Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 20 lutego 2018
w Esensji w Esensjopedii

Sztuka dewocji osobistej w Niderlandach w Gdańsku

Muzeum Narodowe w Gdańsku
Zamieszkać z Chrystusem i Marią. Sztuka dewocji osobistej w Niderlandach w l. 1450–1530. Wystawa ze zbiorów polskich | Czynna: 1 grudnia 2017 – 28 lutego 2018 | Wernisaż: 30 listopada 2017, godz. 18.00 | Miejsce: Muzeum Narodowe w Gdańsku/Oddział Zielona Brama | Kurator: dr hab. Marcin Kaleciński Prof. UG
Malarz niderlandzki, Spotkanie ze św. Weroniką w czasie Drogi Krzyżowej, ok. 1510–1520, Muzeum Narodowe w Warszawie, fot. Muzeum Narodowe w Warszawie
Malarz niderlandzki, Spotkanie ze św. Weroniką w czasie Drogi Krzyżowej, ok. 1510–1520, Muzeum Narodowe w Warszawie, fot. Muzeum Narodowe w Warszawie
Wystawa Zamieszkać z Chrystusem i Marią. Sztuka dewocji osobistej w Niderlandach w l. 1450–1530 przedstawia fenomen sztuki religijnej późnego średniowiecza – twórczość powstałą poza liturgią i oficjalnym kultem, bez bezpośredniej kontroli Kościoła, zrodzoną z emocjonalnej potrzeby religijnej więzi Prezentowane dzieła pochodzą z polskich zbiorów państwowych, kościelnych i prywatnych.
‌Wielki niderlandzki teolog XIV wieku Geert Groote tak pisał o potrzebie otaczania się świętymi obrazami: […] wszystko zaś po to, by prowadzić rozmowę, szukać rady i zadawać pytania Jemu oraz świętym; by składać siebie Jemu i im w ofierze, jak to czynią posłuszni domowi słudzy; i byśmy wierni w tej służbie i posłuszeństwu, również [mogli] prosić o pomoc i wyzbyć się pragnień; zaiste zamieszkać w jednym domu z Chrystusem i Marią, pielgrzymować z pielgrzymami, płakać z płaczącymi, radować się z radującymi i cierpieć z cierpiącymi.
‌Na wystawie zobaczymy dzieła ukazujące macierzyństwo Marii i Pasję Chrystusa w intymnym, lecz dramatycznym i zacierającym dystans kadrze. Trzymane, wręcz tulone w rękach, oglądane twarzą w twarz, miały szczególny wymiar poznawczy, dawały wrażenie osobistego udziału w Męce, „pośredniczyły” w odpuszczeniu grzechów i zagwarantowaniu wstawiennictwa Marii. Sztuka dewocji osobistej (rozumianej najszlachetniej pobożności) była uzewnętrznieniem obyczajów, nurtów i praktyk religijnych, a jej fundamentem był czternastowieczny nurt religijny devotio moderna, w którym objawił się model życia wspólnotowego i pobożności pozaliturgicznej, indywidualnej, o wyraźnym rysie mistycznym. Na wystawie ujrzymy dzieła mistrzów niderlandzkich schyłku gotyku i renesansu specjalizujących się w malarstwie na potrzeby osobistej dewocji, w tym m.in. prace z warsztatów Albrechta Boutsa, Mistrza Legendy św. Marii Magdaleny, Joosa van Cleve i Quentina Massysa.
‌Mentalność religijną w Niderlandach w sposób szczególny kształtowały bogato iluminowane modlitewniki. Ich codzienna, pobożna lektura dawała dniom rytm, a modlącemu się – poczucie uświęcenia czasu i troski o pośmiertne losy duszy. Podstawową funkcją modlitewników było uświadomienie człowiekowi jego grzesznej natury – praktyki modlitewne służyły jej przezwyciężeniu na drodze do zbawienia, pozwalały wiernym mentalnie pielgrzymować u boku Chrystusa. Gdańska wystawa będzie nadzwyczajną i pierwszą w tak szerokim wyborze okazją do obejrzenia większości niderlandzkich modlitewników ze zbiorów polskich, w tym przede wszystkim z Biblioteki Czartoryskich Muzeum Narodowego w Krakowie.
‌Wczesne niderlandzkie metaloryty i miedzioryty dewocyjne funkcjonowały w sferze prywatnej i służyły religijnej refleksji. Często naklejano je na ściany, wklejano do kodeksów, a zwłaszcza do prywatnych modlitewników. W prezentowanym na wystawie wyborze zwracają uwagę unikatowe metaloryty, wklejki w inkunabułach ze zbiorów Biblioteki Gdańskiej PAN oraz miedzioryty pasyjne Mistrza I A M van Zwolle. Szczególnie cennym świadectwem mobilnej sztuki dewocji jest tapiseria ze Świętą Rodziną z początku XVI wieku, jedna z kilkunastu tego typu zachowanych na świecie.
‌W ramach wystawy po raz pierwszy zostanie zrekonstruowane wnętrze znane z niderlandzkiej ikonografii Zwiastowania, wypełnione oryginalnymi średniowiecznymi meblami, dewocjonaliami i przedmiotami codziennego użytku. W tej wyodrębnionej przestrzeni zwiedzający znajdą m.in. rzadkie w zbiorach polskich figurki dewocyjne z Mechelen.
‌Te i inne eksponaty, niegdyś świadectwa żarliwej wiary, dadzą widzom okazję do szczególnej refleksji nad fascynującym przejawem kultury religijnej, którym była sztuka dewocji osobistej w Niderlandach u schyłku gotyku i we wczesnym renesansie.
koniec
30 listopada 2017
Muzeum Narodowe w Gdańsku
ul. Cystersów 18, Gdańsk Oliwa
tel. 58 5521271
dodajdo

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Od: 2017-11-30 18:00
Do: 2018-02-28
Muzeum Narodowe w Gdańsku, Gdańsk, Długi Targ 24

Najnowsze

Nie żałuję we Wrocławiu
Muzeum Współczesne Wrocław

11 II 2018

NIE ŻAŁUJĘ, ŻE WCZEŚNIEJ NAS NIE BYŁO. KATARZYNA RAMOCKA | 9.2.18–9.4.18 | Wystawa, Aktualna | wernisaż: 9.2.19 (piątek), godz. 18.00, poziom 1, galeria fotografii wokół windy

więcej »

Wredna małpa losu we Wrocławiu
Galeria Entropia

1 II 2018

Beata Rojek | WREDNA MAŁPA LOSU | 06.02 – 28.02.2018 | otwarcie: 06.02.2018 godz. 18:00 | wtorek | wstęp wolny | performans: 6.02.2018, godz. 18.00

więcej »

Kartoteka tożsamości w Chorzowie
Galeria MM

27 I 2018

Miejska Galeria Sztuki MM w Chorzowie zaprasza na wernisaż wystawy | Ireneusz BOTOR – Kartoteka tożsamości – malarstwo | 5 lutego (poniedziałek) o godz. 17.00 | wystawa czynna od 05 do 26 lutego 2018

więcej »

Polecamy

Dziewczyna z końskim ogonem w garści

Miejsca, które warto odwiedzić:

Dziewczyna z końskim ogonem w garści
— Agnieszka ‘Achika’ Szady

Skrawek Japonii na ziemi oświęcimskiej
— Wojciech Gołąbowski

Osiemset lat w 4½ godziny
— Agnieszka ‘Achika’ Szady

Fauna i flora morska na Podbeskidziu
— Wojciech Gołąbowski

Tajemnice wschodniej strony Wisły
— Agnieszka ‘Achika’ Szady

Galeria Antoniego Toborowicza
— Wojciech Gołąbowski

Rotunda św. Prokopa i kościół św. Trójcy w Strzelnie
— Sebastian Chosiński

Zamek krzyżacki w Radzyniu Chełmińskim
— Sebastian Chosiński

Zobacz też

Tegoż autora

Muzeum Narodowe w Gdańsku
— Gdańsk protestancki w epoce nowożytnej

Muzeum Narodowe w Gdańsku
— Autochrom – triumf koloru w Gdańsku

Muzeum Narodowe w Gdańsku
— Kolekcje XX wieku w Gdańsku

Muzeum Narodowe w Gdańsku
— Innego końca świata nie będzie w Gdańsku

Muzeum Narodowe w Gdańsku
— Bliski, nie tak daleki Wschód w Gdańsku

Muzeum Narodowe w Gdańsku
— Monet, Renoir, Delacroix i inni. Normandia namalowana w Gdańsku

Muzeum Narodowe w Gdańsku
— Wiek niewinności w Gdańsku

Muzeum Narodowe w Gdańsku
— Lux in Oriente – ‌Lux ex Oriente w Gdańsku

Muzeum Narodowe w Gdańsku
— Dybuk w Gdańsku

Muzeum Narodowe w Gdańsku
— Istota idei w Gdańsku

W trakcie (wybrane)

zobacz na mapie »
Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.