: O czym fantazjowali Francuzi
Miłosz Cybowski

2 II 2023

„Opowieści niesamowite. Literatura francuska” są trochę jak tamtejsza kuchnia: różnorodne, ale nie zawsze łatwostrawne.

więcej »

A więc to tylko tyle
Joanna Kapica-Curzytek

1 II 2023

Najnowsza powieść katalońskiego pisarza „Spaleni w ogniu” jest nieoczywista i przewrotna. Choć może budzić niedosyt.

więcej »

Krótko o książkach: Traumatyczne dzieciństwo
Miłosz Cybowski

31 I 2023

„Zorza Polarna”, pierwszy tom serii „Mroczne materie” Philipa Pullmana, to dziwna książka. Mimo uczynienia główną bohaterką kilkunastoletniej dziewczynki, powieść porusza dość dojrzałe tematy jak na literaturę dla młodszych czytelników. Natomiast dla tych starszych może okazać się miejscami drażniąca.

więcej »

Polecamy

Cyborg, czyli mózg w maszynie

Stare wspaniałe światy:

Cyborg, czyli mózg w maszynie
— Andreas „Zoltar” Boegner

Narodziny superbohatera
— Andreas „Zoltar” Boegner

Pierwsza historia przyszłości
— Andreas „Zoltar” Boegner

Zobacz też

Tegoż autora

A więc to tylko tyle
— Joanna Kapica-Curzytek

Inne twarze
— Joanna Kapica-Curzytek

Zmieniać obyczaje
— Joanna Kapica-Curzytek

Człowiek większy niż życie
— Joanna Kapica-Curzytek

Królowa i księżniczka
— Joanna Kapica-Curzytek

Węzeł gordyjski
— Joanna Kapica-Curzytek

Do końca wierni
— Joanna Kapica-Curzytek

Opowieść o kostiumie
— Joanna Kapica-Curzytek

Polski ma się znakomicie!
— Joanna Kapica-Curzytek

O sztuce dawania i brania
— Joanna Kapica-Curzytek

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.