Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 3 grudnia 2021
w Esensji w Esensjopedii

China Miéville
‹Dworzec Perdido›

EKSTRAKT:80%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułDworzec Perdido
Tytuł oryginalnyPerdido Street Station
Data wydaniawrzesień 2003
Autor
PrzekładMaciej Szymański
Wydawca Zysk i S-ka
CyklBas-Lag
ISBN83-7298-288-0
Format647s. 135×205mm
Cena45,—
Gatunekfantastyka
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

Po co to wszystko?
[China Miéville „Dworzec Perdido” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
Świat „Dworca Perdido” malowany jest przekonywająco, ale nie oznacza to, że nie jest pozbawiony dziur. Niektóre pomysły autora wydają się przeholowane i wrzucone bez zastanowienia. W epoce maszyn parowych niełatwo jest zaakceptować bez zastrzeżeń ideę ludzi kaktusów, bardzo nierównomiernego poziomu technologicznego czy sztucznej inteligencji. „Dworzec…” okazuje się czystą opowieścią fantasy, gdzie żelazna logika ustępuje niekiedy miejsca wyobraźni.

Tomasz Kujawski

Po co to wszystko?
[China Miéville „Dworzec Perdido” - recenzja]

Świat „Dworca Perdido” malowany jest przekonywająco, ale nie oznacza to, że nie jest pozbawiony dziur. Niektóre pomysły autora wydają się przeholowane i wrzucone bez zastanowienia. W epoce maszyn parowych niełatwo jest zaakceptować bez zastrzeżeń ideę ludzi kaktusów, bardzo nierównomiernego poziomu technologicznego czy sztucznej inteligencji. „Dworzec…” okazuje się czystą opowieścią fantasy, gdzie żelazna logika ustępuje niekiedy miejsca wyobraźni.

China Miéville
‹Dworzec Perdido›

EKSTRAKT:80%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułDworzec Perdido
Tytuł oryginalnyPerdido Street Station
Data wydaniawrzesień 2003
Autor
PrzekładMaciej Szymański
Wydawca Zysk i S-ka
CyklBas-Lag
ISBN83-7298-288-0
Format647s. 135×205mm
Cena45,—
Gatunekfantastyka
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
To, co już od pierwszych stron „Dworca Perdido” Miéville’a rzuca się w oczy (i co często podkreślane jest w omówieniach i recenzjach powieści), to oryginalność; wrażenie, że mamy do czynienia z czymś naprawdę nietuzinkowym. Książka ta, leżąca na pograniczu fantasy i science-fiction – dwóch mocno eksploatowanych gatunków – odrzuca wykorzystywane w nich schematy fabularne, nomenklaturę, menażerię fikcyjnych istot oraz tony zużytych rekwizytów. Autor wymyślił wszystko od nowa. Prezentuje świat do tej pory nie opisany, nie chce wykorzystywać cudzych pomysłów. Część aspektów opisywanego uniwersum inspirowana jest dziełami wielkich fantastów i nie tylko, ale wszystko przepuszczone jest przez nader bogatą wyobraźnię Miéville’a. Nie znajdziemy tu elfów i krasnoludów, questów ani artefaktów; żadnych opisów wysokich gór, głębokich jezior i rozległych równin – wszystko to autor wyrzucił do kosza. W ich miejsce wstawił swoje pomysły na fantastyczne rasy, przedmioty i – przede wszystkim – świat.
Miejscem akcji „Dworca Perdido” jest Nowe Crobuzon – ponure, olbrzymie miasto, zamieszkane przez dziwaczne rasy; wzorowana na Londynie metropolia świata Bas-Lag. Czas akcji kojarzy się z epoką średniowiecza, aczkolwiek technika i nauka są bardzo rozwinięte. Jednak postęp techniczny potoczył się tu zupełnie innymi torami. Miéville wymyślił świat kompletny, w którym nie tylko poznajemy nowe rasy czy obcą geografię. Rozszerzył w nim także znaną nam fizykę i chemię. W Bas-Lag żyją istoty potrafiące formować wodę i wydzielać nieznane nam substancje. Rozwinięta jest biotaumaturgia, zajmująca się „przetwarzaniem”. czyli formowaniem i dowolnym łączeniem substancji organicznych i nieorganicznych (oddanie w ręce obdarzonych chorą wyobraźnią taumaturgów jest powszechnie stosowaną karą, w efekcie czego w Nowym Crobuzon roi się od dziwolągów). Istnieją urządzenia napędzane parą i sterowane kartami perforowanymi.
Głównym bohaterem jest Isaac, naukowiec imający się różnych dorywczych zajęć. Przybywa do niego garuda, latająca istota, która w dziwnych okolicznościach utraciła skrzydła. Garuda prosi Isaaca o przywrócenie zdolności latania, w zamian oferując hojne wynagrodzenie. Krąg postaci szybko zaczyna się rozszerzać. Pojawia się Lin, rzeźbiarka i kochanka Isaaca należąca do chrząszczogłowej rasy kheprich; tajemniczy, pokraczny zleceniodawca, który pragnie, aby Lin uwieczniła go w jednym ze swoich dzieł; współpracownicy wywrotowej gazety; ludzie-kaktusy czy osoby z kręgów rządzących Nowym Crobuzon. Pierwsza połowa powieści to niezapomniane przeżycie czytelnicze. Miéville kreśli wizję bardzo szeroko, dba o szczegóły, wprowadza sporą liczbę wątków oraz postaci i – co najważniejsze – wszystko tu wydaje się nowe i „inne”. Przez pierwszych kilkaset stron nie bardzo wiadomo, o czym właściwie „Dworzec Perdido” traktuje. Jednak nie ma to większego znaczenia – żywe obrazy miasta-molocha, oryginalność i frapujące postacie są wystarczającą atrakcyjne.
Ale czas pomarudzić. Po owych kilkuset stronach można już nieco ochłonąć. Wymyślony świat jest nam bliższy, oględnie poznaliśmy rządzące nim reguły i orientujemy się w tuzinach postaci. Czas coś z tym przebogato namalowanym tłem zrobić. Przed takim problemem stanął prawdopodobnie – przynajmniej na to wskazuje dalsza lektura „Dworca” – sam Miéville. I nie poradził sobie najlepiej… Dość niespodziewanie na główny plan wychodzi wątek ciem, potężnych istot, które wysysają dusze. W wyniku zbiegu okoliczności wydostają się one na wolność i żerują w Nowym Crobuzon, gdzie nie mają naturalnych wrogów. W połowie książki Miéville zaczyna drastycznie ciąć wątki i usuwać z planu niepotrzebne postaci. Zamienia powieść w historię zmagań grupki mieszkańców z kilkoma ćmami. Druga część „Dworca” staje się nużąca. Sceny akcji są przydługie i jest ich za dużo. Im bliżej końca, tym mocniej po głowie kołacze się pytanie „po co to wszystko?”. Taki potencjał, tak bogaty świat, tyle wątków i postaci – wszystko tylko po to, by opowiedzieć historyjkę rodem z podrzędnego horroru? Być może druga część nie byłaby zła, gdyby nie początek – otwarciem powieści Miéville postawił sobie poprzeczkę, do której później nie dał rady nawet doskoczyć.
Świat „Dworca Perdido” malowany jest przekonywająco, ale nie oznacza to, że nie jest pozbawiony dziur. Niektóre pomysły autora wydają się przeholowane i wrzucone bez zastanowienia. W epoce maszyn parowych niełatwo jest zaakceptować bez zastrzeżeń ideę ludzi kaktusów, bardzo nierównomiernego poziomu technologicznego czy sztucznej inteligencji. „Dworzec…” okazuje się czystą opowieścią fantasy, gdzie żelazna logika ustępuje niekiedy miejsca wyobraźni.
80% ekstraktu to ocena nieco myląca. Pod względem oryginalności jest to najlepsza książka fantasy, jaką udało mi się w zeszłym roku przeczytać. Rozgoryczenie płynie z błahej fabuły i świadomości, że tak niewiele zabrakło, aby stworzyć arcydzieło gatunku; że ogromny potencjał nie został wykorzystany. Niemniej po „Dworzec Perdido” musi sięgnąć każda osoba interesująca się fantastyką, bo tak prawdopodobnie wyglądać będzie, najbliższa przyszłość fantasy.
koniec
17 kwietnia 2004

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Jesteśmy tylko nośnikami
Miłosz Cybowski

2 XII 2021

Zarówno pozbawiony emocji styl, jak i niektóre tezy stawiane przez Richarda Dawkinsa mogą budzić instynktowny sprzeciw. „Samolubny gen” nie na darmo uchodzi za książkę kontrowersyjną, choć może wraz z rozpowszechnieniem nauki o genetyce to wrażenie nieco przygasło.

więcej »

Mała Esensja: W oczekiwaniu na Boże Narodzenie
Joanna Kapica-Curzytek

1 XII 2021

Ponownie spotykamy się z sympatycznym myszkiem wykreowanym przez autora i ilustratora Alexa T. Smitha. „Winston wraca na święta” pozwoli młodszym (i starszym czytelnikom) odliczać dni do Gwiazdki!

więcej »

Spektaklu akt drugi
Beatrycze Nowicka

30 XI 2021

„Dziesięć Żelaznych Strzał” – kolejny tom cyklu Sama Sykesa o Sal Kakofonii – uważam za lepszy od pierwszego.

więcej »

Polecamy

Pogrzeb pośród mgławic

Stulecie Stanisława Lema:

Pogrzeb pośród mgławic
— Mieszko B. Wandowicz

O korzyściach z bycia ślimakiem (śluzem na marginesie „Głosu Pana”)
— Mieszko B. Wandowicz

List znad Oceanu
— Beatrycze Nowicka

Lem w komiksie
— Marcin Knyszyński

Przeciętniak w swym zawodzie
— Agnieszka Hałas, Adam Kordaś, Marcin Mroziuk, Beatrycze Nowicka, Marcin Osuch, Agnieszka ‘Achika’ Szady, Konrad Wągrowski

Jam jest robot hartowany, zdalnie prądem sterowany!
— Miłosz Cybowski, Adam Kordaś, Marcin Mroziuk, Marcin Osuch, Agnieszka ‘Achika’ Szady, Konrad Wągrowski

Zawsze szach, nigdy mat
— Marcin Knyszyński

Świadomość jako błąd
— Marcin Knyszyński

Człowiek jako bariera ostateczna
— Marcin Knyszyński

Nie wszystko i nie wszędzie jest dla nas
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Inne recenzje

Przeczytaj to jeszcze raz: Wyobraźnia zurbanizowana
— Beatrycze Nowicka

Tegoż twórcy

O zaletach i wadach dużej wyobraźni
— Anna Kańtoch

Dar tworzenia światów
— Anna Kańtoch

Tylko smoki umieją kłamać w Dawnej Mowie
— Beatrycze Nowicka

A w Londynie znowu dziwne rzeczy się dzieją…
— Anna Kańtoch

Cudzego nie znacie: Miasto kultów
— Jędrzej Burszta

Miasto czyli tabu
— Michał Foerster

Razem, ale osobno
— Anna Kańtoch

Dziwne Londyny
— Anna Kańtoch

Esensja czyta: Październik-listopad 2009
— Jędrzej Burszta, Jakub Gałka, Anna Kańtoch, Michał Kubalski, Marcin T.P. Łuczyński, Joanna Słupek, Mieszko B. Wandowicz, Konrad Wągrowski, Krzysztof Wójcikiewicz

Esensja czyta: Lato 2009
— Jakub Gałka, Anna Kańtoch, Joanna Słupek, Mieszko B. Wandowicz, Konrad Wągrowski

Tegoż autora

Inwazja głupot
— Tomasz Kujawski

Gdzie jest pomysł?
— Tomasz Kujawski

Śmierć na lodach Arktyki
— Tomasz Kujawski

Michael Nyman o wojnie w strugach deszczu
— Tomasz Kujawski

Historia niesie pisarza
— Tomasz Kujawski

O Kingu nijako i biograficznie
— Tomasz Kujawski

Co by było, gdyby…
— Tomasz Kujawski

Byliśmy wieczni
— Tomasz Kujawski

Miasto zbrodni
— Tomasz Kujawski

Zawsze można spróbować od nowa
— Tomasz Kujawski

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.