Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 23 września 2023
w Esensji w Esensjopedii

Leon Lederman, Dick Teresi
‹Boska Cząstka›

EKSTRAKT:50%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułBoska Cząstka
Tytuł oryginalnyThe God Particle
Data wydania28 lutego 2023
Autorzy
PrzekładElżbieta Kołodziej-Józefowicz
Wydawca Prószyński i S-ka
SeriaNa ścieżkach nauki
ISBN978-83-8295-338-1
Format576s. 142×202mm
Cena49,99
Gatuneknon‑fiction, podręcznik / popularnonaukowa
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

Wesołek w krainie kwantów
[Leon Lederman, Dick Teresi „Boska Cząstka” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
„Boska cząstka” nie jest kolejną książką o fizyce kwantowej. No, może trochę jest, ale jej unikatowość wynika w dużej mierze z tego, że Leon Lederman ma doświadczenie jako fizyk eksperymentalny. Dzięki czemu możemy dowiedzieć się, jak wyglądało odkrywanie kolejnych cząstek od strony przeprowadzanych doświadczeń, a nie suchej teorii.

Miłosz Cybowski

Wesołek w krainie kwantów
[Leon Lederman, Dick Teresi „Boska Cząstka” - recenzja]

„Boska cząstka” nie jest kolejną książką o fizyce kwantowej. No, może trochę jest, ale jej unikatowość wynika w dużej mierze z tego, że Leon Lederman ma doświadczenie jako fizyk eksperymentalny. Dzięki czemu możemy dowiedzieć się, jak wyglądało odkrywanie kolejnych cząstek od strony przeprowadzanych doświadczeń, a nie suchej teorii.

Leon Lederman, Dick Teresi
‹Boska Cząstka›

EKSTRAKT:50%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułBoska Cząstka
Tytuł oryginalnyThe God Particle
Data wydania28 lutego 2023
Autorzy
PrzekładElżbieta Kołodziej-Józefowicz
Wydawca Prószyński i S-ka
SeriaNa ścieżkach nauki
ISBN978-83-8295-338-1
Format576s. 142×202mm
Cena49,99
Gatuneknon‑fiction, podręcznik / popularnonaukowa
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
Zanim jednak sięgniecie po tę książkę, warto wiedzieć kilka rzeczy. Oryginalnie została ona opublikowana w 1993 roku, kiedy tytułowa cząstka, czyli bozon Higgsa, stanowił jedynie ładną (nawet jeśli potrzebą dla utrzymania spójności modeli standardowego cząstek) hipotezę wysuniętą przez pewnego brytyjskiego teoretyka. Pierwsze polskie wydanie pochodzi z tego samego roku. Drugie wydanie zostało opublikowane dziewiętnaście lat później, czyli w 2012 roku, jako edycja specjalna związana z odkryciem dokonanym w CERN. To właśnie z tego czasu pochodzi większość przypisów redaktorskich, ale zabrakło jakiegokolwiek ustosunkowania się Ledermana do nowego odkrycia – główna treść książki pozostała bowiem niezmieniona w stosunku do wersji oryginalnej. I, niestety, wydanie książki z roku 2023 jest niczym innym jak dodrukiem wersji przed jedenastu lat.
Dlaczego o tym wszystkim piszę? Nie trzeba być fizykiem, by zdawać sobie sprawę z tego, że trzydzieści lat to sporo czasu. I nie chodzi tu wyłącznie o odkrycie tytułowej cząstki, ale o liczne zmiany, jakie zaszły zarówno w teorii, jak i praktyce związanych z fizyką cząstek. Lederman pisze o świecie naukowym, jaki istniał w 1993 roku. W efekcie lektura książki przypomina patrzenie na gwiazdę oddaloną od nas o 30 lat świetlnych: widzimy jej stan sprzed tych trzydziestu lat, ale nie mamy praktycznie pojęcie, jak wygląda w tej chwili. Tak samo jest ze stanem fizyki, tak teoretycznej, jak doświadczalnej, o której pisze autor. Nie wiemy nic o jej obecnym stanie i żeby dowiedzieć się więcej będziemy zmuszeni sięgnąć po nowsze opracowania na ten temat.
Mimo powyższych mankamentów, „Boska cząstka”, jak na trzydziestoletnią książkę popularnonaukową, nie prezentuje się wcale tak źle jak niektóre nowsze (i bardziej przeterminowane) pozycje1). Ogromną rolę odgrywa tutaj doświadczenie Ledermana jako fizyka doświadczalnego, dzięki czemu historię odkrywania kolejnych tajemnic naszego świata jest on w stanie przedstawić o wiele bardziej zajmująco niż niektóre suche i teoretyczne opracowania na ten sam temat. I nie chodzi tutaj o wychwalany na czwartej stronie okładki humor (ten zaczyna trącić myszką już w okolicach drugiego rozdziału), co umiejętność prezentowania skomplikowanych rzeczy prostym i przystępnym językiem. Autor nie stara się na siłę przedstawić teorii, skupiając się na praktycznych kwestiach związanych z poszukiwaniami cząstek: budową zderzaczy, cyklotronów i temu podobnych urządzeń, dzięki którym sztaby naukowców, asystentów i doktorantów mają zapewnioną pracę na długie lata.
A gdzie boska cząstka? No właśnie – jest jej zaskakująco mało jak na książkę o takim tytule. Po prawie pięciuset stronach, na których Lederman wyjaśnia nam stopniowe budowanie modelu standardowego na podstawie teorii i danych doświadczalnych, ze wszystkimi kwarkami, leptonami i gluonami, przechodzi on wreszcie do bardzo pobieżnego przedstawienia jeszcze wtedy hipotetycznego bozonu Higgsa. Sam Higgs pojawia się jeszcze bardziej pobieżnie, jako jeden z wielu teoretyków pracujących nad modelem standardowym. Jak na autora, który sypie ciekawostkami i anegdotami o wielu naukowcach, Lederman jest zaskakująco mało wylewny jeśli o tego konkretnego człowieka chodzi. Być może, z jakiegoś powodu, go po prostu nie lubi.
Dobrnąwszy do końca „Boskiej cząstki” muszę przyznać, że mimo wszelkich swoich zalet książka Ledermana nie dostarcza nam tego, co obiecuje – o bozonie Higgsa jest tu raptem kilkadziesiąt dość chaotycznie napisanych stron. W połączeniu z całkowitym (nie licząc przypisów) brakiem aktualnych informacji na temat stanu badań i teorii, książka Ledermana broni się tylko w kwestii bliższego przedstawienia czytelnikowi zagadnień eksperymentalnych. Choć ci, którym brakuje dobrego humoru w opracowaniach popularnonaukowych mogą z powodzeniem dorzucić 10% do finalnej oceny.
koniec
13 kwietnia 2023
1) Wspomnę tu chociażby o „Supersymetrii” Gordona Kane’a.

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

PRL w kryminale: Polska Ludowa oczyma reportażysty
Sebastian Chosiński

22 IX 2023

„Cztery reportaże” Jerzego Edigeya to zbiór tekstów, które pierwotnie ukazały się w latach 1979-1982 w nadzwyczaj poczytnym miesięczniku Krajowej Agencji Wydawniczej „Ekspres Reporterów”. Trzy z nich – „Tajemnica Lasku Arkońskiego”, „Zbrodniczy cień przeszłości” oraz „Rzeka wódki w Wyszkowie” – to typowe opowieści kryminalne, które, gdyby tylko odpowiednio je opracować, mogłyby stać się podstawą całkiem udanych „powieści milicyjnych”.

więcej »

Mała Esensja: Zadziwiające odkrycia na wyciągnięcie ręki
Marcin Mroziuk

20 IX 2023

W „Ekspedycji Elliki Tomson” tytułowa bohaterka wprawdzie nie przemierza terenów, na których wcześniej nie stanęła ludzka stopa, ale i tak przekonamy się, że jest naprawdę dociekliwą badaczką. Lektura książki Åsy Lind może uświadomić młodym czytelnikom, że czasem warto po prostu uważniej rozejrzeć się wokół siebie.

więcej »

Wszystkich polskich hut królowa
Joanna Kapica-Curzytek

19 IX 2023

W „Ciele huty” pobrzmiewają echa powieści produkcyjnej, ale jest to też rodzaj sagi rodzinnej. Najważniejsze jest tutaj pytanie, co się dzieje, kiedy utopia realizowana jest w prawdziwym życiu.

więcej »

Polecamy

Wszyscy jesteśmy „numerem jeden”

Stare wspaniałe światy:

Wszyscy jesteśmy „numerem jeden”
— Andreas „Zoltar” Boegner

Krótka druga wiosna „romansu naukowego”
— Andreas „Zoltar” Boegner

Jak przewidziałem drugą wojnę światową
— Andreas „Zoltar” Boegner

Cyborg, czyli mózg w maszynie
— Andreas „Zoltar” Boegner

Narodziny superbohatera
— Andreas „Zoltar” Boegner

Pierwsza historia przyszłości
— Andreas „Zoltar” Boegner

Zobacz też

Tegoż autora

Zimnowojenne kompleksy i wojskowa utopia
— Miłosz Cybowski

Powrót na „Discovery”
— Miłosz Cybowski

Odyseja kosmiczna 2001: Pisarz i Reżyser
— Miłosz Cybowski

Mniej, ale więcej
— Miłosz Cybowski

Jak drzewiej o erpegach rozprawiano
— Miłosz Cybowski

Wojenna matematyka
— Miłosz Cybowski

Innego końca świata nie będzie
— Miłosz Cybowski

Bywało lepiej
— Miłosz Cybowski

Ojciec i wielki syn
— Miłosz Cybowski

Księga reklamy
— Miłosz Cybowski

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.