Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 26 października 2021
w Esensji w Esensjopedii

Zofia Kossak
‹Krzyżowcy. Tom I›

EKSTRAKT:100%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułKrzyżowcy. Tom I
Data wydania23 lutego 2006
Autor
Wydawca Wydawnictwo Dolnośląskie
CyklKrzyżowcy (Zofia Kossak)
ISBN83-7384-399-X
Format392. 110×175mm
Cena19,99
Gatunekhistoryczna
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

Przeczytaj to jeszcze raz: Splątany kłąb cnoty i zbrodni
[Zofia Kossak „Krzyżowcy. Tom I”, Zofia Kossak „Krzyżowcy. Tom II” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
Wielkość i podłość. Bohaterstwo i zdrada. Zawieje śnieżne na górskiej przełęczy i palące słońce pustyni. Słowem – dzieje pierwszej wyprawy krzyżowej, opisane przez Zofię Kossak-Szczucką. Czy da się zrozumieć, co czuli ludzie, wyruszający na koniec znanego im świata? Po lekturze „Krzyżowców” można się do tego zrozumienia znacznie przybliżyć.

Agnieszka ‘Achika’ Szady

Przeczytaj to jeszcze raz: Splątany kłąb cnoty i zbrodni
[Zofia Kossak „Krzyżowcy. Tom I”, Zofia Kossak „Krzyżowcy. Tom II” - recenzja]

Wielkość i podłość. Bohaterstwo i zdrada. Zawieje śnieżne na górskiej przełęczy i palące słońce pustyni. Słowem – dzieje pierwszej wyprawy krzyżowej, opisane przez Zofię Kossak-Szczucką. Czy da się zrozumieć, co czuli ludzie, wyruszający na koniec znanego im świata? Po lekturze „Krzyżowców” można się do tego zrozumienia znacznie przybliżyć.

Zofia Kossak
‹Krzyżowcy. Tom I›

EKSTRAKT:100%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułKrzyżowcy. Tom I
Data wydania23 lutego 2006
Autor
Wydawca Wydawnictwo Dolnośląskie
CyklKrzyżowcy (Zofia Kossak)
ISBN83-7384-399-X
Format392. 110×175mm
Cena19,99
Gatunekhistoryczna
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
„Krzyżowcy” zostali opublikowani w 1936 roku1) – od tego czasu w Polsce ukazało się już osiemnaście wydań. Powieść zdobyła sławę nie tylko w Polsce, ale i na świecie, czego dowodem może być przetłumaczenie jej na szesnaście języków. Zofia Kossak-Szczucka wykorzystała swoje wrażenia z podróży do Ziemi Świętej oraz całą znaną w czasach jej współczesnych wiedzę na temat pierwszej wyprawy krzyżowej i realiów życia w XI wieku.
Przedwojenne wydania „Krzyżowców” opatrywano informacją „książka nie dla każdego” z powodu wzbudzanych kontrowersji. Niektórzy czytelnicy byli oburzeni zbyt pozytywnym, według nich, ukazaniem muzułmanów oraz niewyidealizowanym, nieraz brutalnym obrazem krucjaty, którą sama autorka określała jako „splątany kłąb cnoty i zbrodni” i „straszliwy skrót dziejów ludzkości”. Z punktu widzenia dzisiejszego odbiorcy, przyzwyczajonego do naturalistycznych opisów śmierci i seksu, powieść może wydawać się niemal ugrzeczniona, lecz nie w dramatycznych scenach tkwi jej siła, a w przenikliwej analizie ludzkich charakterów.
Nie ma w tej książce pierwszoplanowego bohatera – wydarzenia oglądamy oczami różnych uczestników krucjaty, od szlachty po służbę. Losy postaci historycznych płynnie splatają się z przygodami bohaterów fikcyjnych, zaś klamrą kompozycyjną są dzieje kilkunastu polskich rycerzy, którzy dołączyli do wyprawy; wśród nich na pierwszy plan wybijają się trzej bracia Strzegoniowie o bardzo różnych – mimo pokrewieństwa – charakterach. Talent pisarki sprawia, że czytelnik bez trudu może wczuć się w umysły ludzi o tak odmiennej przecież od naszej mentalności: czy będzie to lotaryński książę, bizantyjska dwórka czy wreszcie prosty polski woj, wychowany w zapadłym wśród lasów dworzyszczu.
Choć Zofia Kossak wprowadza ważniejszych bohaterów na sposób typowy dla powieści swojej epoki, czyli bezpośrednio opisując („Był olbrzymiej siły i niezmiernie łagodnego usposobienia, (…) uczeńszy od niejednego opata”), to umie również sprawić, że stają się oni prawdziwi, niemal namacalni. Wystarczy spojrzeć, jak przekonująco oddane są choćby skomplikowane braterskie relacje między Baldwinem i Gotfrydem czy rozterki tego drugiego, gdy zastanawia się, czy przekazać przyjacielowi wiadomość o porwaniu jego żony. Chce oszczędzić mu bólu, lecz nie wie, czy lżejsze będzie przekonanie, że ukochana żona zginęła w górach, czy świadomość, że żyje… uprowadzona do haremu bez nadziei na odszukanie. Autorka umie znakomicie opisać nawet odczucia bardzo subtelne, wymykające się rozumieniu samych właścicieli, jak wzruszenie Jaśka i Imbrama na widok wędrownych jaskółek, albo żal Imka, że przyłączenie się do krucjaty, które potraktował jako wielką osobistą ofiarę, przez jego braci zostało sprowadzone do zręcznego posunięcia politycznego.
Opisana przez Kossak-Szczucką historia krucjaty to szeroki przegląd ludzkich zachowań i postaw. Bitewny szał sąsiaduje z autentycznymi uniesieniami religijnymi: po zdobyciu Jerozolimy rozmodleni rycerze idą do Grobu Pańskiego… depcząc trupy mieszkańców, których przed chwilą bezlitośnie wymordowali. Widzimy, jak zachowania tłumu odzierają z rozsądku poszczególne jednostki, a uwielbienie prostaczków dla Piotra Eremity (którego kazania uważane są za jedną z przyczyn „wybuchu” pierwszej krucjaty) zmienia się w nienawiść i pogardę, gdy tylko w czasie wędrówki zaczyna brakować im jedzenia. Ludzka pycha, namiętność lub pragnienie władzy stają się niejednokrotnie przyczyną tragedii – jednostkowych, na przykład gdy upór nastoletniej Floriny w kwestii dochowania naiwnie złożonej przysięgi czystości (z której chce ją zwolnić sam biskup) niszczy jej świeżo zawarte małżeństwo, lub zbiorowych, gdy zazdrośni o własną dumę, kłótliwi dowódcy powodują klęski militarne. Jednocześnie jednak widzimy, że – nieraz w skrajnym upodleniu – ludzie są w stanie wykazać prawdziwe męstwo i szlachetność czy choćby zwykłą dobroć. Upokorzony, na wpół obłąkany Piotr Eremita niespodziewanie odzyskuje godność, idąc do emira z poselstwem od oblężonych w Antiochii krzyżowców, i odmawia poczęstunku, choć słania się na nogach z głodu, zaś wyniosła Elwira, małżonka Rajmunda z Tuluzy, pod wpływem ciężkich przeżyć zaczyna troszczyć się o męża i rodzi się między nimi prawdziwa miłość.

Zofia Kossak
‹Krzyżowcy. Tom II›

EKSTRAKT:100%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułKrzyżowcy. Tom II
Data wydania30 marca 2006
Autor
Wydawca Wydawnictwo Dolnośląskie
CyklKrzyżowcy (Zofia Kossak)
ISBN83-7384-400-7
Format436s. 110×175mm
Cena19,99
Gatunekhistoryczna
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
Doskonale przedstawione są także zderzenia kulturowe, które przeżywają polscy rycerze w zetknięciu z zachodnimi kolegami po fachu, a następnie wszyscy razem – w Bizancjum i na Bliskim Wschodzie. Krzyżowcy gorszą się wymuskanym wyglądem Bizantyjczyków, ich zainteresowaniami naukowymi i brakiem ducha bojowego, zaś arystokracja z Konstantynopola nawet przybyszów z kulturalnej Prowansji uważa za nieokrzesanych dzikusów. Trzeba zresztą przyznać, że większość rycerzy wykazuje zadziwiające, irytujące wręcz ograniczenie, gdy wszystkie nieznane sobie rzeczy (nawet gołębie pocztowe!) przypisują czarom. Ich naiwność i krótkowzroczność wydaje się niekiedy aż nierealna, na przykład kiedy nie przychodzi im do głowy, że przeciwnik może nocą przez jezioro dostarczać żywność do obleganego miasta.
Prostoduszność typowego krzyżowca, skontrastowana z przemyślnością Greków, sprawia, że ci drudzy wychodzą na podstępnych krętaczy – i jest to bodaj jedyna nacja, o której można powiedzieć, że została przedstawiona w negatywnym świetle. Co prawda zaraz na początku powieści pojawiają się dwaj udający rycerzy Niemcy, łotry i szuje (signum temporis – w książce pisanej w latach 30. chyba po prostu nie mógł NIE wystąpić jakiś obmierzły Szwab…), jednak czytelnik nie ma wrażenia, że są typowymi przedstawicielami swojego narodu – wręcz przeciwnie, narrator informuje, że jednemu z nich charakter złamało przymusowe oddanie w dzieciństwie do klasztoru. Żydów autorka przedstawia w krótkiej scence jako szukających kruczków prawnych spryciarzy, by zaraz potem wzruszająco opisać tęsknotę jednego z nich za wnuczętami. Natomiast mahometanie przypominają lustrzane odbicie krzyżowców: to samo pomieszanie świętej wojny z prywatnymi interesami, szlachetności ze zbrodnią, miłości rodzinnej z okrucieństwem. Zaś w momentach, kiedy opisane są religijne przeżycia tych spośród nich, którzy faktycznie walczą o świętą sprawę, ich odczucia praktycznie nie różnią się od odczuć krzyżowców (być może właśnie to tak raziło czytelników współczesnych autorce?).
Oprócz znakomitego przedstawienia psychiki postaci, mocną stroną pisarki są opisy – zwięzłe, a jednocześnie plastyczne: czytając je po prostu widzi się te wszystkie miasta, łąki, pałace, pustynie i pola bitew, strojne szaty greckich posłów, genueńskie galery, luksusowy namiot-pałac emira czy puszczańską siedzibę Strzegoniów. Jednak nie ma się co oszukiwać – „Krzyżowcy” nie są książką do pochłonięcia w jeden wieczór. Akcja rozwija się powoli; pierwsze sto stron to zaledwie przygotowania do właściwej wyprawy. Język narracji jest dostosowany do danej sceny: niekiedy bywa zwięzły i rzeczowy, częściej jednak zdania są długie, skomplikowane, a tam, gdzie autorka pragnie oddać myśli i uczucia bohaterów, bywają stylizowane aż do pewnej manieryczności (wielokropki, retoryczne wykrzykniki i poetyckie porównania)2). Na szczęście w dialogach stylizacja występuje tylko na tyle, ile trzeba dla podkreślenia charakteru epoki i czyta się je bardzo gładko.
„Krzyżowców” można polecić przede wszystkim miłośnikom powieści historycznych, ale także tym, którzy lubią czytać, jak skomplikowaną i czasami zadziwiającą istotą jest człowiek. Równie godne polecenia są dwie inne powieści Zofii Kossak-Szczuckiej opowiadające o późniejszych krucjatach: „Król trędowaty” i „Bez oręża”.
koniec
10 grudnia 2008
1) Informacja z oficjalnej strony o Zofii Kossak. Niektóre źródła podają rok 1935 jako datę publikacji, a że powieść kompozycyjnie jest podzielona na cztery tomy, być może jedni liczą publikację pierwszego, a inni – ostatniego.
2) Można jednak te fragmenty spokojnie pomijać bez szkody dla zrozumienia całości.

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Mała Esensja: Z kociej perspektywy
Marcin Mroziuk

25 X 2021

W „Mruczandzie na trzy rodziny i jedną kamienicę” Grzegorz Kasdepke z poczuciem humoru sportretował mieszkańców pewnego dwupiętrowego budynku na warszawskiej Saskiej Kępie, których zachowania niejednokrotnie wprawiają w zdumienie pewnego szarego dachowca. Obserwując ich perypetie, młodzi czytelnicy będą z pewnością doskonale się bawić.

więcej »

Chopin – globalny fenomen
Joanna Kapica-Curzytek

24 X 2021

Osiemnasty Konkurs Chopinowski właśnie przechodzi do historii, liczącej sobie już prawie sto lat. W „Wielkiej grze” przeżyjemy jeszcze raz wszystkie poprzednie edycje tej wielkiej imprezy. Ciekawostek, anegdot, emocji nie zabraknie!

więcej »

Duch czy Demiurg?
Sławomir Grabowski

23 X 2021

„Gnoza” Michała Cetnarowskiego nie rozczarowuje jako pełnoprawna powieść SF z trochę wyższej półki – może trochę epigońska, ale nadrabiająca ciekawym konceptem, choć dalekim od naukowej ortodoksji.

więcej »

Polecamy

Jam jest robot hartowany, zdalnie prądem sterowany!

Stulecie Stanisława Lema:

Jam jest robot hartowany, zdalnie prądem sterowany!
— Miłosz Cybowski, Adam Kordaś, Marcin Mroziuk, Marcin Osuch, Agnieszka ‘Achika’ Szady, Konrad Wągrowski

Zawsze szach, nigdy mat
— Marcin Knyszyński

Świadomość jako błąd
— Marcin Knyszyński

Człowiek jako bariera ostateczna
— Marcin Knyszyński

Nie wszystko i nie wszędzie jest dla nas
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Z tego cyklu

Dlaczego trolle boją się nieba?
— Mieszko B. Wandowicz

Ociężały komisarz myśli dwa razy szybciej
— Sebastian Chosiński

Gdy starsza pani prosi o pomoc…
— Sebastian Chosiński

W małych miasteczkach nie lubi się obcych i bogatych
— Sebastian Chosiński

Manifestacja dumy
— Sebastian Chosiński

Gorzej być nie może – i to jest najlepsze!
— Sebastian Chosiński

Policjant w trakcie przejść
— Sebastian Chosiński

„Mroczny erotyzm, faszyzm, zbrodnie”
— Sebastian Chosiński

Różnymi drogami
— Wojciech Gołąbowski

Chcąc nie chcąc
— Wojciech Gołąbowski

Tegoż twórcy

Mała Esensja: Na własne życzenie
— Wojciech Gołąbowski

Mała Esensja: Przez szacunek dla zwierząt
— Wojciech Gołąbowski

Mała Esensja: U Was też żyją kanapony?
— Wojciech Gołąbowski

Emigracyjne golenie owiec
— Agnieszka Szady

Tegoż autora

Krótko o komiksach: Proszę państwa, oto miś
— Agnieszka ‘Achika’ Szady

Stulecie Stanisława Lema: Jam jest robot hartowany, zdalnie prądem sterowany!
— Miłosz Cybowski, Adam Kordaś, Marcin Mroziuk, Marcin Osuch, Agnieszka ‘Achika’ Szady, Konrad Wągrowski

10 naj...: Dzień Nauczyciela
— Wojciech Gołąbowski, Marcin Osuch, Agnieszka ‘Achika’ Szady

Skojarzenia to przekleństwo, lecz możemy dziś dać głowę…
— Agnieszka ‘Achika’ Szady

10 naj… : Zwierzęta
— Miłosz Cybowski, Wojciech Gołąbowski, Marcin Osuch, Agnieszka ‘Achika’ Szady

Weekendowa Bezsensja: Wszystko, czego nigdy nie chcielibyście wiedzieć o… Esensji (29)
— Agnieszka ‘Achika’ Szady

Po komiks marsz: Październik 2021
— Piotr ‘Pi’ Gołębiewski, Marcin Knyszyński, Marcin Osuch, Agnieszka ‘Achika’ Szady

10 naj...: Żółty, jesienny liść
— Miłosz Cybowski, Wojciech Gołąbowski, Marcin Mroziuk, Marcin Osuch, Agnieszka ‘Achika’ Szady

Ona jest jak wybielacz do duszy
— Agnieszka ‘Achika’ Szady

Ten wrażliwy, ten bojowy i ta trzecia
— Agnieszka ‘Achika’ Szady

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.