Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 24 lutego 2018
w Esensji w Esensjopedii

Tu miejsce na labirynt…: Awangardowa potańcówka

Esensja.pl
Esensja.pl
Norweska supergrupa (free)jazzowa Cortex przebudziła się po raz piąty. Po raz trzeci też wydała album pod skrzydłami cenionej w środowisku wytwórni Clean Feed z Lizbony. Tytuł wydawnictwa uznać można za najlepszą – i w zasadzie wyczerpującą – recenzję: „Avant-Garde Party Music”. By jednak czytelnicy nie posądzili nas o pójście na łatwiznę, o najnowszej płycie Skandynawów napiszemy trochę więcej.

Cortex
‹Avant-Garde Party Music›

EKSTRAKT:80%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułAvant-Garde Party Music
Wykonawca / KompozytorCortex
Data wydania17 września 2017
NośnikCD
Czas trwania37:46
Gatunekjazz
Wyszukaj wMatras.pl
Wyszukaj wKumiko.pl
Wyszukaj w
Wyszukaj wAmazon.co.uk
Zobacz w
W składzie
Thomas Johansson, Kristoffer Berre Alberts, Ola Høyer, Gard Nilssen
Utwory
CD1
1) Grinder05:49
2) Chaos03:49
3) Waltz05:58
4) [If You Were] Mac Davis03:39
5) Disturbance04:23
6) Observe / Reserve05:02
7) Perception05:13
8) Off Course03:54
To są bardzo zapracowani ludzie. Nie należy więc wywierać na nich presji i domagać się co roku nowej płyty. A jeśli jakimś cudem tak się jednak zdarzy, warto pochylić się nisko i z uszanowaniem. Każdy z muzyków tworzących Cortex udziela się bowiem także w kilku innych projektach i tak też daje z siebie wszystko. Lider kwartetu, trębacz Thomas Johansson, znany jest chociażby z występów w All Included, Friends & Neighbors oraz grup Paala Nilssen-Love’a Large Unit i Pan-Scan Ensemble. Saksofonista Kristoffer Berre Alberts udziela się w norwesko-amerykańskim kwartecie Starlite Motel oraz oktecie Daga Magnusa Narvesena Damana. Z kolei kontrabasistę Olę Høyera możemy usłyszeć na płytach Moon Relay, Akode, Bladed czy Honest John, natomiast perkusistę Garda Nilssena – na wydawnictwach Astro Sonic, sPacemonKey, Bushman’s Revenge oraz „własnego” Acoustic Unity.
W ciągu siedmiu lat artystycznej aktywności kwartet, ani razu nie zmieniając składu, wydał pięć płyt. Nie jest to wprawdzie rekord pracowitości, ale też na pewno nie liczba, jakiej trzeba by się było wstydzić. Tym bardziej że lista wszystkich albumów nagranych w tym czasie przez muzyków tworzących Cortex byłaby nieporównywalnie dłuższa. Po krążkach „Resection” (2011), „Göteborg” (2012) oraz – wydanych już pod szyldem lizbońskiego Clean Feed – „Live!” (2014) i „Live in New York” (2016), we wrześniu tego roku pojawiło się w sprzedaży nowe wydawnictwo Norwegów – „Avant-Garde Party Music”. Tytuł mówi praktycznie wszystko. Płyta rzeczywiście przynosi smakowitą porcję klasycznego jazzu improwizowanego (w tym kontekście należy rozpatrywać tytułową „awangardę”), inspirowanego – co jest już w przypadku Skandynawów chwalebną tradycją – dokonaniami takich mistrzów amerykańskiego free, jak Ornette Coleman, John Coltrane, Don Cherry czy wczesny (z naciskiem na „wczesny”) John Zorn.
Tradycją jest także to, że albumy Cortex nie ciągną się w nieskończoność. Tym razem muzycy postanowili wypowiedzieć się w niespełna trzydziestu ośmiu minutach. Ba! na dodatek zrezygnowali z rozbudowanych improwizacji, umieszczając na krążku aż osiem kompozycji. Żadna z nich nie trwa dłużej niż sześć minut. W przypadku współczesnego free jazzu to naprawdę zaskakujący wybór. Ale – przyznajmy – jak najbardziej trafiony. Wielką sztuką jest bowiem zawrzeć w tak ograniczonym czasie to, na co inni potrzebują niekiedy pół godziny albo i więcej (nic oczywiście im, jak chociażby Kenowi Vandermarkowi i jego DKV Trio, nie ujmując). Z drugiej strony, nie ma co liczyć na to, że utwory krótsze będą mniej skomplikowane formalnie i bliższe na przykład stylistyce cool czy smooth jazzu. Nic z tych rzeczy. To wciąż rasowe free – soczyste, energetyczne, skrzące się solowymi popisami instrumentów dętych (trąbki Johanssona i saksofonów, altowego i tenorowego, Berrego Albertsa).
Otwarcie płyty – pod postacią utworu „Grinder” – musi zrobić wrażenie na wszystkich wielbicielach jazzowej awangardy. Grające unisono dęciaki brzmią bowiem wyjątkowo dostojnie. Ten motyw powraca potem zresztą jeszcze dwukrotnie i za każdym razem wywołuje ciarki na plecach. Pomiędzy nim pojawiają się natomiast improwizacje Thomasa i Kristoffera, którym mocy przydaje jeszcze intensywna i gęsta gra sekcji rytmicznej. „Chaos” – mający schemat podobny do poprzednika (vide wykorzystana trzykrotnie nić przewodnia) – zaczyna się zaskakująco skocznie; z biegiem czasu jednak Norwegowie coraz konsekwentniej zmierzają w stronę free, w czym duża jest zasługa Nilssena. Gard to przecież perkusista, który potrafi odnaleźć się w (niemal) każdej stylistyce, umie także „dać czadu”. Spokojnie sprawdziłby się w zespole stricte rockowym, co poniekąd udowadnia na kolejnych wydawnictwach Bushmen’s Revenge. W „Waltz” akurat takiej potrzeby nie ma. To swoisty – minimalistyczny – walczyk, w którym na tle delikatnie splątanych dźwięków kontrabasu i perkusji pojawia się subtelny dwugłos trąbki i saksofonu. Także później, gdy drogi obu instrumentów rozchodzą się, robią one wszystko, aby nie popsuć nastroju.
Z powrotem do energetycznego free jazzu mamy natomiast do czynienia w „(If You Were) Mac Davis”. Jest krótko i dosadnie, ale też nadzwyczaj konsekwentnie – Coleman na pewno by się nie powstydził. Podobnie zresztą jak i kolejnej kompozycji – „Disturbance”, tym jednak różniącej się od poprzedniczki, że tutaj muzycy pozwalają sobie z jednej strony na wprowadzenie ładnej melodii, z drugiej – na zawadiacką partię dęciaków. „Observe / Reserve” to z kolei, mimo tylko pięciu minut, dwa (rozdzielone krótką solówką perkusji) numery w jednym: najpierw mamy odrobinę awangardy, potem klasyczny, choć brzmiący bardzo nowocześnie, jazz z lat 60. XX wieku. W tę samą epokę przenosi słuchaczy balladowe „Perception”, w którym Norwegowie potrafią wykorzystać jako element kompozycji nawet… ciszę. Jest minimalistycznie, ale dzięki temu nie brakuje napięcia. Całość kwartet zamyka dynamicznym „Off Course”. Hasło do ataku rzuca Nilssen, do którego następnie – po prawie minucie – dołączają Johansson i Berre Alberts. Od tej pory trąbka i saksofon poczynają sobie z wielką swobodą – ich drogi przecinają się, to znów rozchodzą, ani na moment jednak nie tracąc się z oczu. Koncept to nie nowy, ponownie zapożyczony od klasyków free jazzu. Ale czy z tego powodu można mieć do Norwegów pretensje? To oczywiście pytanie retoryczne…
koniec
2 stycznia 2018
Skład:
Thomas Johansson – trąbka
Kristoffer Berre Alberts – saksofon altowy, saksofon tenorowy
Ola Høyer – kontrabas
Gard Nilssen – perkusja
dodajdo

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Najnowsze

Obyś (nie) żył w takich czasach!
Sebastian Chosiński

22 II 2018

Mimo sześćdziesięciu pięciu lat na karku, Boris Griebienszczikow – lider petersburskiego Akwarium – ani na moment nie zwalnia tempa. Wciąż koncertuje i nagrywa – zarówno pod szyldem swego zespołu, jak i własnym nazwiskiem. W połowie lutego światło dzienne ujrzał kolejny solowy album legendarnego wokalisty i gitarzysty, noszący okrojony z powodów cenzuralnych tytuł „Время N”.

więcej »

Tu miejsce na labirynt…: Ziemia – planeta wybitnych muzyków
Sebastian Chosiński

20 II 2018

W ostatnich latach fani przyzwyczaili się już do tego, że kiedy pada hasło „Elephant9”, odzew musi brzmieć: „Reine Fiske”! Nie tym razem jednak. Na najnowszej, wydanej w połowie lutego płycie norweskiego tria szwedzkiego gitarzysty nie uświadczymy. Ale czy to oznacza, że „Greatest Show on Earth” jest produkcją słabszą od „Atlantis” czy „Silver Mountain”? W żadnym wypadku. Tym bardziej że rolę gitary przejęły nie mniej klimatyczne i zadziorne instrumenty klawiszowe.

więcej »

Tu miejsce na labirynt…: Fragmentaryczność na dwa (kontra)basy
Sebastian Chosiński

15 II 2018

Norweski kontrabasista (free)jazzowy Jon Rune Strøm to przypadek artysty, który ma na koncie znacznie więcej wydanych płyt niż lat na karku. I nic dziwnego, bo od ponad dekady jest dosłownie rozrywany przez skandynawskich kolegów po fachu. Pewnie dlatego tak późno wpadł na pomysł, aby stworzyć własną formację. Aż w końcu w ubiegłym roku przełamał się i powołał do życia Quintet, który przed miesiącem zadebiutował albumem „Fragments”.

więcej »

Polecamy

Jedyny człowiek potrafiący zagrać na chlebaku

Zagraj to jeszcze raz Sam:

Jedyny człowiek potrafiący zagrać na chlebaku
— Piotr ‘Pi’ Gołębiewski

Sikory złote pod mankietem odmierzają sekund bieg
— Piotr ‘Pi’ Gołębiewski

99 czerwonych balonów
— Piotr ‘Pi’ Gołębiewski

Anna z dalekiej północy
— Piotr ‘Pi’ Gołębiewski

Drugi najpiękniejszy cover Stinga
— Piotr ‘Pi’ Gołębiewski

Nauczyli się latać
— Piotr ‘Pi’ Gołębiewski

Polacy na metalowo
— Piotr ‘Pi’ Gołębiewski

Śniegu płoń!
— Piotr ‘Pi’ Gołębiewski

Zobacz też

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.