Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 20 października 2021
w Esensji w Esensjopedii

Ryszard Kulesza
‹Wojna peloponeska›

EKSTRAKT:90%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułWojna peloponeska
Data wydania5 maja 2006
Autor
Wydawca Askon, Attyka
ISBN83-7452-007-8
Format251s. 150×210mm; oprawa twarda
Cena42,50
Gatunekhistoryczna, podręcznik / popularnonaukowa
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

Wojna totalna czy totalitarna?
[Ryszard Kulesza „Wojna peloponeska” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
Dla współczesnych wciąż niezrozumiałym może wydawać się fakt, że zaledwie kilkadziesiąt lat po wyjściu obronną ręką z wieloletnich zmagań z Persami, Grecja – zjednoczona w obliczu zagrożenia ze Wschodu – pogrążyła się w długotrwałej wojnie domowej. Jak do tego doszło i jakie były koleje tego niezwykle krwawego konfliktu – dowiedzieć się możemy z monografii Ryszarda Kuleszy zatytułowanej, za Tukidydesem, „Wojna peloponeska”.

Sebastian Chosiński

Wojna totalna czy totalitarna?
[Ryszard Kulesza „Wojna peloponeska” - recenzja]

Dla współczesnych wciąż niezrozumiałym może wydawać się fakt, że zaledwie kilkadziesiąt lat po wyjściu obronną ręką z wieloletnich zmagań z Persami, Grecja – zjednoczona w obliczu zagrożenia ze Wschodu – pogrążyła się w długotrwałej wojnie domowej. Jak do tego doszło i jakie były koleje tego niezwykle krwawego konfliktu – dowiedzieć się możemy z monografii Ryszarda Kuleszy zatytułowanej, za Tukidydesem, „Wojna peloponeska”.

Ryszard Kulesza
‹Wojna peloponeska›

EKSTRAKT:90%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułWojna peloponeska
Data wydania5 maja 2006
Autor
Wydawca Askon, Attyka
ISBN83-7452-007-8
Format251s. 150×210mm; oprawa twarda
Cena42,50
Gatunekhistoryczna, podręcznik / popularnonaukowa
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
Podobnie jak wznowiona przed kilkoma miesiącami monografia bitwy na równinie maratońskiej, ponownego – poprawionego – wydania doczekało się opracowanie Ryszarda Kuleszy poświęcone wojnie peloponeskiej. W dziesięć lat po pierwodruku na wydanie książki zdecydowały się do spółki wydawnictwa Akson i Attyka. Zmieniony został jednak jej tytuł: zamiast nazewnictwa typowego dla bellonowskiej serii „Historycznych bitew” („Ateny – Sparta 431-404 p.n.e.”), mamy tym razem tytuł bliższy tematowi podjętemu przez warszawskiego historyka, zapożyczony zresztą od Tukidydesa – „Wojna peloponeska”. Pomysł na wznowienie tej pozycji był strzałem w dziesiątkę; edycja Bellony już dawno jest bowiem niedostępna w księgarniach, a na aukcjach internetowych osiąga zawrotne, jak na tego typu publikacje, ceny. Na dodatek, co również jest bardzo istotne, autor – jak sam przyznaje – wprowadził do tekstu sporo poprawek i uzupełnień. Co dobitnie świadczy o tym, że o przeszłości wciąż jeszcze nie wiemy wszystkiego…
Wojna peloponeska była największą i najdłuższą z wojen, jakie toczyli starożytni Grecy – to pierwsze zdanie „Wstępu”, które można by zapewne dopełnić jeszcze jednym stwierdzeniem: „i najbardziej niezrozumiałą”. Historycy po dziś dzień bowiem starają się znaleźć odpowiedź na pytanie, jak to możliwe, że Grecja, która – choć z trudem – potrafiła zjednoczyć się w obliczu perskiego najazdu (w latach 490 i 480 p.n.e.), zaledwie pół wieku później pogrążyła się w wojnie domowej, która miała charakter totalny i prowadzona była na wyniszczenie przeciwnika i do ostatecznego zwycięstwa? Jak to możliwe, że Grecy – co by o nich nie mówić, naród wybitnych filozofów, pisarzy i artystów – potrafili postępować wobec siebie nawzajem nierzadko znacznie okrutniej niż barbarzyńcy? W czym tkwiło źródło tego okrucieństwa? W mentalności Greków, a może w mechanizmach władzy i dominujących ideologiach? Wbrew pozorom, odpowiedź na to pytanie nie przynależy tylko do przeszłości. W czasach nam współczesnych też dochodziło do konfliktów totalnych, do wojen, które wywoływały… narody powszechnie uznawane za kulturalne. Historia magistra vitae? Bezsprzecznie – tak!
Wojna peloponeska – o której wiedzę czerpiemy przede wszystkim z epokowego dziełu greckiego historyka Tukidydesa (sam zresztą był on jej uczestnikiem) – była konfliktem między dwoma głównymi polis Grecji lądowej: Atenami i Spartą. Współczesna, powojenna historiografia – obarczona brzemieniem dwóch totalitaryzmów – przyjmuje zazwyczaj orientację proateńską. Źródeł tej postawy można doszukiwać się w poglądach politycznych historyków. Ateny postrzegane są przez nich jako ostoja demokracji, Sparta natomiast jako antenat totalitaryzmu. Ten uproszczony punkt widzenia pokutuje od lat i, niestety, często przenika do popularnonaukowych opracowań, tym samym odciskając piętno na świadomości czytelników. Jakże daleki jest od prawdy – udowadnia Kulesza, nie pozostawiając większych złudzeń, kogo należy obarczyć winą za wybuch wojny. Wcale nie militarystyczną Spartę, ale właśnie demokratyczne Ateny, które po zakończeniu wojen perskich przejęły hegemonię w Grecji, poczynając sobie jak totalitarny potentat. Kulesza stara się również dociec, na ile odpowiedzialność za wybuch wojny peloponeskiej zrzucić można na barki ojca ateńskiej demokracji – Peryklesa. Bo że nie był on całkowicie bez winy, wydaje się dlań sprawą oczywistą.
Dzieje wojny peloponeskiej przedstawione są przez Kuleszę w sposób bardzo przystępny. To tylko na pozór wydaje się być sprawą nie nastręczającą większych problemów. Gdy jednak zdamy sobie sprawę z niezwykle skomplikowanej sytuacji, jaka panowała w ówczesnej Grecji, z militarno-politycznych powiązań pomiędzy poszczególnymi greckimi polis i ich koloniami, zyskamy przekonanie o talencie autora monografii, który potrafi nie tylko zajmująco opowiadać o przeszłości, ale na dodatek tę przeszłość umiejętnie wyjaśniać. Praca historyka badającego dzieje tego konfliktu nie należy zaś wcale do najłatwiejszych. Do dyspozycji ma on bowiem tylko jedno w stu procentach wartościowe i wiarygodne dzieło – Tukidydesa. Wiarygodne nie musi jednak wcale oznaczać: obiektywne. Choć w tym akurat przypadku nie jest najgorzej – Tukidydes brał wprawdzie udział w wojnie po stronie Aten, ale mimo to potrafił zachować zaskakujący dla współczesnych badaczy obiektywizm. Niestety, nie doprowadził on swego dzieła do końca – najprawdopodobniej tragiczna śmierć spowodowała, że relację urwał na roku 411 p.n.e. Ostatnie siedem lat wojny poznajemy więc już dzięki innym dziejopisarzom – niestety, ani tak utalentowanym, ani bezstronnym jak Tukidydes. Badanie dziejów wojny peloponeskiej polega więc przede wszystkim na dogłębnej analizie i interpretacji dzieła Tukidydesa. A z tym – przy pomocy innych dostępnych źródeł – profesor Kulesza poradził sobie znakomicie.
„Wojna peloponeska” jest książką historyczną, którą czyta się jednym tchem. Zawdzięcza to również swoim głównym bohaterom, którzy odcisnęli piętno nie tylko na dziejach Grecji, ale także całej starożytności. Zarówno postaci pierwszoplanowe (vide Perykles, Alkibiades, Nikiasz, królowie spartańscy Archidamos i Agis czy też zwycięzca spod Ajgospotamoj, Lizander), jak i pojawiające się w „epizodach” (ateński wódz Demosthenes, uczeń Sokratesa Kritiasz, perscy satrapowie Tyssafernes i Farnabadzos oraz cała plejada ateńskich filozofów i dramaturgów) są bohaterami „z krwi i kości” – i to nie tylko dlatego, że istnieli naprawdę. Nie w sposobie narracji leży jednak największa wartość książki Kuleszy. Docenić należy odwagę historyka, który nie stroni od stawiania niepopularnych tez i przełamuje interpretacyjne schematy. Widać to najdoskonalej w podejściu do dziejów Sparty, którą autor monografii stara się – zresztą jak najbardziej słusznie – zrehabilitować w oczach czytelników. To wszystko sprawia, że wznowiona i poprawiona „Wojna peloponeska” Kuleszy jest – obok „Wojny Hannibala” Krzysztofa Kęcieka – jedną z najlepszych książek polskich „starożytników” wydaną w ostatnich kilkunastu miesiącach.
koniec
17 lipca 2006

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Niebo będzie już inne
Joanna Kapica-Curzytek

19 X 2021

„Mikołaj Kopernik. Geniusz, który wstrzymał Słońce”, opowieść przybliżająca młodszym czytelnikom życie i czasy wielkiego uczonego, to atrakcyjna propozycja zgłębienia podstaw astronomii, kultury i historii. Bez nudy i wysiłku!

więcej »

Wszyscy jesteśmy neandertalczykami (w jakichś dwóch procentach)
Miłosz Cybowski

18 X 2021

Do popularyzacji nauki niezbędne są dwie rzeczy: dogłębna znajomość tematu oraz umiejętność przystępnego pisania o nim. O ile tego pierwszego Rebecce Wragg Sykes nie sposób odmówić, to już w drugiej kwestii „Krewniacy” pozostawiają nieco do życzenia.

więcej »

Człowiek
Joanna Kapica-Curzytek

17 X 2021

Czy wydarzenia rozgrywające się w XII wieku mogą obudzić zainteresowanie nas, współczesnych czytelników? Po lekturze „Czerwonych tarcz” nie brakuje refleksji dotyczących naszych czasów, a także mechanizmów władzy i politycznych układów.

więcej »

Polecamy

Jam jest robot hartowany, zdalnie prądem sterowany!

Stulecie Stanisława Lema:

Jam jest robot hartowany, zdalnie prądem sterowany!
— Miłosz Cybowski, Adam Kordaś, Marcin Mroziuk, Marcin Osuch, Agnieszka ‘Achika’ Szady, Konrad Wągrowski

Zawsze szach, nigdy mat
— Marcin Knyszyński

Świadomość jako błąd
— Marcin Knyszyński

Człowiek jako bariera ostateczna
— Marcin Knyszyński

Nie wszystko i nie wszędzie jest dla nas
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Tegoż twórcy

O bitwie, która zmieniła dzieje świata
— Sebastian Chosiński

Tegoż autora

Poobiednie lenistwo
— Sebastian Chosiński

Śpij, kochanie, po słonecznej stronie ulicy
— Sebastian Chosiński

Ballady i impro-romanse
— Sebastian Chosiński

Puma skacząca do gardeł wampirów
— Sebastian Chosiński

Mroczna zatoka
— Sebastian Chosiński

Zdradzona i porzucona
— Sebastian Chosiński

Znaki na niebie i ziemi
— Sebastian Chosiński

Noir w kolorze… żółtym
— Sebastian Chosiński

Miłość w cieniu katastrofy
— Sebastian Chosiński

Na Dzikim Zachodzie i w kraju Łokietka
— Sebastian Chosiński

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.